Dobra zmiana na rynku firm pożyczkowych

Na początku marca weszły w życie przepisy ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, wprowadzające istotne zmiany m.in. do ustawy o kredycie konsumenckim. Pozaodsetkowe koszty pożyczek zostały ograniczone do 25 proc. pożyczonej kwoty oraz 30 proc. za każdy rok umowy, przy czym nie mogą one przekroczyć 100 proc. całkowitej kwoty pożyczki. Zostały też ustawowo ograniczone koszty windykacji. Poza tym każdy pożyczkodawca ma obowiązek przekazywać konsumentom rzetelne i pełne informacje, m.in. o całkowitej kwocie do zapłaty, rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania (RRSO) i terminach spłaty.

Z badania przeprowadzonego wśród firm należących do Związku Firm Pożyczkowych i Fundacji Rozwoju Rynku Finansowego wynika, że firmy pożyczkowe, tam gdzie była taka konieczność, dostosowały parametry ofert do nowych przepisów, a przede wszystkim wprowadziły zmiany w terminach trwania umowy, tak by były one zgodne z bardziej restrykcyjnymi regulacjami. Część firm, których wcześniejsza oferta w dużym stopniu korespondowała z ustawowymi regulacjami, tylko dostosowała produkty, zamiast je zmieniać.

W przypadku kwot pożyczek prawie co czwarty ankietowany wskazuje, że zostały zlikwidowane produkty, które albo nie spełniały wymagań regulacyjnych, albo straciły na atrakcyjności. Warto podkreślić, że oferty stały się korzystniejsze dla klientów, ponieważ koszty pożyczek się obniżyły.

Większość pytanych przedsiębiorstw (57,5 proc.) nie zmieniła swoich kanałów dystrybucji, bo dominują tutaj rozwiązania internetowe. Niemniej o kanały online swoje oferty rozszerzyły firmy dotychczas działające głównie offline.

Ustawodawca w nowych regulacjach niejako przerzucił na firmy pożyczkowe konieczność informowania klientów o zmianach, w tym o ograniczeniach w dostępie do niektórych produktów. Na podstawie badania można stwierdzić, że widoczny jest wzrost świadomości i wiedzy finansowej klientów. Takich odpowiedzi udzieliło 62,5 proc. ankietowanych. Z bezpośrednich kontaktów z klientami płyną wnioski, że zwiększa się znajomość prawa wśród klientów; wnikliwiej studiowane są umowy i ich konkretne zapisy. To efekt akcji medialnej przeprowadzonej w czasie prac nad ustawą, nie tylko przez instytucje publiczne, ale również przez firmy działające na rynku pożyczkowym, które deklarują, że zależy im na poprawie portfela klientów.

Intencją regulatora było ograniczenie rolowania pożyczek. Wyniki badania wskazują, że udało się to całkowicie. W ciągu trzech miesięcy odsetek klientów przedłużających termin spłaty spadł o ponad 60 proc. Żadne z ankietowanych przedsiębiorstw nie odnotowało wzrostu odsetka osób przedłużających termin spłaty swojego zobowiązania po wejściu w życie regulacji, natomiast 70 proc. zauważyło spadek liczby klientów wybierających tę metodę restrukturyzacji zadłużenia.

Ustawodawcy zależało również, by firmy pożyczkowe wnikliwiej badały zdolność kredytową swoich klientów. Intensyfikacja działań pożyczkodawców w tym zakresie rozpoczęła się na długo przed wejściem w życie nowych regulacji. Wynikało to w dużym stopniu z konieczności dostosowania się do niepewnych warunków rynkowych, wzrostu konkurencyjności biznesu, dbałości o bezpieczny portfel klientów i o poprawę wskaźników finansowych.

Jaki jest efekt tych działań? Doprowadziły one do zauważalnego wzrostu współczynnika odrzuceń wniosków o pożyczkę – takiej odpowiedzi udzieliła połowa badanych. Wskaźnik odrzuceń wzrósł o blisko 9 pkt proc. Firmy pożyczkowe kładą większy nacisk na to, by oferowane przez nie produkty były skierowane do klientów posiadających zdolność do terminowego regulowania swoich zobowiązań, zwłaszcza że ograniczenia ustawowe w praktyce zablokowały możliwość rolowania pożyczki. Ważnym celem zrealizowanym przez ustawodawcę jest także spadek kosztów windykacyjnych. 85 proc. badanych przez nas przedsiębiorstw wskazało, że tego typu koszty ponoszone przez klientów zmalały – średnio o 306 zł (mediana 201 zł).

Badanie przeprowadzono 2–6 czerwca wśród firm zrzeszonych w ZFP i FRRF, które obejmują 75 proc. rynku

Tekst przygotowano we współpracy ze ZFP oraz FRRF

Opinie

Jarosław Ryba | prezes Związku Firm Pożyczkowych