Nie tak łatwo już o polskie obywatelstwo. Zmiany jeszcze w tym roku

W 2025 r. do Kancelarii Prezydenta RP wpłynęło 5470 wniosków o nadanie obywatelstwa polskiego. „Prezydent RP podjął 222 postanowienia, którymi nadał polskie obywatelstwo 999 osobom i odmówił nadania polskiego obywatelstwa 1335 osobom. Wszystkie te postanowienia zostały podjęte przed 1 sierpnia 2025 r.” – informuje „Rzeczpospolitą” KPRP. A to oznacza, że prezydent Karol Nawrocki, który objął funkcję 6 sierpnia, nie podjął w ubiegłym roku ani jednej decyzji.

W tym roku do Kancelarii Prezydenta RP wpłynęło 445 wniosków od cudzoziemców (dane do 4 lutego). „Prezydent RP podjął cztery postanowienia, którymi nadał polskie obywatelstwo 25 osobom i odmówił 18 osobom” – dodaje Kancelaria Prezydenta.

Rozstrzygnięcia Prezydenta RP w sprawach obywatelstwa, podobnie jak w przypadku prawa łaski, mają charakter uznaniowy, nie wymagają uzasadnienia i nie podlegają zaskarżeniu – są więc pożądane przez cudzoziemców, którzy nie spełniają ustawowych wymogów. Nie stosuje się w tym przypadku także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Drugi tryb – uznania za obywatela polskiego, który nadaje wojewoda – obwarowany jest bowiem szeregiem warunków, które musi spełnić cudzoziemiec: przebywać w Polsce co najmniej trzy lata nieprzerwanie, mieć zezwolenie na pobyt stały, rezydenta długoterminowego UE lub prawo stałego pobytu, posiadać stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do lokalu mieszkalnego. Wymogiem jest także znajomość języka polskiego na poziomie B1 (potwierdzone certyfikatem państwowym). Ale już osoby ze statusem uchodźcy o obywatelstwo mogą starać się po dwóch latach, a cudzoziemcy z Kartą Polaka – po roku.

Czytaj więcej

Przestępczość

Polskie obywatelstwo dla szpiegów i dywersantów? Brakuje furtki do jego odbierania

Praca dla obcego wywiadu, terroryzm, sabotaż – nawet za tak poważne przestępstwa nie można dziś p...

Z roku na rok wzrasta liczba osób, które otrzymują polskie obywatelstwo. W 2024 r. polskie obywatelstwo otrzymało 16 647 cudzoziemców, w tym 14 828 decyzją wojewody, a 2,2 tys. – przez prezydenta. Rok wcześniej – polskie obywatelstwo uzyskało 12 166 osób, w tym 1 719 – decyzją prezydenta.

W perspektywie zaostrzenie przepisów: MSWiA pracuje nad projektem z ludźmi prezydenta Nawrockiego

Od dawna zaostrzenie prawa dla cudzoziemców chcących mieć polskie obywatelstwo jest gorącym politycznym tematem. O tym, że zmiany są konieczne, mówi zarówno prezydent Nawrocki, jak i premier Donald Tusk, pomysły rozbijają się jednak o szczegóły. W Sejmie był ostatnio procedowany projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim (złożony przez grupę posłów PiS), który wydłużał drogę do obywatelstwa z trzech do 10 lat nieprzerwanego pobytu w Polsce, wprowadzał także wymóg niekaralności w kraju, którego cudzoziemiec posiada obywatelstwo. W styczniu przepadł w głosowaniu w Sejmie.

O tym, jak ogromne emocje, nie tylko wśród polskiej opinii publicznej, ale i cudzoziemców, których jest oficjalnie w Polsce ponad 2 mln wywołuje sprawa obywatelstwa, świadczy udział osób, które wzięły udział w konsultacjach społecznych tego projektu. Opinię wyraziło blisko 4,4 tys. osób, w większości cudzoziemców (Ukraińców i Białorusinów), którzy są przeciwni zmianom. Utrzymują, że w praktyce, realna ścieżka do obywatelstwa już teraz trwa około 9-10 lat od momentu pierwszego przyjazdu do Polski. Potwierdzają to dane MSWiA – po trzech latach pobytu, możliwość otrzymania obywatelstwa polskiego dotyczy jedynie osób ubiegających się o azyl polityczny (to mniej niż 100 przypadków w ostatnich latach), a ponad 99 proc. nadań polskiego obywatelstwa następuje po minimum ośmiu latach pobytu.

„Projekt ustawy to gwóźdź do trumny Polski jako atrakcyjnego kraju. Proponowane warunki odstraszą utalentowanych ludzi, którzy mogliby przynieść Polsce korzyść, ale wybiorą inne państwa, gdzie warunki dla cudzoziemców są lepsze – i to im przyniosą pożytek (swoim umysłem, talentem i pieniędzmi)”  – napisał Losich Leanid.

„Jestem obywatelem Białorusi i rozumiem, że w obecnych realiach zaostrzenie przepisów dotyczących nadawania obywatelstwa jest potrzebne i uzasadnione. Uważam, że obowiązek posiadania zaświadczenia o niekaralności, pozytywnej opinii policji czy wprowadzenie egzaminu ze znajomości kultury i ustroju Polski to dobre i rozsądne rozwiązania. Jednocześnie chciałbym zwrócić uwagę, że niektóre proponowane zmiany w praktyce stanowią niemal całkowitą barierę dla uzyskania obywatelstwa. W szczególności dotyczy to wymogu znajomości języka polskiego na poziomie C1” – wskazywał Aliaksei Bandarenka.

Czytaj więcej

Społeczeństwo

Co przyciąga do Polski ukraińskich imigrantów? Wyniki badania

Około 650 tys. pracujących Ukraińców nie pozostanie na polskim rynku pracy – szacuje Polski Insty...

Głosy Polaków były zarówno za, jak i przeciw projektowi. „Projektowana nowelizacja ustawy o obywatelstwie polskim stanowi niezwykle istotną i potrzebną aktualizację z punktu widzenia integralności Rzeczypospolitej Polskiej oraz jej bezpieczeństwa wewnętrznego. Wprowadzenie obowiązku potwierdzenia niekaralności, wydłużenie okresów nieprzerwanego pobytu w kraju oraz wprowadzenie Państwowego Egzaminu Obywatelskiego wzmacniają fundamenty odpowiedzialnego i świadomego obywatelstwa. Nowe przepisy nie tylko odpowiadają na rosnące wyzwania demograficzne i migracyjne, ale także podnoszą standard integracji cudzoziemców, zapewniając, że osoby ubiegające się o obywatelstwo posiadają realne związki z państwem, jego językiem, kulturą i wartościami” – uzasadniał Mateusz Jarosz.

Jak pisała „Rzeczpospolita”, Polska ma obecnie jedne z najniższych wymogów przyznawania obywatelstwa. Zmiany szykuje także rząd. W projekcie MSWiA – jego założenia ujawniono w październiku ubiegłego roku – jest test obywatelski (m.in. z wiedzy o ustroju RP) oraz wymóg polskiej rezydencji podatkowej. Projekt, jak ustaliła „Rz”, wciąż się tworzy. Do prac została zaproszona strona prezydencka, by nowa ustawa miała gwarancję, że zaakceptuje ją – i podpisze – prezydent Nawrocki.