Poniżej poziomu oczekiwań, na poziomie oczekiwań i powyżej oczekiwań – w takiej trzystopniowej skali będzie po raz pierwszy oceniany pracownik służby cywilnej.
Zmiany przewiduje projekt rozporządzenia premiera w sprawie szczegółowych warunków i sposobu dokonywania pierwszej oceny. Obecnie obowiązujące rozporządzenie przewiduje skalę pięciostopniową.
Jak można przeczytać w uzasadnieniu, wprowadzenie skali trzystopniowej pozwala na wyodrębnienie z grupy nowo zatrudnionych pracowników zarówno tych, którzy sobie nie radzą, jak i tych, którzy zdecydowanie się wyróżniają.
Wprowadzenie w skali ocen tzw. poziomu eksperckiego, czyli znacznie powyżej oczekiwań, byłoby niezupełnie spójne z samą definicją i założeniami pierwszej oceny. O możliwości dalszego zatrudnienia pracownika i zawarcia z nim umowy o pracę na czas nieokreślony decyduje bowiem jedynie to, czy jest ona pozytywna.
Kolejna ocena będzie już wystawiana w pięciostopniowej skali. Ta też się jednak zmieni. Szef nie będzie już przyznawał ocen od 1 do 5, aby uniknąć skojarzeń ze stopniami w szkole. Pracownicy będą zatem oceniani na 1, 3, 5, 7 i 9. Tę zmianę przewiduje z kolei projekt w sprawie warunków i sposobu przeprowadzania ocen okresowych. Obecnie 3 jest oceną „na poziomie oczekiwań", ale otrzymuje ją tylko 43 proc. Osiągnięcia 56,2 proc. członków korpusu są zaś notowane powyżej i znacznie powyżej oczekiwań.
Dzisiejsza ocena okresowa w dużej mierze ma charakter uznaniowy. Jej kryteria są niejasne i zbyt ogólne. Ich opisy się powtarzają. Na przykład „kreatywność" to otwartość na zmiany, poszukiwanie i tworzenie nowych koncepcji i metod, a także inicjowanie lub wynajdywanie nowych możliwości bądź sposobów działania. Z kolei kryterium „inicjatywa", obejmuje m.in. umiejętność i wolę poszukiwania obszarów wymagających zmian, a także inicjowanie działań, czyli podobne działania. Dlatego i kryteria, i opisy też zostaną zmienione.
Nowe sposoby oceniania przetestowano w badaniach pilotażowych w 22 urzędach.
Etap legislacyjny: uzgodnienia międzyresortowe