Poradniki

Gdy zmarły pozostawił potomstwo

Jeśli spadkodawca zostawił małżonka i dzieci lub tylko dzieci – wyłącznie oni podzielą się schedą, bez względu na datę jego śmierci
Reguły dziedziczenia dotyczące tych dwu sytuacji są takie same od kilkudziesięciu lat.
Zmiana kolejności i porządku dziedziczenia, jaka nastąpiła 28 czerwca 2009 r., dotyczy tylko sytuacji, gdy spadkodawca zmarł bezpotomnie: nie zostawił dzieci, wnuków ani prawnuków. Nie zmieniły się więc zasady dziedziczenia ustawowego odnoszące się do największej liczby spadków: gdy spadkodawca zostawia dzieci i małżonka lub tylko dzieci. Wtedy spadek przypada tylko im; żadne inne osoby po spadkodawcy wówczas nie dziedziczą (chyba że uwzględnił je w testamencie). Dzieci i małżonek dzielą się pozostawionym majątkiem po równo, z tym że udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4 spadku. Trzeba przy tym pamiętać, że najczęściej chodzi o majątek objęty wspólnością majątkową małżeńską. Oznacza to, że 1/2 tego majątku należy do wdowy czy wdowca, a pozostałą 1/2 dzielą się żyjący małżonek i dzieci zmarłego. Jeśli więc np. dom z działką był objęty taką wspólnością, a zmarły pozostawi żonę i troje dzieci, to udział w nim żony wynosić będzie 5/8, a każdego z dzieci 1/8. Jeśli pozostała żona i jedno dziecko, jej udział wniesie 3/4, a dziecka – 1/4.
Nie zmieniła się reguła, że jeśli dziecko nie przeżyło spadkodawcy, ale pozostawiło potomstwo, to ono wchodzi niejako w miejsce jego nieżyjącego. Udział w spadku, jaki przypadłby ich matce czy ojcu, dziedziczą w częściach równych ich dzieci. Ta zasada dotyczy też dalszych zstępnych: prawnuków i praprawnuków. Nie zmienia się też zasada, że najbliższym, którzy w testamencie albo w formie darowizn nie dostali od spadkodawcy przynajmniej 1/2 tego, co przypadłoby na nich według reguł dziedziczenia ustawowego, należy się zachowek (zachowek dla małoletnich i trwale niezdolnych do pracy wynosi 2/3). Mogą być zachowku pozbawieni tylko w drastycznych, zawinionych sytuacjach – w testamencie albo przez sąd w wyniku uznania za niegodnego dziedziczenia. Jednak w miejsce wydziedziczonego albo niegodnego dziedziczenia syna czy córki wchodzą wnuki zmarłego. Prawo do zachowku, bez względu na to, czy spadkodawca zmarł po 28 czerwca 2009 r. czy przed tą datą, przysługuje tylko jego małżonkowi, rodzicom oraz zstępnym, tj. dzieciom, wnukom, prawnukom. [ramka][b]Krąg spadkobierców i kolejność[/b] [b]Po zmarłych przed 28 czerwca 2008 r. [/b] I. Gdy pozostało potomstwo: - dzieci, a jeśli one nie dożyły spadku – wnuki, prawnuki, praprawnuki, - małżonek. II. Gdy nie ma potomstwa: - małżonek, - rodzice, - rodzeństwo, a jeśli brat czy siostra nie dożyli spadku – zstępni rodzeństwa (siostrzenice, siostrzeńcy, bratanice, bratankowie, ich dzieci). III. Gdy nie ma nikogo z wyżej wymienionych: - gmina, Skarb Państwa. [b]Po zmarłych po 28 czerwca 2008 r. [/b] I. Gdy pozostało potomstwo: - dzieci, a jeśli one nie dożyły spadku – wnuki, prawnuki, praprawnuki, - małżonek. II. Gdy nie ma potomstwa: - małżonek, - rodzice. III. Gdy nie ma potomstwa i nie żyje jeden z rodziców: - małżonek, - żyjący rodzic, - rodzeństwo, a jeśli brat czy siostra nie dożyli spadku – zstępni rodzeństwa (siostrzeńcy, bratankowie, ich dzieci). IV. Gdy nie ma potomstwa, małżonka, rodziców, rodzeństwa ani zstępnych rodzeństwa (siostrzeńców, bratanków, ich dzieci): - dziadkowie w częściach równych, - jeśli dziadkowie nie dożyli spadku, w miejsce każdego z nich – ich zstępni, czyli wujowie, stryjowie, ciotki, a z ich braku stryjeczne lub cioteczne rodzeństwo spadkodawcy. V. Gdy nie ma nikogo z wyżej wymienionych krewnych: - pasierbowie. VI. Gdy nie ma także pasierbów: - gmina, Skarb Państwa. [/ramka]
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL