Sztuka

Czy to dzieło Stwosza

Madonna ze Stobiernej
Fotorzepa, Krz Krzysztof Łokaj
Rzeźbę Madonny z dzieciątkiem z kościoła w Stobiernej pod Rzeszowem na początku XVI w. najprawdopodobniej wykonał Wit Stwosz.
Odkrycia dokonała Joanna Jasiewicz-Witczak, konserwator dzieł sztuki z Łańcuta. Badaniem i konserwacją dzieł sztuki w kraju i za granicą zajmuje się od ponad 20 lat.
Od dłuższego czasu prowadziła prace w kościele w Stobiernej. Jej uwagę przykuła figura Madonny, a szczególnie dzieciątko – jego kształty wskazywały, że może być autorstwa Wita Stwosza. – Po długotrwałych badaniach jestem prawie pewna, że to jego dzieło – uważa konserwator. Nie chce powiedzieć: „na pewno”. To zadanie dla specjalnej komisji konserwatorów i historyków sztuki, która przeprowadzi drobiazgowe badania nad rzeźbą.
Wstępne oględziny potwierdziły, że rzeźba z kościoła w Stobiernej powstała na początku XVI wieku i posiada cechy charakterystyczne dla techniki Wita Stwosza zwanej gotykiem łamanym. – Wskazuje na to głęboki, łyżkowy układ fałdów szat – zaznacza Jasiewicz-Witczak. Jej uwagę zwróciły charakterystyczne załamania i głębokie rzeźbienia, a także ukazanie szczegółów anatomii ciała. – Widać to szczególnie na odkrytym kolanku dzieciątka – wymienia. Do tej pory uważano, że jest to neogotyckie dzieło z końca XIX wieku. Rzeźba była wcześniej konserwowana w 1953 roku. Wykonano nową głowę Madonny, ale korpus oraz dzieciątko zachowały się w oryginale. – Jeżeli to odkrycie się potwierdzi, byłaby to prawdziwa sensacja – mówi Tomasz Zaucha z Muzeum Narodowego w Krakowie. Przyznaje, że to wielce prawdopodobne, gdyż w okresie, gdy Stwosz tworzył w Krakowie, wiele jego dzieł trafiało na wschód, m.in. na tereny dzisiejszego Podkarpacia oraz do Lwowa. Zastrzega jednak, że powszechne było naśladowanie jego stylu. W Polsce jest kilka dzieł, o których bezspornie możemy powiedzieć, że zostały wykonane przez Stwosza. Rzeźbę konserwowano w 1953 roku,ale korpus oraz dzieciątko są oryginalne Wiadomo, że podczas dwudziestoletniego pobytu w Krakowie artysta stworzył wiele figur przedstawiających Matkę Boską z Dzieciątkiem. W okresie baroku jednak wyrzucano z kościołów te gotyckie dzieła. W 2002 roku sensację wywołało odkrycie w kościele we wsi Ptaszkowa koło Nowego Sącza. Konserwatorzy Magdalena i Stanisław Stawowiakowie odsłonili wykonaną w drewnie lipowym płaskorzeźbę „Modlitwa Chrystusa w Ogrojcu”. Usunęli z niej grubą warstwę zniekształcającego gruntu i nieprofesjonalną polichromię, przywracając jej pierwotny wygląd. – Badania wykazały, że autorstwo można przypisać Stwoszowi – mówi krakowski historyk sztuki dr Adam Organisty. Dzieło jest teraz w Domu Gotyckim w Nowym Sączu. Wit Stwosz urodził się około 1448 r. koło Stuttgartu. Zmarł w 1533 roku w Norymberdze, gdzie tworzył przez większą część życia. Należy do najwybitniejszych przedstawicieli późnego gotyku w rzeźbie. W 1477 r. przyjechał do Krakowa, gdzie tworzył do 1496 r., m.in. ołtarz mariacki i nagrobek króla Kazimierza Jagiellończyka. masz pytanie, wyślij e-mail do autora j.matusz@rp.pl
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL