Szczególne zawody szczególnie traktowane

Na wniosek Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka rzecznik praw obywatelskich zajął się zasadnością stosowania wobec adwokata przez prokuratora środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu (art. 276 kodeksu postępowania karnego).

Zdaniem RPO zastanowić się trzeba nad wprowadzeniem do k.p.k. rozwiązania, dzięki któremu w odniesieniu do osób wykonujących niektóre zawody prawo do stosowania tego środka zapobiegawczego przysługiwałoby wyłącznie sądowi. Chodzi o takie zawody jak lekarz, adwokat, dziennikarz, notariusz, radca prawny i doradca podatkowy.

„Szczególny charakter funkcji oraz zaufanie społeczne do powierzonych im czynności i wiadomości przesądziły o wyodrębnieniu tych zawodów w art. 180 § 2 k.p.k. regulującym kwestię zwolnienia z zachowania tajemnicy zawodowej" – pisze Irena Lipowicz.

Podkreśla, że zawieszenie w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu może mieć negatywny wpływ na interes osób trzecich. Jej zdaniem może narazić je na nagłą i nieprzewidzianą utratę możliwości skorzystania z pomocy tych podmiotów.

W wypadku dziennikarza zastosowanie tych środków może narazić na uszczerbek interes publiczny ze względu na szczególną rolę, jaką odgrywa dziennikarz.

W zawód adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego czy dziennikarza może być wpisany konflikt z organami ścigania. W efekcie istnieje potencjalne zagrożenie wykorzystania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych jako elementu sankcji wobec nich, by uniemożliwić im wykonywanie zawodu.

„W wypadku art. 276 k.p.k., który dopuszcza zawieszenie, podobnie jak w sytuacji tajemnic zawodowych z art. 180 § 2 k.p.k., dochodzi do kolizji dwóch wartości społecznych w postaci prawa do swobody wykonywania zawodu, działalności gospodarczej z prawem państwa do realizacji zasady trafnej reakcji karnej czy ustalenia prawdy materialnej, czemu dana osoba mogłaby się przeciwstawiać" – podnosi rzecznik. Uważa, że konflikt ten powinien być rozwiązany przez sąd, a nie prokuratora. Tylko sąd ma rozstrzygać, czy nie zostanie naruszony prawnie chroniony interes osób trzecich.

RPO czeka na stanowisko ministra w tej sprawie.

Zobacz też:

Zdjęcie togi nie chroni

Etyka gwarantem jakości usług