[b]Tak orzekł NSA 7 lipca 2009 r. (I FSK 558/09).[/b]

Skarżący zamierzał wydzielić i sprzedać działki wykorzystywane do działalności rolniczej. Uzyskane ze sprzedaży pieniądze planował przeznaczyć na remont domu i budynków gospodarczych oraz modernizację gospodarstwa rolnego. W związku z tym zwrócił się do organu podatkowego z prośbą o potwierdzenie, że sprzedaż ta nie podlega VAT.

Organ nie zgodził się z tym. Jego zdaniem wskazane działki były gruntami rolnymi służącymi działalności gospodarczej, która zgodnie z ustawą o VAT obejmuje również działalność rolników. Posiadane przez skarżącego gospodarstwo rolne nie jest majątkiem osobistym, gdyż jest to mienie służące w istocie prowadzonej działalności, natomiast sprzedaż części gruntu powinna być traktowana jako sprzedaż części majątku związanego z prowadzoną w sposób zorganizowany działalnością gospodarczą.

Podatnik wniósł skargę do WSA, która została oddalona. Zdaniem sądu I instancji grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego nie mogą być uznane za służące potrzebom osobistym podatnika. Także ich wydzielenie z gospodarstwa i przekwalifikowanie na działki budowlane z zamiarem sprzedaży nie powoduje, że z chwilą wydzielenia stają się gruntami przeznaczonymi na własne, osobiste potrzeby.

Podatnik wniósł od tego wyroku skargę kasacyjną, która została uwzględniona.

NSA podkreślił, że nie jest zasadne twierdzenie, że rolnik w każdym przypadku dokonuje dostawy działek podlegającej VAT. Rolnik sprzedający działki nie będzie podatnikiem VAT z tytułu ich dostawy jedynie pod warunkiem, że przychód z ich sprzedaży zostanie przeznaczony na cele inne niż związane z działalnością gospodarczą. Jeśli przychód ten zostanie przeznaczony na działalność gospodarczą rolnika, to dostawa działek będzie opodatkowana na zasadach ogólnych. W takich okolicznościach o tym, czy dana osoba jest podatnikiem VAT, decyduje cel przeznaczenia środków ze sprzedaży nieruchomości.

[i]Radosław Baraniewicz, Zespół Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte[/i]

[ramka][b]Komentuje Piotr Zamorowski - konsultant w Dziale Doradztwa Podatkowego firmy Deloitte (biuro w Gdańsku)[/b]

Jest to kolejny wydany ostatnio przez NSA wyrok odnoszący się do kwestii opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości przez osoby fizyczne. Także w tym wypadku problem powstał w związku z dość rozbudowaną definicją podatnika w ustawie o VAT (art. 15) oraz wyszczególnieniem czynności opodatkowanych w innym miejscu ustawy (art. 5).

Zgodnie z treścią ustawy o VAT za podatnika uważa się m.in. osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Z kolei działalność gospodarcza jest rozumiana jako wszelka działalność producentów, handlowców, usługodawców, w tym również rolników, nawet wtedy, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania w sposób częstotliwy.

Tymczasem z treści art. 2 pkt 1 dyrektywy 2006/112/WE jasno wynika, że VAT podlega w szczególności odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze.

W tym też kontekście należy interpretować polskie uregulowania. Ustawa o VAT, określając w art. 5 ust. 1 pkt 1, że opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, nie zawiera zapisu identycznego z przytoczonym powyżej. W tym zakresie pozostaje więc ona niejako w sprzeczności z zapisami dyrektywy 2006/112/WE. Zatem brak taki musi być usuwany poprzez zastosowanie prowspólnotowej wykładni przepisów krajowych.

Dlatego należy zgodzić się w pełni ze stanowiskiem składu orzekającego, że w celu określenia, czy dana sprzedaż powinna podlegać VAT, konieczne jest ustalenie, w jakim charakterze występował dany podmiot. Gdyby środki ze sprzedaży działek zostały przeznaczone na cele prywatne, to należy uznać, że sprzedający nie działał w tym wypadku w charakterze podatnika, niezależnie od tego, czy dla innych czynności posiada status podatnika VAT.

[b]Potwierdził to ETS w orzeczeniu w sprawie C-291/92 (między Finanzamt Ülzen a Dieter Armbrecht)[/b], stwierdzając, że nawet jeśli podatnik w rozumieniu dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością (na cele prywatne), w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik, a transakcja taka nie podlega opodatkowaniu.[/ramka]