Nie wydaje się, aby dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego w trakcie pierwszego Kongresu konieczne było tak daleko idące ograniczenie podstawowych swobód obywatelskich - ocenia RPO.
Chodzi o art. 76 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o Akademii Kopernikańskiej. Zgodnie z nią, raz na 5 lat organizowany jest Światowy Kongres Kopernikański w celu wymiany informacji, doświadczeń oraz wyników badań naukowych z ostatnich 5 lat z zakresu astronomii, ekonomii oraz medycyny. W przypadku pierwszego Kongresu ustawa wprowadza zakaz zgromadzeń spontanicznych. Obowiązuje on w okresie od 72 godz. przed rozpoczęciem I Kongresu do 48 godz. po jego zakończeniu. W tym czasie w całym Toruniu nie będzie możliwe korzystanie z wolności zgromadzeń w formie zgromadzeń spontanicznych, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach.
Czytaj więcej:
Prawo do zgromadzeń zostało zagwarantowane przez ustawodawcę jako jedno z konstytucyjnych wolności i praw politycznych. Jaka jest jego istota w pra...
Pro
- Nie sposób też ustalić, czym kierował się prawodawca, wprowadzając takie rozwiązanie w związku z pierwszym Kongresem, a zarazem przyjmując, że zgromadzenia spontaniczne nie stanowią zagrożenia dla kolejnych - zauważa RPO.
Rzecznik przypomina, że całkowity zakaz zgromadzeń spontanicznych o charakterze pokojowym jest niezgodny z art. 57 Konstytucji oraz art. 11 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
- Wydaje się, że ewentualnym zagrożeniom porządku publicznego mogłaby w sposób wystarczający przeciwdziałać Policja i inne służby, podejmując w sposób następczy decyzje na podstawie konkretnej oceny ryzyka, tak jak ma to miejsce w innych przypadkach – pisze rzecznik do ministra edukacji.
Nieproporcjonalny i wyjątkowo uciążliwy wydaje się Rzecznikowi także okres obowiązywania zakazu: 72 godz. przed rozpoczęciem pierwszego Kongresu do 48 godz. po jego zakończeniu. Kongres ma trwać osiem dni, a to oznacza, że przez 13 dni z rzędu w Toruniu będzie ograniczona wolność zgromadzeń spontanicznych. - Tak długi okres zdecydowanie nie znajduje podstaw w konieczności ochrony porządku publicznego i nie jest proporcjonalny - stwierdza RPO.
RPO wniósł do ministra Czarnka o podjęcie działań zmierzających do doprowadzenie stanu prawnego przepisów o Akademii Kopernikańskiej do zgodności z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym.
