Powszechne nagrywanie rozpraw ruszy na Śląsku

Od lat wiadomo, że obecne protokoły często nie oddają rzeczywistego przebiegu rozpraw, ale kilka prób zaradzenia tej sytuacji skończyło się na planach. Od 1 lipca jest prawna możliwość wprowadzenia powszechnego nagrywania rozpraw (teraz nagrywa się czasem sprawy karne i zupełnie wyjątkowo cywilne).

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało właśnie projekt rozporządzenia ministra sprawiedliwości w sprawie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia jawnego. Określa ono rodzaje urządzeń służących do utrwalania dźwięku albo obrazu i dźwięku z rozprawy, sposób sporządzania zapisów oraz identyfikacji osób sporządzających zapis, wreszcie udostępniania oraz przechowywania zapisów.

Zatrzymajmy się przy nagrywaniu: ma ono zarejestrować widok ogólny sali z pozycji sędziego, z uwzględnieniem uczestników rozprawy, a jeśli pozwalają na to względy techniczne – także publiczności. Ma też rejestrować górną połowę ciała świadków, by utrwalić gesty oraz wyraz twarzy podczas zeznań.

[wyimek]Taśmy mają zastąpić w sądach papierowe protokoły[/wyimek]

Najczęściej będą to dwa urządzenia: transmitujące dźwięk z miejsca sędziego oraz obraz i dźwięk z miejsca dla świadka, ale w razie większej liczby uczestników postępowania także z innych miejsc.

Urządzenia i nośniki danych muszą zapewniać integralność zapisu, kopiowanie, zabezpieczenie zapisu w szczególności przed utratą i zmianą, a także udostępnienie i możliwość bieżącej kontroli dokonywanego zapisu.

Protokolant ma dołączać do nagrania tzw. metadane z przebiegu posiedzenia, które ułatwią wyszukiwanie nagranych informacji. W szczególności są to informacje o rozpoczęciu wypowiedzi poszczególnych uczestników. Nagranie będzie opatrywane bezpiecznym podpisem elektronicznym, ale dla ułatwienia bez weryfikowania go za pomocą kwalifikowanego certyfikatu.

Przewiduje się oczywiście udostępnianie zapisu stronom i innym uczestnikom postępowania, ale poza budynek sądu wydawane będą tylko zapisy dźwięku. [b]Zapis wideo będzie można obejrzeć tylko w sądzie, a to ze względu na ochronę wizerunku czy np. prywatności uczestników.[/b]

Prof. Jacek Gołaczyński, członek Komisji Kodyfikacyjnej i szef zespołu MS ds. informatyzacji postępowań sądowych, powiedział „Rzeczpospolitej”, że pierwsze kompleksowe nagrywanie ruszyć ma na przełomie lutego i marca 2011 r. w sądach apelacji wrocławskiej. Głównie w sprawach cywilnych (choć część spraw karnych odbywa się w tych samych salach).

Sędziowie nie entuzjazmują się tym projektem.

– Już teraz zdarza mi się nagrywać niektóre sprawy, np. o gwałt, gdzie także gesty mają duże znaczenie – mówi Jacek Przygódzki, sędzia karny z Sądu Okręgowego w Suwałkach. – Ale kiedy trzeba przełożyć nagranie na papier czy przesłuchiwać taśmy, zabiera to dużo czasu. Tym bardziej że nagrania zawierają dużo zbędnej dla sprawy informacji. Dlatego uważam, że nagrywanie na Dolnym Śląsku należałoby potraktować jako test i dopiero na jego podstawie decydować o jego upowszechnieniu.