Pokojowa Nagroda Nobla została przyznana w Oslo. Ogłoszono, że wyróżnienie otrzymała Narges Mohammadi, irańska działaczka na rzecz praw człowieka. Wyróżnienie przyznano za walkę laureatki z uciskiem kobiet w Iranie oraz walkę na rzecz promowania praw człowieka i wolności.
W tym roku do Pokojowej Nagrody Nobla nominowano 212 osób i 93 organizacje. Polski Senat zgłosił do prestiżowej nagrody Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy.
Kim jest Narges Mohammadi, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla?
Mohammadi to jedna z czołowych irańskich działaczek na rzecz praw człowieka, prowadziła kampanię na rzecz praw kobiet oraz zniesienia kary śmierci.
Przewodnicząca Norweskiego Komitetu Noblowskiego Berit Reiss-Andersen nazwała Narges Mohammadi "bojowniczką o wolność", a swoje wystąpienie rozpoczęła od wymówienia w języku perskim słów "kobieta, życie, wolność" - jednego z haseł pokojowych protestów przeciwko irańskim władzom.
Czytaj więcej
Akademia Szwedzka zdecydowała, kto w 2023 r. został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Prestiżowe wyróżnienie otrzymał Norweg Jon Fos...
Według organizacji Front Line Defenders, tegoroczna laureatka Pokojowej Nagrody Nobla, Narges Mohammadi, odsiaduje obecnie karę ok. 12 lat pozbawienia wolności w więzieniu w Teheranie. Zarzuty wobec niej obejmują m.in. szerzenie propagandy przeciwko państwu.
Narges Mohammadi jest wiceszefową organizacji pozarządowej kierowanej przez Szirin Ebadi, która otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla w 2003 r. za "wysiłki na rzecz demokracji i praw człowieka, zwłaszcza skupione na walce o prawa kobiet i dzieci".
Media wśród faworytów do tegorocznego Pokojowego Nobla wymieniały osoby działające na rzecz praw kobiet w Iranie i Afganistanie oraz aktywistów klimatycznych. Wśród kandydatów wymieniani byli także sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg czy prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.
Pokojowa Nagroda Nobla - zwycięzcy
W 2022 roku, gdy wśród faworytów do Pokojowej Nagrody Nobla wymieniani byli liderka białoruskiej opozycji Swiatłana Cichanouska i rosyjski opozycjonista Aleksiej Nawalny, uhonorowano jedną osobę i dwie organizacje. Laureatami zostali wówczas Aleś Bialacki - białoruski działacz społeczny, obrońca praw człowieka, dyrektor Centrum Obrony Praw Człowieka "Wiosna", rosyjska organizacja praw człowieka Memoriał oraz ukraińska organizacja praw człowieka Centrum Wolności Obywatelskich.
W poprzednim roku laureatami Pokojowej Nagrody Nobla zostali dziennikarze Maria Ressa i Dmitrij Muratow.
Laureat Pokojowej Nagrody Nobla otrzymuje medal. Na awersie znajduje się portret Alfreda Nobla, na rewersie umieszczono symbol międzynarodowego braterstwa oraz sentencję w języku łacińskim, "Pro pace et fraternitate gentium" (Za pokój i braterstwo między ludźmi).
Nagrody Nobla 2023 - lista zwycięzców
W czwartek 5 października Akademia Szwedzka ogłosiła, że Literacką Nagroda Nobla za 2023 rok otrzymał norweski pisarz i dramaturg Jon Fosse, wyróżniony "za nowatorskie sztuki i prozę, które dają wyraz temu, czego nie sposób wypowiedzieć".
W środę Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za 2023 rok. Moungi G. Bawendi, Louis E. Brus i Aleksiej I. Jekimow zostali uhonorowani za odkrycie i syntezę kropek kwantowych, najmniejszych cząstek w nanotechnologii.
W poprzednim roku Nagrodę Nobla z chemii za pracę, która zaowocowała "genialnym narzędziem do budowy cząsteczek" otrzymali Carolyn R. Bertozzi, Morten Meldal i K. Barry Sharpless.
Czytaj więcej
Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za 2023 rok. Uhonorowani zostali Moungi G. Bawendi, Louis E....
We wtorek 3 października Pierre Agostini, Ferenc Krausz i Anne L’Huillier otrzymali Nagrodę Nobla z fizyki za "eksperymentalne metody generujące attosekundowe impulsy światła dla celów badania dynamiki elektronów w materii". Attosekunda to jednostka czasu równa jednej trylionowej części sekundy.
"Eksperymenty laureatów wytworzyły impulsy światła tak krótkie, że mierzone w attosekundach, co pokazywało, że impulsy te mogą być wykorzystywane do dostarczania obrazów procesów zachodzących wewnątrz atomów i cząsteczek" - podano w oświadczeniu. Przewodnicząca Komitetu Noblowskiego Eva Olsson zaznaczyła, że można teraz otworzyć drzwi do świata elektronów.
Z kolei w poniedziałek Instytut Karolinska w Sztokholmie zdecydował, że tegoroczna Nagroda Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii trafi do Katalin Karikó i Drew Weissmana za prace nad modyfikacją mRNA i opracowanie techniki, która przyczyniła się do stworzenia szczepionek.
Nagrody Nobla 2023 - co przed nami?
Tydzień noblowski dobiega końca. Nie dowiedzieliśmy się jeszcze jedynie, kto został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii - nazwisko zwycięzcy ma zostać ogłoszone w poniedziałek 9 października.
Nagrody Nobla przyznawane są od 1901 roku z inicjatywy Alfreda Nobla, który dorobił się majątku na odkryciu dynamitu. Swoją fortunę Nobel przeznaczył na sfinansowanie fundacji przyznającej nagrody.
Nagroda Nobla - ile wynosi jej wartość?
Jak już informowaliśmy w połowie września, Fundacja Nobla podała, że laureaci tegorocznych Nagród Nobla otrzymają dodatkowo milion koron, co zwiększy całkowitą kwotę nagrody do blisko miliona dolarów.
W ostatnich latach finansowa wartość Nagrody Nobla była kilkakrotnie zmieniania. W 2012 roku z powodu kryzysu wypłatę dla laureatów tego prestiżowego wyróżnienia obniżono z 10 do 8 mln koron, ponieważ Fundacja Nobla chciała wzmocnić swoje finanse.
Czytaj więcej
Nagroda Nobla z fizyki za 2023 rok została przyznana. Laureaci to Pierre Agostini, Ferenc Krausz i Anne L’Huillier.
W 2013 roku, Nagrody Nobla za osiągnięcia w nauce, literaturze oraz na rzecz pokoju, po raz pierwszy przyznane w 1901 roku, były warto ok. 1,2 mln dolarów, mimo obniżenia kwoty nagrody do 8 mln koron.
Każdy z laureatów Nagrody Nobla nie tylko nagrodę pieniężną, ale także złoty medal oraz dyplom. W każdej kategorii może być więcej niż jedna osoba wyróżniona. Jeśli w danej kategorii jest więcej niż jeden zwycięzca, nobliści dzielą się nagrodą pieniężną po równo, W tym roku Nagroda Nobla to 11 milionów koron szwedzkich (4,4 mln zł).
