Sprawa państwa Dziubaków: bank chce prawa zatrzymania

Po trzech latach najgłośniejszego procesu frankowiczów kością niezgody stało się, czy Raiffeisen Bank może w razie przegranej wstrzymać wypłatę, aż klienci zwrócą pożyczony im kredyt.

Publikacja: 24.01.2023 13:45

Justyna i Kamil Dziubakowie oraz ich pełnomocnicy: adwokat Agnieszka Plejewska i radca prawny Grzego

Justyna i Kamil Dziubakowie oraz ich pełnomocnicy: adwokat Agnieszka Plejewska i radca prawny Grzegorz Sikorski

Foto: PAP/Piotr Nowak

To w tej sprawie TSUE w wyroku z 3 października 2019 r., odpowiadając na pytanie stołecznego sądu okręgowego uznał, dyrektywa konsumencka UE nie pozwala, by sąd krajowy eliminując klauzulę abuzywną (tu mechanizm indeksacyjny), przerzucał ryzyko walutowe na konsumenta przez uzupełnienie luki krajowymi przepisami, jeśli kredytobiorca sobie tego nie życzy. Dziubakowie twierdzili, że tylko unieważnienie umowy jest dla nich korzystne.

Bank twierdził, że ta opcja to ostateczność, zasadą winno być ratowanie umowy i zastąpienie usuniętego mechanizmu np. kursem średnim NBP, kompromisowym dla stron.

Czytaj więcej

Frankowicze ponownie górą. Ważny wyrok TSUE

Po uzyskaniu odpowiedzi TSUE w styczniu 2020 r. SO orzekł, że umowa kredytu Dziubaków jest nieważna. Jak mówił sędzia Kamil Gołaszewski, bank rażąco naruszył interes konsumenta, przerzucając na niego ryzyko związane z przeliczeniem kursu złotego do franka. SO oddalił żądanie frankowiczów by zwrócić im spłacone przez nich bankowi 234 tys. zł, wskazując, że na dzień wyroku bank wypłacił im więcej tj. 400 tys. zł, i dopiero, gdy spłacą bankowi całą kwotę, mogą żądać finansowych rozliczeń. SO przyjął tzw. teorię salda przy rozliczeniu nieważnej umowy frankowej. Bank wystąpił o te pieniądze w odrębnym procesie.

Przeciw teorii salda wypowiedział się SN w uchwale z 16 lutego 2021 r. (III CZP 11/20). Stronie, która w wykonaniu dotkniętej nieważnością umowy kredytu, spłacała go, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków jako świadczenia nienależnego (art. 410 par. 1 w zw. z art. 405 k.c.) niezależnie, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu.

Apelują frankowicze i bank. Pełnomocnicy banku Małgorzata Bakuła i Błażej Pietrzyk wskazywali w SA, że nawet stosowanie innego rozliczenia (zasady dwóch kondykcji) nie znaczy, że należności obu stron umowy są zupełnie odrębne. Prawo zatrzymania służy ochronie interesów banku o zwrot kapitału, a w razie ustanowienia tego prawa odsetki od kwoty dochodzonej od banku nie rosną. Co do sedna roszczenia frankowiczów, to według prawników banku umowa kredytu wciąż może być wykonywana według kursów NBP.

Pełnomocnicy powodów mec. Agnieszka Plejewska i Grzegorz Sikorski wskazywali, że to bank przygotował umowę i nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia konsumentom pełnego ryzyka związanego z kredytem. Przeciwnie: pracownik banku zapewniał ich, że jest bardzo małe. A ewentualne roszczenia banku zabezpiecza sprawa którą sam wytoczył.

Wyrok SA - za dwa tygodnie.

Sygnatura akt: VI ACa 385/20

To w tej sprawie TSUE w wyroku z 3 października 2019 r., odpowiadając na pytanie stołecznego sądu okręgowego uznał, dyrektywa konsumencka UE nie pozwala, by sąd krajowy eliminując klauzulę abuzywną (tu mechanizm indeksacyjny), przerzucał ryzyko walutowe na konsumenta przez uzupełnienie luki krajowymi przepisami, jeśli kredytobiorca sobie tego nie życzy. Dziubakowie twierdzili, że tylko unieważnienie umowy jest dla nich korzystne.

Bank twierdził, że ta opcja to ostateczność, zasadą winno być ratowanie umowy i zastąpienie usuniętego mechanizmu np. kursem średnim NBP, kompromisowym dla stron.

Pozostało 80% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Konsumenci
Rzecznik generalny TSUE o restrukturyzacji Getin Banku: ocenić musi polski sąd
Praca, Emerytury i renty
Rząd ma problem z emeryturami. Trybunał wymusił kosztowne zmiany
Prawo dla Ciebie
Miliony z Funduszu bez konkursów. Eksperci są pewni: Ziobro złamał konstytucję
Podatki
Skarbówka będzie łapać już tylko prawdziwych oszustów
Materiał Promocyjny
Jaki jest proces tworzenia banku cyfrowego i jakie czynniki są kluczowe dla jego sukcesu?
Sądy i trybunały
SN dopuszcza piętrowe wyłączenia sędziów
Płace
Ostatnia taka podwyżka pensji. W przyszłym roku czeka nas rewolucja