Sztuka

Sztuka Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Rzeczpospolita
Zofia Gołubiew, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, o udostępnieniu wspaniałego gotycko-renesansowego pałacu i ulokowaniu tam dwóch prestiżowych galerii
RZ: Czym jest dla Muzeum Narodowego otwarcie nowego oddziału w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka?
Zofia Gołubiew: To wielkie wydarzenie. Posłużę się liczbami – to ponad 2,5 tysiąca metrów kwadratowych nowej powierzchni, dwie stałe galerie, biura, pracownie konserwatorskie, dwa dziedzińce. Gdyby rzecz działa się w jakimś małym miasteczku, powstawałoby właśnie wielkie oddzielne muzeum. W Krakowie, mieście muzeów i kościołów, urządzenie takiego ogromnego budynku to tylko jeszcze jeden nowy oddział. Pewnie wiele osób nawet tego nie zauważy. Ale my w muzeum przywiązujemy do tego wydarzenia ogromną wagę. Skupmy się na samym budynku: jest kolejnym dziełem architektury przywróconym Krakowowi.
To piękny XVI-wieczny gotycko-renesansowy pałac, jedna z rezydencji kanoniczych przy ulicy Kanoniczej w Krakowie. Nasze muzeum otrzymało budynek od miasta w 1996 roku. Parę lat trwały starania o rozpoczęcie remontu. Wcześniej miało tam siedzibę m.in. Studio Filmów Animowanych. Trzeba było wykwaterować lokatorów, uregulować sprawy prawne. Pałac był w opłakanym stanie, przypominał ruderę. Remont mógł się rozpocząć dopiero w 1999 roku dzięki funduszom ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Trwał siedem lat i miał charakter remontu konserwatorskiego. Dzięki pracy konserwatorów udało się odsłonić m.in. zabytkowe polichromie i piękne filary w sieni wejściowej. Historyczne wnętrze to chyba dobry kontekst dla sztuki średniowiecza, renesansu, potem baroku? Właśnie. Tu warto przypomnieć, że krakowskie Muzeum Narodowe rozpoczęło budowanie kolekcji właśnie od pozyskiwania dzieł średniowiecznej sztuki cechowej. Działo się tak m.in. dlatego, że jego pierwszym dyrektorem był Władysław Łuszczkiewicz – malarz, profesor w ówczesnej Szkole Sztuk Pięknych, ale także znakomity historyk sztuki, chociaż ta dyscyplina wtedy dopiero raczkowała. Był świetnym znawcą sztuki średniowiecznej. Dbał o pozyskiwanie całych ołtarzy, tryptyków, dyptyków, pojedynczych rzeźb. Zlecał także – był to taki ówczesny zwyczaj – wykonywanie gipsowych kopii detali rzeźby architektonicznej. Łuszczkiewicz chciał, zacytuję teraz pierwszy statut muzeum z roku 1883, „przedstawić sztukę polską na różnych okazach w całym jej historycznym rozwoju”. Miała powstać dydaktyczna opowieść o rozwoju sztuki polskiej, a kopie były znaczącym tej opowieści uzupełnieniem. Oddział w pałacu Erazma Ciołka jest nowy, ale wiele obiektów to bardzo dobrze znane w Polsce dzieła. Wystarczy wymienić choćby Madonnę z Krużlowej. Oczywiście. Nasze muzeum, utworzone w 1879 roku, pierwszą siedzibę miało w połowie piętra Sukiennic – drugą połowę zajmowało Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych. Pierwsze wystawy organizowano właśnie w Sukiennicach. Obiekty pozyskiwane z kościołów, w których ich nie chciano, pokazywano na wystawach zwanych wtedy retrospektywnymi. Od lat 80. XIX wieku – obok dzieł sztuki z kościołów rzymskokatolickich – przedmiotem zainteresowania krakowskich muzealników była też tzw. sztuka ruska. Dziś nazywamy ją po prostu sztuką cerkiewną. W pałacu Ciołka udostępnione będą dwie galerie: na parterze – sztuki cerkiewnej, a na