Reklama
Rozwiń
Reklama

Reforma KRS niezgodna z konstytucją. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował ustawę Adam Bodnara

Zeszłoroczna nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa jest niezgodna z konstytucją - orzekł w czwartek Trybunał Konstytucyjny. Przepisy przygotowane jeszcze przez Adama Bodnara, które miały uzdrowić KRS nie wejdą w życie.

Publikacja: 20.11.2025 11:42

Trybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny

Foto: Fotorzepa, Jakub Czermiński

Chodzi o ustawę, która miała być kluczowa dla realizacji kompleksowej reformy wymiaru sprawiedliwości. Przepisy te zostały uchwalone już w lipcu ubiegłego roku i były punktem wyjścia do zmian mających uregulować status tzw. neosędziów.

Czytaj więcej

Prezydent Andrzej Duda podjął decyzję ws. ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

Zakwestionowana właśnie nowelizacja ustawy o KRS przewidywała przede wszystkim wygaszenie mandatów obecnych sędziów-członków Rady. Nowi mieli zostać wybrani przez wszystkich sędziów w Polsce w wyborach bezpośrednich i w głosowaniu tajnym, a nie, jak obecnie, przez Sejm. Wybory przeprowadziłaby Państwowa Komisja Wyborcza.  Z możliwości kandydowania do odnowionej KRS mieli zostać wykluczeni wszyscy tzw. neosędziowie. 

Nowelizacja ustawy o KRS krytykowana przez obu prezydentów

Przepisy te krytycznie ocenił i skierował do kontroli TK ówczesny prezydent Andrzej Duda.  Zarzuty podtrzymał Karol Nawrocki. Według prezydenta przepisy uderzają w jego uprawnienia do powoływania sędziów, naruszają bierne prawo wyborcze sędziów w wyborach do KRS i w sposób nieuprawniony dążą do przerwania trwającej kadencji Rady. Zdaniem Andrzeja Dudy i Karola Nawrockiego nieprawidłowy był też proces uchwalenia ustawy przez Sejm, z wyłączeniem z niego dwóch posłów Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika.

Zakwestionowane przepisy stanowczo krytykowała też obecna KRS, twierdząc, że powrót do wyboru członków KRS przez sędziów doprowadzi do całkowitej destabilizacji wymiaru sprawiedliwości. – W ocenie KRS ten tekst ustawy jest niezgodny z art. 2 i 4 konstytucji, ponieważ zrywa z obecnym demokratycznym wyborem sędziowskiej części Rady i pozbawia tym samym suwerena kontroli nad władzą sądowniczą. A władza ta musi podlegać kontroli suwerena – mówiła przed TK członkini Rady Anna Dalkowska.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Trybunał ocenia reformę Bodnara. Przepisy o KRS nadal zablokowane

Nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa niekonstytucyjna. Trybunał Konstytucyjny blokuje reformę 

Trybunał zajął się wnioskiem prezydenta w pełnym składzie i w czwartek orzekł, że nowela ustawy o KRS jest niezgodna z konstytucją. Orzeczenie to zapadło w pełnym składzie TK, sprawozdawcą była sędzia Krystyna Pawłowicz. Zdanie odrębne zgłosiło czterech sędziów: Jakub Stelina, Wojciech Sych, Michał Warciński i Rafał Wojciechowski.

Uzasadniając orzeczenie, sędzia Krystyna Pawłowicz stwierdziła, że nowelizacja stanowi niedopuszczalną ingerencję w prerogatywę prezydenta do powoływania sędziów. 

– Przepisy zaskarżonej ustawy w żadnym punkcie nie mają na celu deklarowanej przez projektodawców naprawy KRS. Trybunał zważył, że celem pozostaje zanegowanie statusu KRS jako konstytucyjnego organu oraz podważenie prezydenckiej prerogatywy w zakresie powoływania sędziów poprzez aprioryczne uznanie ich za niespełniających kryterium niezależności i bezstronności – argumentowała Pawłowicz.

Trybunał skrytykował też zakładane w noweli przerwanie kadencji członków KRS.

– Stanowiłoby to działanie sprzeczne z konstytucją. (…) Ustrojodawca w żadnym przepisie rangi konstytucyjnej nie przewidział możliwości odwołania członków KRS przed upływem kadencji Rady. (…) Ustawa nie może modyfikować tej kadencji, jeżeli nie pozwalają na to przepisy konstytucji – mówiła sędzia sprawozdawca.

Reklama
Reklama

Według TK nowela dodatkowo została uchwalona w wadliwej procedurze z uwagi na niedopuszczenie do niej Michała Kamińskiego i Macieja Wąsika oraz udział w głosowaniu nad ustawą Moniki Pawłowskiej. – Tym samym organ procedujący w składzie ukształtowanym wskutek bezprawnych czynności marszałka Sejmu (…) nie może być zakwalifikowany jako Sejm w rozumieniu konstytucyjnym. W konsekwencji uchwalenie ustawy przez niewłaściwie ukształtowany organ prowadzi do uznania jej w całości za niezgodną z konstytucją – podkreśliła Pawłowicz.

Rząd nie porzucił planów gruntownej reformy KRS. Po miesiącach prac nowy projekt przedstawił w listopadzie minister sprawiedliwości Waldemar Żurek. Przepisy te mają zreformować Radę w ten sposób, aby wróciła do kształtu zgodnego z konstytucją i orzecznictwem europejskich trybunałów.

Resort sprawiedliwości chce odebrać Sejmowi uprawnienie wyboru 15 sędziowskich członków KRS i przekazać je sędziom. Nowy projekt szczegółowo reguluje m.in. przebieg wyborów do Rady, które miałaby organizować PKW, a prawo oddania w nich głosu mieliby wszyscy polscy sędziowie. Z kolei kandydować mogłyby tylko osoby z co najmniej dziesięcioletnim stażem, w tym z co najmniej pięcioletnim na aktualnie zajmowanym stanowisku. Oznacza to, że do kandydowania uprawnieni będą także niektórzy tzw. neosędziowie. 

Sygnatura akt: P 2/25

Czytaj więcej

Waldemar Żurek ujawnia projekt reformy KRS. Liczy na poparcie prezydenta
Podatki
Od 7 stycznia nowe zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn
Nieruchomości
Trudniej będzie zablokować sąsiadowi budowę. Wchodzą w życie nowe przepisy
Prawo dla Ciebie
Abonament RTV w górę. Tyle zapłacimy w 2026 r.
Praca, Emerytury i renty
Kiedy wypłaty 800 plus w styczniu 2026? Zmiany w terminach przelewów
Nieruchomości
SN: Współwłaściciel nie ma prawa żądać całego odszkodowania za czynsz
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama