Reklama

Mercosur na ostatniej prostej

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powinna w poniedziałek polecieć do Paragwaju, aby podpisać negocjowaną od ćwierć wieku umowę o wolnym handlu z krajami Ameryki Południowej.

Publikacja: 08.01.2026 15:53

Francuscy rolnicy blokują Paryż w proteście przeciw umowie UE z Mercosurem

Francuscy rolnicy blokują Paryż w proteście przeciw umowie UE z Mercosurem

Foto: PAP/EPA/CHRISTOPHE PETIT TESSON

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Jakie zmiany w Radzie UE umożliwiły zawarcie umowy o wolnym handlu z Mercosurem?
  • Dlaczego kompromis dotyczący wsparcia rolnictwa był kluczowy dla Włoch?
  • W jaki sposób Francja manewruje w kontekście negocjacji handlowych z Mercosurem?
  • Jakie ustępstwa Komisja Europejska zaoferowała rolnikom Unii Europejskiej?
  • Jakie są geopolityczne i gospodarcze motywacje Ameryki Łacińskiej do zawarcia umowy z UE?
  • Jakie mogą być potencjalne trudności w ratyfikacji umowy przez Parlament Europejski?

Zawarcie porozumienia stało się możliwe, gdy na stronę krajów, które sprzyjają umowie przeszły Włochy. W ten sposób Francja nawet z poparciem Polski, Węgier czy Austrii nie ma już wystarczającej liczby głosów w Radzie UE, aby zablokować taką inicjatywę. 

Do porozumienia miało dojść już na posiedzeniu Rady Europejskiej w połowie grudnia. Wówczas jednak Giorgia Meloni powiedziała, że na to się nie zgodzi, dopóki dodatkowego wsparcia nie otrzyma potężny włoski sektor rolny. Von der Leyen poszła na taki układ. Zaproponowała, aby już w 2028 r. producenci żywności w Unii dostali 48 mld euro dotacji. Łącznie w budżecie Wspólnoty na lata 2028-34 dotacje te mają osiągnąć 294 mld euro. 

Dla Meloni kompromis był tym łatwiejszy, że Włochy w jeszcze większym stopniu niż potęgą rolną są potęgą przemysłową. W 2024 r. wartość włoskiego eksportu zbliżyła się do 800 mld dol., co sytuuje Rzym na 11. pozycji na świecie w tej kategorii. Wobec narastającej ochrony celnej przez Stany Zjednoczone i coraz bardziej napiętych stosunków między Unią a Chinami, także włoscy przedsiębiorcy muszą znaleźć nowe rynki zbytu. Umowa między UE a Mercosurem stworzy strefę wolnego handlu zamieszkałą przez 700 mln osób. 90 proc. ceł między oboma potęgami ma być zniesione. 

Francja uważa, że umowa z Mercosurem uniezależni wolną Europą od USA

Jednak także Emmanuel Macron nigdy jasno nie opowiedział się przeciw porozumieniu z Mercosurem. Kluczył. Niezwykle osłabiony politycznie prezydent, którego mniejszościowy rząd nie jest zdolny doprowadzić do przeforsowania budżetu na 2026 r. w parlamencie, nie chciał frontalnie sprzeciwić się wpływowemu lobby rolnemu Francji. Jednak Macron od lat dąży do budowy bardziej niezależnej od USA i Chin Unii. Porozumienie z Mercosurem doskonale temu służy. 

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Walka o Mercosur. KE sypnęła pieniędzmi na WPR i nawozy by uspokoić rolników

Mając to na uwadze, podobnie jak Włosi, także Francuzi grali na dwa fronty. Z jednej strony blokowali porozumienia z Mercosurem. Z drugiej negocjowali z Komisją Europejską ulgi dla sektora rolnego, które spowodowałyby, że umowa byłaby łatwiejsza do zaakceptowania dla francuskiej wsi. 