pierwszym piętrze – sztuki średniowiecznej, renesansowej, nowożytnej. Jakie były dzieje tych kolekcji? Sztuka dawnej Polski wystawiana była od początku istnienia muzeum, już w Sukiennicach. Potem przez długi czas gościła w Kamienicy Szołayskich. Właśnie tam przez wiele lat chodziło się oglądać słynną Madonnę z Krużlowej. W latach 80. rozpoczęto remont Kamienicy Szołayskich, niestety bardzo się przedłużający. Ówczesny dyrektor Tadeusz Chruścicki wszedł więc w przyjacielskie porozumienie z dyrekcją Zamku Królewskiego na Wawelu, gdzie przez dziesięć lat eksponowane były najlepsze obiekty z tej wspaniałej kolekcji. Bardzo się cieszymy, że nie zniknęły całkowicie ze świadomości społecznej, chociaż – prawdę powiedziawszy – w powszechnym obiegu raczej nie funkcjonowały. Natomiast galeria sztuki cerkiewnej to rzeczywiście specjalny powód do radości. Jeszcze w XIX wieku sztuka cerkiewna była pokazywana w Sukiennicach, potem już nie. Oczywiście prezentowano ją na różnego rodzaju wystawach, także za granicą. Nigdy natomiast nie funkcjonowała odrębna stała ekspozycja naszego zbioru ikon, a na pewno jest on takiej wystawy wart. Współistnienie tych dwóch galerii „w jednym domu” jest – wbrew pozorom – historyczną prawidłowością. Dawniej nie dzielono sztuki na polską i ruską. Ja uważam, że jest to słuszne. I dlatego sztukę wystawianą teraz w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka można nazwać ogólnie sztuką Rzeczypospolitej Obojga Narodów. rozmawiała Justyna Nowicka ul. Kanonicza 17‚ tel. 012 429 15 58‚ www.muzeum.krakow.pl Godziny otwarcia:wtorek – niedziela 10.00 – 18.00 Ceny biletów: „Sztuka Dawnej Polski. XII-XVIII wiek”: 12 zł norm.‚ 6 zł ulg.‚ 24 zł rodzinny‚ 10 zł grupowy norm.‚ 5 zł grupowy ulg. „Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczypospolitej”: 12 zł norm.‚ 6 zł ulg.‚ 24 zł rodzinny‚ 10 zł grupowy norm.‚ 5 zł grupowy ulg. Bilet łączony do obu galerii: 20 zł norm.‚ 10 zł ulg.‚ 40 zł rodzinny‚ 16 zł grupowy norm.‚ 8 zł grupowy ulg. Dni Otwarte w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka 27 i 28 października 2007 Zwiedzanie galerii z przewodnikiem. Grupy do 15 osób. Wejścia co pół godziny: 10.00 – 15.00: „Sztuka Cerkiewna Dawnej Rzeczypospolitej” 27 października oraz 28 października: wejścia co pół godziny: 10.00 – 17.00 „Sztuka Dawnej Polski. XII-XVIII wiek” 27 października 2007: wejścia co pół godziny 10.00 – 16.30 28 października 2007: wejścia co pół godziny: 10.00 – 15.00 Koncert Hortus Artium „Muzyka czasów biskupa Erazma Ciołka” 28 października 2007‚ godz. 17.00 Warsztaty plastyczne dla dzieci z rodzicami: 27 października 2007‚ godz. 14.00 28 października 2007‚ godz. 14.00 Prosimy o rezerwację udziału w warsztatach: Sekcja Edukacji MNK‚ tel. 012 295 55 95; e-mail: edukacja@muzeum.krakow.pl Wstęp wolny! Cykl koncertów „Muzyka w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka” 23 października 2007 Krzysztof Sadłowski (g.)‚ Ludmiła Staroń (voc.) (Kraków) ‚ Muzyka dworu saskiego doby baroku 13 listopada 2007A Capella Leopolis (Lwów)‚ Barok lwowski – Wschód i Zachód 27 listopada 2007Schola Specialis Familiae (Praga)‚ Codex Franus 4 grudnia 2007 Hortus Artium (Kraków)‚ Renesans na Półwyspie Iberyjskim Koncerty rozpoczynają się o godz. 18.30 Bilety: 15 zł‚ sprzedaż na godzinę przed koncertem Informacja: 012 429 15 58 w. 371; mmroz@muzeum.krakow.pl
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL