To już drugi ENA wobec Marcina Romanowskiego. Pierwszy, wydany jeszcze w 2024 r., uchylony został w grudniu 2025 r. Marcin Romanowski jest podejrzany w śledztwie dotyczącym afery w Funduszu Sprawiedliwości. Polityk uciekł na Węgry, gdzie w grudniu 2024 r. uzyskał azyl polityczny.

Czytaj więcej

Marcin Romanowski jednak będzie ścigany ENA. Jest decyzja sądu

Czym jest europejski nakaz aresztowania?

Europejski nakaz aresztowania (ENA) to międzynarodowy wniosek wydawany przez organ sądowy jednego z państw członkowskich, a ważny na całym terytorium Unii Europejskiej. Dotyczy aresztowania objętej nim osoby w jednym z państw członkowskich i przekazania jej do państwa, które wystąpiło z wnioskiem.

ENA jest instrumentem współpracy sądowej w sprawach karnych na terenie Unii Europejskiej. Opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych i znajduje zastosowanie we wszystkich krajach członkowskich UE. Wydaje się go  w następstwie przeprowadzenia transgranicznego uproszczonego postępowania sądowego. Jest środkiem procesowym umożliwiającym dalsze prowadzenie postępowania. Nie rozstrzyga natomiast sprawy karnej.

Szczegółowe informacje na temat ENA znaleźć można na europejskim portalu „e-Justice” („e-Sprawiedliwość”), na którym są gromadzone i udostępniane informacje o prawie Unii Europejskiej oraz o systemach prawnych obowiązujących we wszystkich państwach członkowskich.

ENA jest instrumentem współpracy sądowej w sprawach karnych na terenie Unii Europejskiej. Opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych

Jak działa europejski nakaz aresztowania?

Europejski nakaz aresztowania stosowany jest od 1 stycznia 2004 r. Zastąpił wykorzystywane wcześniej przez państwa członkowskie długie procedury ekstradycji. ENA upraszcza i przyspiesza procedury ekstradycyjne między państwami członkowskimi. Jego działanie opiera się na zasadzie bezpośredniego kontaktu między organami sądowymi.

Na podstawie ENA przekazuje się podejrzanego lub oskarżonego na potrzeby:

  • ścigania przestępstw,
  • wykonania wyroku pozbawienia wolności,
  • zastosowania środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności.

Organy, które korzystają z europejskiego nakazu aresztowania, mają obowiązek poszanowania praw procesowych podejrzanych i oskarżonych. Mowa tu o prawie do informacji, prawie do adwokata, prawie do tłumacza ustnego oraz prawie do pomocy prawnej, która udzielona musi być na podstawie prawa kraju, w którym dana osoba została aresztowana.

„Jak wystawiać europejski nakaz aresztowania?" – Podręcznik Komisji Europejskiej

Aby ułatwić pracę organom sądowym państw członkowskich UE, Komisja Europejska wydała podręcznik „Jak wystawiać europejski nakaz aresztowania?”. Znajdują się w nim szczegółowe wskazówki dotyczące kroków proceduralnych związanych z wydaniem i wykonaniem ENA. Ponadto znaleźć tam można wyjaśnienia najważniejszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na temat poszczególnych przepisów na ten temat.

Podręcznik dostępny jest na stronie internetowej eur-lex.europa.eu we wszystkich językach państw członkowskich.