[b]Odpowiada Przemysław Przybylski - rzecznik ZUS:[/b]

Czytelnik może skorzystać z obowiązującej od 1 października 2009 r. umowy z 2 kwietnia 2008 r. o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolitą Polską a Kanadą (DzU z 2009 r. nr 133, poz. 1095). Mówi ona, że każde z państw odpowiada za świadczenia emerytalno-rentowe przysługujące z tytułu ubezpieczenia (a w odniesieniu do Kanady również zamieszkiwania) w danym państwie.

Nie daje ona podstaw do doliczenia do świadczenia kanadyjskiego wartości polskich okresów ubezpieczenia i tym samym jego podwyższenia. Czytelnik może natomiast ubiegać się o świadczenia z Polski ze względu na okresy ubezpieczenia tu przebyte. Dostanie rentę z ZUS, jeśli spełnia warunki wynikające z polskiego ustawodawstwa, tzn. ma odpowiednią liczbę okresów składkowych i nieskładkowych oraz zostanie uznany za niezdolnego do pracy przez lekarza orzecznika ZUS. Dla zamieszkałych w Kanadzie możliwe jest wydanie orzeczenia na podstawie dokumentacji medycznej, jeżeli będzie wystarczająca, bez osobistego stawiennictwa. ZUS, badając warunki stażowe, musi uwzględnić, oprócz polskich, również kanadyjskie okresy ubezpieczenia.

Zgodnie z wynikającą z umowy zasadą sumowania przy ustalaniu świadczeń emerytalno-rentowych na podstawie ustawodawstwa danego państwa jego instytucja ubezpieczeniowa uwzględnia uznawane okresy ubezpieczenia przebyte w drugim państwie, pod warunkiem że się one nie pokrywają. W odniesieniu do Polski chodzi o okresy składkowe, równorzędne oraz nieskładkowe. W odniesieniu do Kanady są to:

- okres składkowy zastosowany w celu uzyskania prawa do świadczeń zgodnie z planem emerytalno-rentowym Kanady;

- okres wypłacania renty z tytułu niezdolności do pracy zgodnie z tym planem,

- okres zamieszkiwania zastosowany w celu uzyskania prawa do świadczenia zgodnie z kanadyjską ustawą zabezpieczenia emerytalnego.

Świadczenie z tytułu zsumowanych okresów ubezpieczenia ZUS ustala w wysokości proporcjonalnej do okresu przebytego w Polsce. Zainteresowany – jeśli mieszka w Kanadzie – powinien złożyć wniosek o rentę w Service Canada (wypełnić formularz CAN-PL 1 i załączyć do niego dokumenty, takie jak legitymacje ubezpieczeniowe, świadectwa pracy, zaświadczenia ZUS Rp-7, wyciągi z aktów stanu cywilnego oraz posiadaną dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia).

Instytucja ta prześle ten wniosek do I Oddziału ZUS w Łodzi (zajmującego się realizacją umowy). Ten zaś wyda decyzję w sprawie polskiej renty, a jeśli ją przyzna, to na wniosek zainteresowanego może ją transferować do jego miejsca zamieszkania.

Czytelnik, po ukończeniu 65 lat, może też ubiegać się o emeryturę z ZUS.

Jako urodzony po 1948 r. nabywa prawo do niej w ramach nowego systemu, wystarczy zatem, że ma jakikolwiek okres ubezpieczenia w Polsce.

Emerytura obliczona będzie na podstawie środków zgromadzonych na koncie czytelnika w ZUS (czyli składek emerytalnych opłaconych po 31 grudnia 1998 r. oraz ustalonego kapitału początkowego za okres wcześniejszy).