Senat za reformą Krajowej Rady Sądownictwa. Czy będzie weto prezydenta Karola Nawrockiego?

Za nowelą zagłosowało 52 senatorów, a 28 było przeciw. Senat nie zgodził się też wcześniej na odrzucenie ustawy w całości, czego domagali się senatorowie PiS. Nowelizacja trafi teraz na biurko prezydenta.

Mowa o przygotowanej przez resort sprawiedliwości ustawie, która reformuje KRS tak, aby odebrać Sejmowi kompetencję wyboru sędziów-członków KRS i przywrócić to uprawnienie środowisku sędziowskiemu. Według ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka jest to ustawa kompromisu, która nie dzieli sędziów na „neosędziów” i „sędziów”, przywraca porządek w sądach i daje gwarancję wyjścia z sądowych zaległości.

Zgodnie z nowelą w zreformowanej Radzie znajdzie się sześciu sędziów sądów rejonowych, trzech sędziów sądów okręgowych, dwóch sędziów sądów apelacyjnych i po jednym z sądów wojskowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz jeden sędzia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Do KRS mogliby kandydować sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem, w tym z co najmniej 5-letnim stażem na aktualnie zajmowanym stanowisku. Oznacza to, że do kandydowania uprawnieni będą także niektórzy tzw. neosędziowie. Kandydatury będzie mogła zgłosić grupa 50 czynnych sędziów, Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych i Krajowa Rada Notarialna.

Czytaj więcej

Sądy i trybunały

Rząd przyjął projekty praworządnościowe Waldemara Żurka. Jest ważna poprawka

Dzień przed Wigilią rząd przyjął dwa flagowe projekty resortu sprawiedliwości: tzw. ustawy prawor...

Członkowie tzw. neoKRS będą mogli kandydować do zreformowanej Rady. Wybory przeprowadzi PKW

Co ważne, ustawa umożliwia kandydowanie do Rady także dotychczasowym sędziowskim członkom tzw. neoKRS. Rozwiązanie to, wprowadzone na finiszu prac sejmowych, ma skłonić prezydenta do podpisania noweli. Ustawa szczegółowo reguluje też sposób wyboru sędziowskich członków KRS. Wybory mają być powszechne, a organizować je będzie Państwowa Komisja Wyborcza.

Jak będą przebiegać wybory do KRS? Zgodnie z nowelą każdy sędzia w Polsce będzie mógł zagłosować na 15 osób zgodnie z przyjętym parytetem reprezentacji sądów. Oznacza to, że głosy te powinny być oddane z zachowaniem podziału miejsc z poszczególnych rodzajów sądów. Głosowanie będzie odbywało się w poszczególnych sądach, w tradycyjnej formie przy pomocy kart wyborczych.

Powstać ma też Rada Społeczna, która będzie powoływana na czteroletnią kadencję. Ma ona doradzać KRS przy rozpatrywaniu i ocenie kandydatów na sędziów i asesorów. W skład tej Rady wejdzie 10 osób wskazanych przez samorządy prawnicze, Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych wyznaczonych przez Radę Działalności Pożytku Publicznego.

Nowelizacja uniemożliwia też ubieganie się o awanse sędziowskie członkom Krajowej Rady Sądownictwa. – Członek Rady (…) nie może do czasu zakończenia sprawowania mandatu członka Rady, zgłosić swoją kandydaturę na wolne stanowisko sędziowskie – brzmi przyjęty przepis. Co więcej, w ustawie zawarto też zakaz pełnienia funkcji w sądownictwie przez członków KRS. Oznacza to, że w Radzie nie znajdą się m.in. prezesi i wiceprezesi sądów. Jeśli na członka KRS wybrany zostanie sędzia funkcyjny, to przestanie pełnić swą funkcję z mocy prawa.

Drugie okrążenie rządu w sprawie KRS. Co zrobi prezydent Karol Nawrocki?

To drugie podejście ekipy rządzącej do zmiany ustawy o KRS. Próba podjęta przez Adama Bodnara przed ponad rokiem zakończyła się fiaskiem, bowiem uchwaloną ustawę prezydent Andrzej Duda skierował do Trybunału Konstytucyjnego, który uznał ją za niezgodną z konstytucją.

Tym razem przepisy reformujące KRS wymagają podpisu Karola Nawrockiego. A o to może być trudno. Zarówno podczas prac w Senacie, jak i w Sejmie, przedstawiciele PiS krytycznie oceniali tę nowelizację. W obu przypadkach złożyli wnioski o odrzucenie przepisów w całości. – Ta niekonstytucyjna ustawa powinna być wyrzucona do kosza przez przedstawiciela władzy wykonawczej, którym jest pan prezydent – mówił Michał Wójcik z PiS.