Zanim padły śmiertelne strzały w Minneapolis. Jak doszło do kryzysu w Minnesocie?

Po zwycięstwie w wyborach prezydenckich i powrocie do Białego Domu Donald Trump zapowiedział daleko idące zmiany w polityce migracyjnej Stanów Zjednoczonych. Jednym z pierwszych działań nowej administracji było rozpoczęcie ogólnokrajowej operacji wymierzonej w nielegalną imigrację oraz zapowiedź przeprowadzenia największej liczby deportacji w historii kraju.

W ramach tej strategii administracja skierowała 1500 żołnierzy na granicę z Meksykiem, a przedstawiciele rządu federalnego zaczęli publicznie krytykować miasta rządzone przez Demokratów — w tym Boston, Filadelfię i Nowy Jork — oskarżając je o utrudnianie działań służb imigracyjnych. Szczególną uwagę Biały Dom poświęcił Minnesocie, a zwłaszcza aglomeracji Minneapolis–Saint Paul, zamieszkałej przez jedną z największych w USA społeczności somalijskich imigrantów. 

Czytaj więcej

Polityka

USA wstrzymują rozpatrywanie wszystkich wniosków imigracyjnych obywateli 19 państw

Administracja Donalda Trumpa podjęła decyzję o wstrzymaniu rozpatrywania wszystkich wniosków imig...

Pod koniec roku Donald Trump zapowiedział możliwość odbierania obywatelstwa naturalizowanym Amerykanom, którzy — zdaniem administracji — dopuścili się oszustw lub innych poważnych przestępstw. W wypowiedziach publicznych prezydent kilkakrotnie wskazywał na społeczność somalijsko-amerykańską. W Minnesocie mieszka około 108 tys. osób pochodzenia somalijskiego, z czego zdecydowana większość w Twin Cities. Według danych władz stanowych i federalnych przytłaczająca część tej grupy przebywa w USA legalnie.

– Nic nie wnoszą. Nie chcę ich w naszym kraju. Jestem z wami szczery – mówił prezydent USA. O kongresmence posiadającej somalijskie korzenie, Ilhan Omar mówił, że jest „śmieciem” i przekonywał, że USA podążają w złym kierunku, jeśli „przyjmują śmieci do swojego kraju”.

Mieszkańcy miasta w pamięci mają śmierć George'a Floyda oraz protesty, które organizowano na ulicach w 2020 roku pod hasłem Black Lives Matter.

Czytaj więcej

Społeczeństwo

Chaos ogarnął Amerykę po śmierci George'a Floyda

Dziesiątki miast w ogniu. To reakcja na śmierć czarnoskórego mieszkańca Minnesoty z rąk białego p...

Nick Shirley wypuszcza nagranie z Minneapolis do sieci. Film szybko rozprzestrzenia się po całych Stanach Zjednoczonych

Do eskalacji działań doszło po publikacji nagrania przez prawicowego influencera Nicka Shirleya. W materiale opublikowanym w mediach społecznościowych oskarżył on somalijskich mieszkańców Minneapolis o masowe nadużycia w systemie publicznie dotowanych ośrodków opieki nad dziećmi. Film w krótkim czasie osiągnął wielomilionowe zasięgi, a udostępnili go m.in. Elon Musk oraz wiceprezydent USA J.D. Vance.

Choć postępowania w sprawie tych zarzutów wciąż trwają i nie przedstawiono dotąd rozstrzygających ustaleń, administracja federalna zdecydowała się na wstrzymanie części federalnych środków na opiekę nad dziećmi dla pięciu stanów rządzonych przez polityków Partii Demokratycznej, wskazując na konieczność „ochrony pieniędzy podatników”.

Sprzeciw władz Minnesoty wobec działań Donalda Trumpa

Na początku stycznia Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego skierował do Minneapolis i Saint Paul około 2 000 agentów i funkcjonariuszy Urzędu ds. Imigracji i Egzekwowania Ceł (ICE). Operacja, określona przez władze jako Metro Surge, miała na celu identyfikację przypadków nielegalnego pobytu oraz domniemanych oszustw finansowych. Nadzór nad działaniami objął m.in. szef amerykańskiej straży granicznej Greg Bovino, wcześniej zaangażowany w kontrowersyjne operacje imigracyjne w kilku dużych miastach USA.

Według danych DHS w ramach operacji zatrzymano około 3000 osób. Sekretarz bezpieczeństwa krajowego Kristi Noem osobiście uczestniczyła w co najmniej jednej akcji zatrzymania, co zostało udokumentowane w mediach społecznościowych. Zatrzymany mężczyzna — obywatel Ekwadoru — był poszukiwany w swoim kraju oraz w stanie Connecticut pod zarzutami morderstwa i napaści seksualnej.

Działania federalne od początku spotykały się z krytyką władz Minnesoty. Gubernator Tim Walz, były kandydat na wiceprezydenta USA, wezwał administrację w Waszyngtonie do „zakończenia chaosu” i zarzucił służbom federalnym wywoływanie napięć społecznych. Zaapelował również do mieszkańców o dokumentowanie interwencji ICE, podkreślając znaczenie transparentności działań organów państwa.

