Obniżenie dolnej granicy wieku młodocianego z 16 do 15 lat od września 2018 r. w rzeczywistości nie powoduje większych zmian w dotychczasowych zasadach zatrudniania pracowników młodocianych. Dlatego nie ma żadnych przeciwskazań, aby już podczas najbliższych ferii zimowych zatrudnić 15-latka. Niemniej każdy pracodawca musi pamiętać o obowiązujących zasadach i ograniczeniach w zatrudnieniu młodocianych w celu przygotowania zawodowego lub do prac lekkich.

Wiele wyłączeń

Wbrew powszechnej opinii, nie do każdej sezonowej lub dorywczej pracy można zatrudnić młodocianego. Z całą pewnością wykluczonych jest wiele prac z branży HORECA (sektor hotelarski i gastronomiczny), w rolnictwie czy nawet w sprzedaży.

Czytaj także: Świadczenia rodzinne kosztują coraz więcej

Oprócz prac wzbronionych młodocianym określonych w rozporządzaniu Rady Ministrów z 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 1509), bezwzględnie wzbronione jest zatrudnianie młodocianych do wykonywania prac w temperaturze powietrza niższej niż 14 st. Celsjusza.

Niepewne przesunięcie granicy wieku

Niestety nieścisłości we wprowadzonych zmianach budzą pewne wątpliwości. Chodzi o niedostosowanie aktów wykonawczych do obniżonego wieku oraz brak nowelizacji art. 3045 kodeksu pracy, którego brzmienie literalne wskazuje wprost, że dziecko przed ukończeniem 16. roku życia może wykonywać prace lub inne zajęcia zarobkowe jedynie na rzecz podmiotów prowadzących działalność kulturalną, artystyczną, sportową i reklamową. Część doktryny uważa, że art. 3045 k.p. ma zastosowanie jedynie do umów cywilnoprawnych, a nie do umów o pracę. Niemniej można się z nią nie zgodzić m.in. z powodu literalnego wymienienia „pracy" obok innej działalności zarobkowej", wyraźnej alternatywy łącznej poprzez zastosowanie spójnika "lub" w redakcji przepisu oraz umiejscowienia tego przepisu w k.p. i charakteru lex specialis wobec innych przepisów. To samo dotyczy szczególnych przepisów wskazujących na możliwość zatrudnienia młodocianych bez ukończenia odpowiedniego poziomu edukacji. Dlatego za wątpliwą uważa się możliwość wykonywania prac lekkich przez 15-latków bez odpowiednich dalszych zmian w przepisach, mimo że wydawać by się mogło, iż intencją ustawodawcy w 2009 r. było dopuszczenie takiej możliwości dla 15-latków na podstawie umowy o pracę.

Sport, kultura lub reklama

Uzasadnione wydaje się przyjęcie interpretacji zakazującej 15-latkom prac, które nie mieszczą się w katalogu wskazanym w art. 304[5] k.p. (związane z działalnością kulturalną, artystyczną, sportową i reklamową), ze względu na ogólną zasadę ochrony dobra dziecka i podejście zachowawcze, biorąc pod uwagę ryzyka występujące szczególnie po stronie młodocianych.

- Karolina Stawicka jest Counsel, kieruje praktyką prawa pracy w polskim biurze Bird & Bird

- Bartosz Wszeborowski jest Junior Associate w zespole prawa pracy w polskim biurze Bird & Bird

Autopromocja
Wyjątkowa okazja

Roczny dostęp do treści rp.pl za pół ceny

KUP TERAZ