Reklama
Rozwiń
Reklama

Fundacja Helsińska: nowy system wyborczy do KRS będzie premiował sędziów rejonowych

Helsińska Fundacja Praw Człowieka ma wątpliwości odnośnie nowych zasad przeprowadzania wyborów sędziowskiej części Krajowej Rady Sądownictwa, które proponuje w swoim projekcie Ministerstwo Sprawiedliwości.

Publikacja: 09.01.2026 10:57

Fundacja Helsińska: nowy system wyborczy do KRS będzie premiował sędziów rejonowych

Foto: Adobe Stock

Chodzi o przyjęty niedawno przez rząd projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zakłada on przede wszystkim powrót do wyboru piętnastu sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa przez samych sędziów.

W KRS miałoby znaleźć się sześciu sędziów sądów rejonowych, trzech sędziów sądów okręgowych, dwóch sędziów sądów apelacyjnych i po jednym z sądów wojskowych, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz jeden sędzia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Do KRS mogliby kandydować sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem, w tym z co najmniej 5-letnim stażem na aktualnie zajmowanym stanowisku. Jak pisaliśmy na łamach rp.pl, oznacza to, że do kandydowania uprawnieni będą także niektórzy tzw. neosędziowie. Kandydatury będzie mogła zgłosić grupa 100 czynnych sędziów, Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych i Krajowa Rada Notarialna.

Projekt szczegółowo reguluje też sposób wyboru sędziowskich członków KRS. Wybory mają być powszechne, a organizować je będzie Państwowa Komisja Wyborcza. Właśnie do szczegółowych zasad przeprowadzania wyborów do KRS zastrzeżenia w swojej najnowszej opinii zgłosiła Helsińska Fundacja Praw Człowieka. 

Czytaj więcej

Iustitia napisała list do prezydenta. „Wyrażamy gotowość do spotkania”

Ekspert HFPC: Taki model jedynie formalnie będzie odpowiadał wymogom Konstytucji

Jak możemy przeczytać, projekt zakłada, że wybór sędziów zostanie przeprowadzony w ogólnopolskim głosowaniu podzielonym na siedem równoległych wyborów odpowiadających rodzajom i szczeblom sądów. Każdy sędzia otrzyma przy tym możliwość głosowania w każdym z nich, otrzymując tyle głosów, ile będzie do obsadzenia (np. 6 głosów w wyborach przedstawiciela sędziów sądów rejonowych, jeden głos w wyborach sędziego Sądu Najwyższego itd.). Jak zauważa HFPC, oznacza to, że sędzia Sądu Rejonowego będzie miał taką samą siłę głosu co sędzia Sądu Najwyższego, nawet przy wyborze przedstawiciela sędziów Sądu Najwyższego.

Reklama
Reklama

Zdaniem Fundacji, taki system wyborczy będzie premiował sędziów sądów rejonowych, jako najliczniejszą z grup sędziów stanowiącą około 60 proc. sędziów obecnych w polskim systemie sprawiedliwości. – Taki model jedynie formalnie będzie odpowiadał wymogom Konstytucji, doprowadzi bowiem do sytuacji, w której w KRS znajdą się przedstawiciele wszystkich rodzajów i szczebli sądownictwa. W praktyce wybierani sędziowscy członkowie KRS będą jednak reprezentantami sędziów sądów rejonowych, jako grupy o największym wpływie na rezultat wyborów – wskazuje adw. Marcin Wolny, prawnik HFPC.

Fundacja zwraca również uwagę, że rozwiązanie zaproponowane w projekcie faworyzować będzie duże stowarzyszenia sędziowskie, którym łatwiej będzie osiągnąć próg 100 głosów poparcia dla poszczególnych kandydatów, a także zasugerować ich członkom, na które osoby należałoby oddać głos. – W opinii zwróciliśmy uwagę, że tego rodzaju preferencyjne traktowanie dużych stowarzyszeń sędziowskich może budzić pytania o zaistnienie konfliktu interesów. Dodatkowo, taki sposób przeprowadzenia wyborów, może spowodować, że ich wynik będzie znany jeszcze przed samym aktem głosowania – wskazuje M. Wolny.

Czytaj więcej

Rząd przyjął projekty praworządnościowe Waldemara Żurka. Jest ważna poprawka
Podatki
Od 7 stycznia nowe zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn
Nieruchomości
Trudniej będzie zablokować sąsiadowi budowę. Wchodzą w życie nowe przepisy
Prawo dla Ciebie
Abonament RTV w górę. Tyle zapłacimy w 2026 r.
Praca, Emerytury i renty
Kiedy wypłaty 800 plus w styczniu 2026? Zmiany w terminach przelewów
Nieruchomości
SN: Współwłaściciel nie ma prawa żądać całego odszkodowania za czynsz
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama