23 listopada br. mija rok od wydania przez Europejski Trybunał Praw Człowieka wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko Polsce.
W piśmie do ministra spraw zagranicznych i ministra sprawiedliwości, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej zwraca uwagę, że w dniu wydania tego wyroku na rozpatrzenie przez Trybunał oczekiwały aż 492 sprawy dotyczące kryzysu praworządności w Polsce. "Liczba skarg wnoszonych do Trybunału przez osoby skarżące z Polski na tle tego kryzysu, w szczególności dotyczących naruszenia prawa do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd ustanowiony ustawą na podstawie art. 6 ust. 1 Konwencji, rośnie lawinowo i wynosi obecnie około 700" - alarmuje mec. Przemysław Rosati.
Jak podkreśla, "wykonanie tego orzeczenia oraz skuteczne wdrożenie odpowiednich środków generalnych stanowi warunek konieczny rzeczywistej naprawy praworządności w Polsce, a także gwarancji przestrzegania praw człowieka".
„Członkowie i członkinie Adwokatury, jako pełnomocnicy i pełnomocniczki reprezentujący swoich Mocodawców i Mocodawczynie w postępowaniach krajowych, jak i w postępowaniach przez Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, z niepokojem obserwują pogłębiające się i nawarstwiające problemy proceduralne związane z dysfunkcjami polskiego systemu sądowniczego w kontekście kryzysu praworządności. Szczególne rozczarowanie podsądnych, a także koszty po stronie wymiaru sprawiedliwości, rodzi nieefektywność krajowych środków prawnych mających doprowadzić do ukształtowania składów orzekających zgodnie z wymogami art. 6 ust.1 Konwencji” - dodaje prezes NRA.
Czego dotyczył spór Wałęsa - Wyszkowski
Przypomnijmy, że Lech Wałęsa – historyczny lider strajków na Wybrzeżu i Solidarności oraz były prezydent – wytoczył proces Krzysztofowi Wyszkowskiemu, jednemu z kilku innych liderów rodzącej się na Wybrzeżu opozycji.
Wałęsa pozwał Krzysztofa Wyszkowskiego za wypowiedzi o jego agenturalnej przeszłości, wygłoszone m.in. na antenie TVP oraz TVN w listopadzie 2005 r. Wyszkowski określił go mianem agenta SB o pseudonimie Bolek. Sprawę długo rozpatrywały gdańskie sądy i w końcu tamtejszy Sąd Okręgowy orzekł, że Wyszkowski nie złamał prawa, informując opinię publiczną o agenturalnej przeszłości Lecha Wałęsy.
Ten werdykt uchylił w 2011 r. gdański Sąd Apelacyjny, nakazując Wyszkowskiemu przeproszenie Wałęsy za nazwanie go współpracownikiem SB o pseudonimie Bolek. A ponieważ Wyszkowski nie wykonał tego wyroku, były prezydent opublikował zasądzone przeprosiny na swój koszt.
Tymczasem w styczniu 2017 r. grafolodzy z krakowskiego Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. Sehna orzekli, że teczka personalna i teczka pracy TW „Bolka", znalezione w domu gen. Czesława Kiszczaka, potwierdzają współpracę Lecha Wałęsy ze Służbą Bezpieczeństwa. Sam Lech Wałęsa od lat twierdzi, że te dokumenty są sfałszowane.
Sprawa trafiła do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN wskutek skargi nadzwyczajnej wniesionej przez prokuratora generalnego na korzyść Wyszkowskiego. SN wyrok uchylił i zakończył sprawę, nie nakazując jej ponownego rozpoznania.
Czytaj więcej
Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu orzekł w sprawie Lecha Wałęsy, że sposób powoływania sędziów Sądu Najwyższego jest problemem system...
Wyrok Wałęsa vs Polska
Skarga Lecha Wałęsy na rozstrzygnięcie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN trafiło do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w październiku 2021 roku.
W skardze Wałęsa podnosił, że Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest "niezależnym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą”, a skarga nadzwyczajna narusza pewność prawa.
Powołując się na prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, Wałęsa argumentował również, że uchylenie wyroku zaszkodziło jego reputacji. Co więcej, zdaniem byłego prezydenta, instytucja skargi nadzwyczajnej została wykorzystana jako forma odwetu za jego krytykę wobec rządzących.
23 listopada 2023 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł na korzyść byłego prezydenta, przyznając mu odszkodowanie 30 tys. euro. Jednocześnie w orzeczeniu Trybunał orzekł o wadliwości systemu sądownictwa w Polsce.
Czytaj więcej
Polska ma systemowy problem z upolitycznionym wyborem sędziów, nowymi izbami w Sądzie Najwyższym i uzależnioną od polityki skargą nadzwyczajną – or...
