Inwestycje zagraniczne pod lupą UOKiK

Przynależność państwowa inwestora będzie ustalana na podstawie obywatelstwa lub siedziby podmiotu kontrolującego nabywcę.

Publikacja: 23.07.2020 07:25

Inwestycje zagraniczne pod lupą UOKiK

Foto: AdobeStock

Już 24 lipca zaczną obowiązywać przepisy tarczy antykryzysowej 4.0 dotyczące kontroli inwestycji zagranicznych w Polsce. Celem tych rozwiązań jest ochrona polskich przedsiębiorstw przed przejęciami ze strony zagranicznych inwestorów w związku z kryzysem wywołanym pandemią Covid-19. Mają być rozwiązaniem tymczasowym obowiązującym przez dwa lata od wejścia w życie.

System szczególnej kontroli nad inwestycjami w rodzime spółki nie jest instytucją nową w prawie polskim. Rozwiązania takie zostały wprowadzone ustawą z 24 lipca 2015 r. o kontroli niektórych inwestycji. Ustawa ta wprowadzała wymóg uzyskania zgody właściwego ministra (do spraw aktywów państwowych, obrony narodowej, gospodarki morskiej) na inwestycje tzw. podmioty podlegające ochronie. Ochroną objęte są spółki imiennie wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów.

Dwie notyfikacje

Tarcza 4.0 wprowadza ograniczenia idące dużo dalej, tj. obowiązek uzyskania zgody organu kontroli będzie dotyczył transakcji z udziałem wszystkich (nie tylko imiennie wskazanych) podmiotów spełniających wymogi ustawowe. Z obowiązku uzyskania zgody zwolnieni będą inwestorzy z państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. Katalog ten został rozszerzony o kraje OECD na etapie prac legislacyjnych w Senacie. Przynależność państwowa inwestora będzie ustalana na podstawie obywatelstwa lub siedziby podmiotu kontrolującego bezpośredniego nabywcę, tzn. polskie spółki z kapitałem rosyjskim lub chińskim będą taktowane jak podmioty spoza EOG/OECD, nawet jeśli wcześniej prowadziły działalność w Polsce.

Czytaj także: Uwaga na inwestycyjne weksle nieruchomościowe

Nowy system kontroli inwestycji zagranicznych opiera się na rozwiązaniach znanych na gruncie kontroli koncentracji. Organem kontroli ma być prezes UOKiK, który będzie właściwy do rozpoznawania zawiadomień o transakcjach. Obowiązek zawiadomienia prezesa UOKiK będzie dotyczył m.in. transakcji nabycia dominacji, co należy rozumieć w sposób tożsamy ze znanym na gruncie prawa antymonopolowego pojęciem przejęcia kontroli. Możliwe więc będą sytuacje, gdy konieczne będzie przedłożenie dwóch notyfikacji tej samej transakcji prezesowi UOKiK, tj. zamiaru koncentracji oraz nabycia podmiotu objętego ochroną. Poza nabyciem dominacji zawiadomieniu będzie podlegało również nabycie znaczącego uczestnictwa w podmiocie objętym ochroną, co będzie dotyczyło sytuacji osiągnięcia lub przekroczenia progów 20 proc. oraz 40 proc. głosów, udziału kapitałowego lub zyskach podmiotu objętego ochroną.

System kontroli inwestycji zagranicznych będzie funkcjonował niezależnie od systemu kontroli koncentracji. Transakcje, które będą spełniały warunki określone w tarczy 4.0 oraz ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów będą wymagały złożenia dwóch notyfikacji prezesowi UOKiK.

Szerokie zastosowanie

Zakres zastosowania nowych przepisów jest bardzo szeroki – dotyczą one także transakcji nabycia pośredniego, np. w wyniku połączenia z udziałem spółki matki podmiotu objętego ochroną. Ustawa posługuje się również pojęciem „nabycia następczego", przez co należy rozumieć sytuacje umorzenia lub nabycia własnych udziałów lub akcji podmiotu objętego ochroną, podział lub połączenie takiego podmiotu oraz zmiany umowy lub statutu takiego podmiotu poprzez uprzywilejowanie (zmianę uprawnień) udziałów lub akcji niektórych wspólników. Instytucją mającą przeciwdziałać tworzeniu struktur transakcyjnych w celu uniknięcia obowiązku notyfikacji jest klauzula obejścia prawa.

Za objęty ochroną może zostać podmiot, który jednocześnie spełnia dwa warunki:

a) uzyskany przez niego obrót przekroczył równowartość 10 mln euro na terytorium Polski w co najmniej jednym z lat obrotowych poprzedzających rok złożenia zawiadomienia oraz

b) jest on spółką publiczną (notowaną na giełdzie) lub prowadzi działalność w jednym ze strategicznych sektorów gospodarki wymienionych w ustawie (m.in. energetyka, opracowywanie i modyfikacja oprogramowania, przemysł chemiczny, telekomunikacja, przemysł zbrojeniowy, sektor medyczny i farmaceutyczny, przeładunek w portach śródlądowych, przetwórstwo mięsa, mleka, zbóż oraz owoców i warzyw).

Inwestor zamierzający nabyć znaczące uczestnictwo lub dominację ma obowiązek złożenia zawiadomienia do prezesa UOKiK. Po jego otrzymaniu prezes UOKiK będzie miał 30 dni roboczych na przeprowadzenie wstępnego postępowania sprawdzającego, które może zostać zakończone:

a) decyzją o odmowie wszczęcia postępowania kontrolnego i braku sprzeciwu wobec transakcji.

b) postanowieniem o wszczęciu postępowania kontrolnego, jeżeli zawiadamiający nie przedłożył żądanych przez organ informacji lub dokumentów lub dalsze badanie jest uzasadnione z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego.

Autor jest adwokatem w międzynarodowej kancelarii Taylor Wessing w Warszawie

Już 24 lipca zaczną obowiązywać przepisy tarczy antykryzysowej 4.0 dotyczące kontroli inwestycji zagranicznych w Polsce. Celem tych rozwiązań jest ochrona polskich przedsiębiorstw przed przejęciami ze strony zagranicznych inwestorów w związku z kryzysem wywołanym pandemią Covid-19. Mają być rozwiązaniem tymczasowym obowiązującym przez dwa lata od wejścia w życie.

System szczególnej kontroli nad inwestycjami w rodzime spółki nie jest instytucją nową w prawie polskim. Rozwiązania takie zostały wprowadzone ustawą z 24 lipca 2015 r. o kontroli niektórych inwestycji. Ustawa ta wprowadzała wymóg uzyskania zgody właściwego ministra (do spraw aktywów państwowych, obrony narodowej, gospodarki morskiej) na inwestycje tzw. podmioty podlegające ochronie. Ochroną objęte są spółki imiennie wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów.

Pozostało 83% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
ZUS
ZUS przekazał ważne informacje na temat rozliczenia składki zdrowotnej
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Prawo karne
NIK zawiadamia prokuraturę o próbie usunięcia przemocą Mariana Banasia
Aplikacje i egzaminy
Znów mniej chętnych na prawnicze egzaminy zawodowe
Prawnicy
Prokurator Ewa Wrzosek: Nie popełniłam żadnego przestępstwa
Prawnicy
Rzecznik dyscyplinarny adwokatów przegrał w sprawie zgubionego pendrive'a