Polio jest wysoce zaraźliwą chorobą. Wirus atakuje układ nerwowy i w ciągu kilku godzin może spowodować całkowity paraliż. Od dziesięcioleci jedyną metodą przeciwdziałania polio jest szczepienie.

W Europie, dzięki regularnym, masowym szczepieniom chorobę uznano za wygaszoną w 2003 roku, niestety w niektórych częściach świata nadal pojawiają się epidemie polio. Najczęściej zdarza się to w Afganistanie i Pakistanie.

Czytaj więcej

Cholera wróciła na Haiti. Są pierwsze ofiary śmiertelne

Tam, gdzie wciąż jeszcze występuje polio, stosuje się doustną szczepionkę przeciw temu wirusowi. Jest ona bezpieczna i daje dużą odporność, ale wykorzystuje żywego wirusa, który może przenosić się z człowieka na człowieka w obszarach, gdzie niewiele osób jest chronionych.

Polio coraz częściej wykrywane w ściekach

W lutym tego roku Izrael zgłosił pierwszy od 1989 roku przypadek  polio na swoim terytorium – zmutowaną formę wirusa odkryto u czteroletniego chłopca, który nie był szczepiony. W kwietniu siedmioro dzieci miało pozytywny wynik testu, choć sześcioro z nich nie miało żadnych objawów. Z tych siedmiorga dzieci tylko jedno miało niekompletne szczepienie przeciw polio, a pozostałe nie były zaszczepione. Władze izraelskie natychmiast wdrożyły kampanię szczepień uzupełniających.

W czerwcu władze brytyjskie ogłosiły, że wykryły ślady wirusa polio w oczyszczalni ścieków w północno-wschodnim Londynie. Wirusy te zostały wykryte jedynie w próbkach ścieków, do tej pory nie zgłoszono żadnych przypadków zachorowania, ale władze, choć uważają, że ryzyko rozprzestrzenienia się wirusa jest niskie, wdrożyły pilną uzupełniającą akcję szczepień dzieci.

We wrześniu z podobnym problemem zetknęli się Amerykanie. W stanie Nowy Jork, w hrabstwach Rockland, Orange, Sullivan i Nassau w ściekach wykryto ślady wirusa polio. Gubernator stanu Nowy Jork ogłosił stan wyjątkowy, a departament zdrowia wezwał wszystkich nowojorczyków niezaszczepionych przeciwko polio lub tych, którzy nie mają zaktualizowanych czy pełnych szczepień, w tym dzieci poniżej drugiego miesiąca życia i kobiety w ciąży, do natychmiastowego zaszczepienia. Ponieważ szczepionka doustna z zastosowaniem żywego wirusa nie była stosowana w Stanach Zjednoczonych od 2000 roku, wszystko wskazuje na to, że niedawno wykryty wirus mógł pochodzić z innego kraju, w którym nadal podaje się tego typu szczepionkę.

Czytaj więcej

Tajemnicza choroba płuc w Argentynie wywołana bakterią Legionella pneumophila

Naukowcy twierdzą, że szczepienia są kluczem do zakończenia epidemii polio. W przeciwieństwie do kolejnych wariantów SARS-CoV-2, z których niektóre są w stanie ominąć odporność na szczepionki, dzikie wirusy polio i wirusy polio pochodzące ze szczepionek zawierających żywe wirusy są wysoce nieodporne na istniejące szczepionki. Niestety, ostatnie wydarzenia, jak pandemia czy wojna w Ukrainie, zakłóciły kampanie szczepień przeciwko polio. Uważa się, że około 25 milionów dzieci na świecie opuściło w 2021 r. jedną lub więcej dawek szczepionki.

Coraz więcej odmów

Rezygnacja ze szczepionek to często także efekt działań ruchów antyszczepionkowych – powszechnych nie tylko w Stanach Zjednoczonych czy Europie Zachodniej, ale także w Polsce.

Szacuje się, że w Polsce niezaszczepionych jest ok. 4 proc. dzieci.

Jak podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny, w 2020 roku uchyleń takich było ponad 50 tys. To 14 razy więcej niż dekadę temu.

Epidemiolodzy zwracają uwagę, że coraz większa liczba niezaszczepionych dzieci będzie w przyszłości wiązała się z występowaniem tzw. epidemii wyrównawczych. W ostatnich latach w Polsce takie epidemie wiązały się ze wzrostem zachorowań na krztusiec czy różyczkę. Miało to wówczas zawiązek nie tyle z niechęcią to szczepień, co brakiem wskazań do szczepienia np. przeciwko różyczce u chłopców. W przypadku krztuśca był to efekt słabnącej odporności po szczepieniu.

Polacy są także niechętni szczepieniu dzieci przeciwko Covid-19. Do tej pory szczepienia u dzieci wykonano 3,2 mln razy.