Śmierć obywatelki USA podczas interwencji ICE w Minneapolis

7 stycznia 2026 r. w Minneapolis doszło do zdarzenia, które znacząco zaostrzyło spór. Podczas interwencji funkcjonariusz ICE zastrzelił 37-letnią Renee Good — obywatelkę USA i matkę trójki dzieci. Kobieta siedziała w samochodzie, gdy zamaskowani funkcjonariusze podchodzili do pojazdu częściowo blokującego ruch. Według relacji świadków Good próbowała odjechać, gdy jeden z agentów usiłował otworzyć drzwi kierowcy. Wtedy stojący przed samochodem funkcjonariusz strzelił do niej z bliskiej odległości. Good została śmiertelnie postrzelona w głowę. 

Foto: REUTERS/Jonathan Ernst

Nagrania z miejsca zdarzenia, wykonane przez świadków, szybko obiegły media i wywołały protesty w wielu miastach USA. Przedstawiciele Partii Demokratycznej domagali się niezależnego śledztwa, podkreślając, że ofiara była nieuzbrojona i nie była celem operacji imigracyjnej.

– To tragedia na jej własne życzenie – stwierdził wiceprezydent JD Vance podczas konferencji prasowej. Vance przekonywał, że ofiara była częścią lewicowej zmowy, której celem jest uniemożliwienie pracy agentom imigracyjnym. 

– Wynocha z Minneapolis – komentował burmistrz tego miasta Jacob Fred zwracając się do służb imigracyjnych, podkreślając, że nie można przyjmować retoryki władz federalnych za wiarygodną, bez niezależnego dochodzenia. 

Zarejestrowany przebieg tragedii w Minneapolis

Foto: PAP

Kolejne użycie broni i śmierć Alexa Prettiego

Tydzień później funkcjonariusze ICE ponownie użyli broni palnej. Podczas próby zatrzymania postrzelony został obywatel Wenezueli Julio Cesar Sosa-Celis, który — według władz — próbował uciec samochodem. Mężczyzna przebywał w USA w ramach programu humanitarnego, który administracja Trumpa zdecydowała się wygasić.

Kulminacją wydarzeń była śmierć 37-letniego Alexa Prettiego. Do tragedii doszło 24 stycznia w Minneapolis. Według Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego mężczyzna miał zbliżyć się do funkcjonariuszy uzbrojony w pistolet, a agent oddał strzały w obawie o życie swoje i kolegów. Opublikowane nagrania wideo pokazują jednak, że Pretti rejestrował działania służb telefonem komórkowym, został obezwładniony i przyciśnięty do ziemi, a broń znajdowała się w kaburze. Mężczyzna posiadał legalne pozwolenie na broń.

Alex Pretti

Foto: U.S. Department of Veterans Affairs

Szef policji Minneapolis Brian O’Hara stwierdził w rozmowie z CBS, że materiały wideo „wymagają dokładnego i niezależnego wyjaśnienia”. Oświadczenia w sprawie wydali także byli prezydenci Bill Clinton i Barack Obama, apelując o poszanowanie praw obywatelskich.

Republikański gubernator Oklahomy Kevin Stitt w rozmowie z CNN stwierdził, iż Amerykanie „oglądają w telewizji, jak strzela się do ich rodaków” i dodał, że wyborców coraz bardziej niepokoi „taktyka władz federalnych”, jeśli chodzi o działania wymierzone w nielegalną imigrację. 

Czytaj więcej

Społeczeństwo

Gwałtowne protesty w Minneapolis. Agenci ICE zastrzelili mężczyznę, który trzymał telefon

Funkcjonariusze federalni zastrzelili w Minneapolis obywatela USA, co wywołało falę protestów. To...

Mieszkańcy Minnesoty wskazywali również na inne przykłady działań funkcjonariuszy. 18 stycznia Agenci ICE wyłamali drzwi do domu ChongLy Thao, Laotańczyka z amerykańskim obywatelstwem. Mężczyzna został skuty kajdankami i wyciągnięty na śnieg i mróz, ubrany jedynie w szorty i klapki.

Dwa dni później agenci użyli 5-letniego chłopca, jako przynęty, by wywabić z domu jego matkę. 

Wydarzenia w Minnesocie doprowadziły do spadku poparcia do polityki imigracyjnej Donalda Trumpa

Wobec narastającej krytyki Donald Trump zapowiedział częściowe wycofanie agentów imigracyjnych z Minneapolis i skierowanie do miasta Toma Homana — odpowiedzialnego w Białym Domu za politykę graniczną. Prezydent podkreślił jednocześnie, że agenci „działali profesjonalnie”. Rozmowy z prezydentem przeprowadzili gubernator Minnesoty oraz burmistrz Minneapolis. Według władz miasta część funkcjonariuszy federalnych ma opuścić aglomerację.