To sedno najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego. W dość typowej sprawie frankowej Sąd Apelacyjny w Katowicach stwierdził nieważność umowy kredytu, na podstawie której frankowicze najpierw spłacali raty w złotych, a później we frankach, i zasądził na ich rzecz zwrot tych spłat z odsetkami za opóźnienie ich zwrotu. Bank odwołał się do SN, wskazując, że świadczenia w walutach obcych nie powinny wiązać się z zapłatą odsetek w takiej samej wysokości jak przy świadczeniach w złotych.
Czytaj więcej:
To nie jest ustawa, która ma na celu ochronę praw konsumentów czy banków. To ustawa, która ma przywrócić rzeczywiste prawo do sądu obywatelom – pod...
Pro
Bank miał wątpliwości, jakie odsetki powinien zapłacić
W ocenie banku potrzebne jest rozwianie wątpliwości i wykładnia art. 481 § 1 i 2 kodeksu cywilnego, dotyczących odsetek. Chodzi o to, czy i w jakim zakresie może być stosowany ten przepis kodeksu cywilnego do świadczeń wyrażonych w walucie obcej. Bank przedstawił kilka orzeczeń sądów cywilnych, które rozbieżnie oceniały tę kwestię, oraz jeden wyrok SN (sygn. I CSK 4/07), który wyraził pogląd proponowany przez bank.
Pełnomocnik frankowiczów, radca prawny Michał Śląski, argumentował z kolei, że od czasu uchylenia regulacji dotyczącej odsetek ustawowych od należności wyrażonych w walucie obcej (rozporządzenia Rady Ministrów z 18 września 2003 r.) brak jest podstawy prawnej do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od należności wyrażonej w walucie obcej w inny sposób niż dla świadczeń w złotych, a więc według zasad z art. 481 k.c. (obecnie jest to stopa referencyjna NBP plus 5,5 pkt proc.).
Czytaj więcej
Znany jest wreszcie długo oczekiwany projekt ustawy frankowej autorstwa Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.
Rozbieżności w orzecznictwie mogą się zdarzać
SN potwierdził to stanowisko, wskazując, że nie zawsze o rozbieżności świadczy wyrażenie w orzeczeniu stanowiska odmiennego od poglądu dominującego. Jest bowiem jasne, że wobec skali działania wymiaru sprawiedliwości i tysięcy orzeczeń zdarzają się rozstrzygnięcia oczywiście wątpliwe lub wręcz nietrafne. Zidentyfikowanie orzeczenia odchodzącego od zasadniczego nurtu, a nawet grupy takich orzeczeń, nie musi świadczyć o istnieniu rozbieżności w orzecznictwie. Nie ma wątpliwości, że każde roszczenie pieniężne, w razie opóźnienia w jego spełnieniu, rodzi roszczenie o uiszczenie odsetek ustawowych za opóźnienie. A skoro przepisy (art. 481 k.c.) nie różnicują stawki odsetek w zależności od waluty, to oczywiste jest, że odnoszą się do wszelkich świadczeń pieniężnych, także wyrażonych w walucie obcej, i w każdym wypadku stosowana jest stawka określona w tym przepisie.
Czytaj więcej
Frankowicze wygrywają ponad 90 proc. spraw z bankami. Jednak wciąż nie brakuje wyzwań, w szczególności związanych z odblokowaniem sądowych wydziałó...
Jakie odsetki należą się od banku?
– Wniosek ten potwierdza także wykładnia historyczna. Dawniej rozporządzenia Rady Ministrów wydawane na podstawie art. 359 § 3 k.c. istotnie przewidywały różną wysokość odsetek w zależności od tego, czy dana suma wyrażona była w pieniądzu polskim, czy w walucie obcej, ale takie rozwiązanie nie funkcjonuje obecnie. Sam bank dostrzega zresztą, jak się zdaje, że powodom należą się jakieś odsetki. Krytykując zastosowanie w sprawie art. 481 k.c., nie proponuje jednak innego, alternatywnego względem tego unormowania źródła, na podstawie którego można byłoby określić ich wysokość – wskazała w konkluzji uzasadnienia sędzia Beata Janiszewska.
Sygnatura akt: I CSK 562/24