W środę Komisja Europejska przedstawiła kolejny pakiet takich ustępstw. Chodzi w szczególności o obniżenie ceł na import nawozów azotowych i amoniaku. Docelowo zawieszony ma także zostać podatek węglowy na import nawozów. Dziennik „Le Monde” szacuje, że przyniesie to średnio 4 tys. euro korzyści rocznie na każde francuskie gospodarstwo. Oczywiście na takim układzie skorzystają też rolnicy z całej Unii. 

W trakcie niezwykle złożonych negocjacji Komisja Europejska już wcześniej poszła na inne ustępstwa wobec rolników. Chodzi w szczególności o zniesienie szeregu wymogów związanych z ochroną środowiska. Bruksela zapowiedziała także zaostrzenie norm użycia chemikaliów, które będzie stosowała wobec importu z krajów Mercosuru. Do tego porozumienia należą Argentyna, Paragwaj, Urugwaj i Brazylia. To jednak przede wszystkim ogromne farmy w tym ostatnim kraju stosują przemysłowe metody upraw, które mogą okazać się niezgodne z unijnymi normami. 

Umowę z Mercosurem musi jeszcze ratyfikować Parlament Europejski

Nie jest jasne, czy na taką modyfikację porozumienia na ostatniej prostej pójdą kraje latynoskie. Jednak w szczególności brazylijski prezydent Luiz Inácio Lula da Silva widzi w porozumieniu z Unią Europejską sposób na powstrzymanie imperialistycznej polityki Donalda Trumpa w Ameryce Łacińskiej. Umowa powinna także doprowadzić do wyrwania z marazmu brazylijską gospodarkę. Kraj od wielu dekad był osłonięty szczelną barierą protekcjonistycznej ochrony celnej, co powodowało, że montaż takiego samego auta z Meksyku był dwukrotnie droższy, niż w Brazylii. Konkurencja z Unii powinna to zmienić. 

Bardziej złożona może być reakcja na zmiany w porozumieniu z Unią prezydenta Argentyny Javiera Mileia. Jest on z jednej strony ikoną ultraliberalizmu. Ale z drugiej uważa się też za bardzo bliskiego sojusznika Donalda Trumpa. 

Reklama
Reklama

W zjednoczonej Europie ewentualne zawarcie porozumienia z Mercosurem należy uznać za poważny sukces Niemiec, wręcz część procesu przejmowania przez Berlin wiodącej roli we Wspólnocie kosztem Paryża. Rząd Friedricha Merza od dawna naciskał na takie rozwiązanie. Niemiecka gospodarka notuje tylko minimalny wzrost gospodarczy i szuka sposobów na ożywienie przemysłu, w szczególności motoryzacyjnego. Wzrost sprzedaży do krajów Ameryki Łacińskiej powinien w tym pomóc. 

Czytaj więcej

Ptak-Iglewska: Rolnicy zwalczają Mercosur i narażają europejskie bezpieczeństwo

W piątek ambasadorowie krajów UE będą kwalifikowaną większością głosów przyjmowali ostateczną wersję porozumienia. Umowa przejdzie, jeśli poprze ją przynajmniej 15 z 27 (55 proc.) państw UE zamieszkałych przez co najmniej 65 proc. ludności. 

W razie ewentualnego podpisania umowy musi ona jednak także zostać ratyfikowana przez Parlament Europejski. Tu uzyskanie odpowiedniej większości wydaje się możliwe, ale wcale niełatwe. Niezależnie od tego 150 eurodeputowanych podpisało się pod rezolucją domagającą się wysłania projektu umowy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jeśli faktycznie by do tego doszło, proces wejścia w życie umowy między UE a Mercosurem zostałby wstrzymany na wiele miesięcy. 

Handel
Kontrowersyjny krok Cypru z Mercosurem. Czy towary zaczną płynąć we wtorek?
Handel
Sprzedaż centrów handlowych Auchan ze zgodą UOKiK-u. Zmiany w ośmiu lokalizacjach
Handel
Polska dalej przeciwna Mercosurowi. W Brukseli waży się los klauzul ochronnych
Handel
Nowe zestawy Lego wzbudziły kontrowersje. Ociekają technologią
Handel
Sztuczna inteligencja zmienia zakupy online. Czy InPost będzie pierwszy?
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama