Neujawnione dochody: Zawieszenie postępowania niekorzystne dla podatnika

Setki podatników, którzy od niekorzystnej dla nich decyzji fiskusa dotyczącej nieujawnionych dochodów odwołali się do WSA, już od trzech lat czekają na rozstrzygnięcie sprawy.

Część sądów administracyjnych zawiesza tego rodzaju postępowania z urzędu w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego. Przypomnijmy, że skarga jednej ze szczecińskich kancelarii trafiła do TK jeszcze w 2008 r. (SK 18/09). Chodzi o zgodność z konstytucją art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT, który przewiduje 75 proc. PIT od dochodów niezgłoszonych do opodatkowania. Jej autorzy argumentowali, że tak wysoka stawka prowadzi de facto do konfiskaty mienia.

75 proc. wynosi stawka PIT od dochodów z nieujawnionych źródeł, zaskarżona do Trybunału

– Praktyka sądów administracyjnych jest niejednolita. Szacuje się, że ok. jednej trzeciej sądów administracyjnych zawieszało postępowania w podobnych sprawach. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że nie ma ku temu podstaw – mówi Grzegorz Gębka, doradca podatkowy.

Przykładowo NSA postanowieniem z 20 grudnia 2012 r. (I FZ 962/12) uchylił na wniosek podatniczki wcześniejszą decyzję WSA w Warszawie o zawieszeniu postępowania do czasu wydania wyroku przez TK. Ten zaś uzasadniał, że na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniach przed sądami administracyjnymi sąd może zawiesić je z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od m.in. orzeczenia Trybunału.

NSA uznał jednak, że w podobnych przypadkach nie ma konieczności zawieszenia. Co więcej, TK uznał już w kwietniu 2011 r. (P 90/08) za zgodne z konstytucją przepisy kodeksu karnego skarbowego pozwalające karać z k.k.s. osoby, na które wcześniej nałożono 75 proc. podatku.

– Podatnicy, którzy nie zaskarżyli postanowień WSA o zawieszeniu, mogą znaleźć się w niekorzystnej sytuacji – ostrzega Grzegorz Gębka.

Niepożądanym skutkiem decyzji WSA o zawieszeniu postanowień mogą się okazać odsetki naliczane od spornych zobowiązań. Dlatego w jego ocenie powinni zwracać się do sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania. Sąd powinien wyrazić zgodę ze względu na stanowisko NSA.

– Jeśli TK uzna zakwestionowane przepisy za zgodne z konstytucją, a następnie sąd rozstrzygnie daną sprawę na niekorzyść podatnika, to może on zapłacić nie tylko 75 proc. PIT, ale również odsetki za okres zawieszenia, a więc nawet za kilka lat – mówi Grzegorz Gębka.

Tymczasem, jeśli orzeczenie TK okaże się korzystne dla podatników, to nawet jeśli przegrali wcześniej przed sądem i uiścili podatek, będą mogli ubiegać się o zwrot daniny z odsetkami.

– Jeśli zarzuty postawione w skardze konstytucyjnej okażą się zasadne, orzeczenie TK da podstawę do wznowienia postępowania przed sądem lub organem, który wydał orzeczenie lub decyzję na podstawie zakwestionowanego przepisu – napisał wiceminister finansów Maciej Grabowski w odpowiedzi na interpelację nr 2571.