Cywilizacja

Po co s這niowi tr鉉a

Tak naukowcy wyobra瘸j sobie krewniaka wsp馧czesnych s這ni 篡j鉍ego 37 mln lat temu. Moeriteria mia造 wysoko ok. 70 centymetr闚 i wa篡造 oko這 250 kilogram闚.
PNAS/Luci Betti-Nash, Stony Brook University
Kuzyni dzisiejszych s這ni zamieszkiwali przed 37 milionami lat p造tkie s這dkie wody rzeki lub stawy. Zwierz皻a te prowadzi造 篡cie podobne do hipopotam闚 wynika z bada skamienia這ci znalezionych w Afryce
Odkrycie naukowców z USA i Wielkiej Brytanii k豉dzie kres spekulacjom, czy w ewolucji przodków najwi瘯szych obecnie 篡j鉍ych zwierz靖 l鉅owych by etap wodny. Dzi瘯i skomplikowanej analizie chemicznej sk豉du skamienia造ch szcz靖ków zwierz靖 uda這 si ustali, 瞠 篡wi造 si one rolinami wodnymi. Najprawdopodobniej 篡造 w wolno p造n鉍ych rzekach, jeziorkach lub na bagnach.
Badania przeprowadzi zespó Aleksandra Liu z Oxford University oraz Erika Seifferta z nowojorskiego Stony Brook University. Wyniki ich analiz publikuje najnowsze wydanie "Proceedings of the National Academy of Sciences". Zdaniem naukowców odkrycie to mo瞠 rzuci wiat這 na anatomi i zachowanie wspó販zesnych s這ni. Cz瘰to przyjmuje si, 瞠 s這nie wyewoluowa造 ze zwierz靖 w pe軟i l鉅owych mówi dr Seiffert. Ale teraz zaczynamy myle, 瞠 ich obecny styl 篡cia i zachowanie zosta造 ukszta速owane w odleg貫j przesz這ci. Jak bardzo odleg貫j? Naukowcy zbadali skamieliny licz鉍e 37 mln lat, pochodz鉍e z eocenu. Wtedy mniej wi璚ej rozpocz窸a si ewolucja rz璠u tr鉉owców (do których zaliczane s wspó販zesne s這nie), wtedy te pojawi造 si diugonie i manaty, z którymi s這nie s spokrewnione. Pod lup wzi皻o z瑿y nale蕨ce do zwierz靖 z rodziny moeriteria i nieco póniejszej baryteria. Skamieliny znaleziono w pó軟ocnym Egipcie. Zespó Liu i Seifferta bada m.in. obecno izotopów w璕la i tlenu w szkliwie. Na tej podstawie wnioskowano o rodowisku, w którym zwierz皻a te 篡造, jak równie o ich diecie. Rozk豉d izotopów zachowanych w ich uz瑿ieniu jest bardzo podobny do tego, jaki obserwujemy u 篡j鉍ych obecnie zwierz靖 wodnych podkrela Seiffert. To stanowi potwierdzenie hipotezy, 瞠 we wczesnej fazie ewolucji s這ni te zwierz皻a prowadzi造 篡cie wodne lub ziemno-wodne, sp璠zaj鉍 prawdopodobnie wi瘯szo czasu w wodzie. Jak uwa瘸 Alexander Liu, nie by造 one jednak w pe軟i przystosowane do 篡cia w wodzie. Wydaje si, 瞠 moeriteria 篡wi造 si rolinami wodnymi i prowadzi造 篡cie podobne do dzisiejszych hipopotamów t逝maczy Liu. Brakowa這 im charakterystycznego dla zwierz靖 typowo wodnych ob貫go cia豉 i p貫twiastych ko鎍zyn. Ameryka雟ko-brytyjskie odkrycie sprawia, 瞠 wraca pytanie o najbardziej fascynuj鉍y narz鉅 obecnie 篡j鉍ych s這ni. Ju wczeniej sugerowano, 瞠 powsta豉 ze zroni璚ia warg i nosa tr鉉a mog豉 niegdy s逝篡 jako... rurka do oddychania pod wod. Z tak teori wyst雷i jeszcze w 2001 roku John West z University of California w San Diego. W ten sam sposób wykorzystuj j zreszt równie dzi 篡j鉍e s這nie. Pomys ten zdecydowanie odrzuca William Sanders, specjalizuj鉍y si w ewolucji tr鉉owców badacz z University of Michigan. Jego zdaniem prawdziwa jest obecnie przyjmowana teoria, 瞠 tr鉉a powsta豉, by zwierz皻a mog造 si璕a do po篡wienia. A przeszkadza造 im w tym ci篹ka czaszka oraz wystaj鉍e ciosy. Sanders potwierdza jednak, 瞠 dalecy kuzyni dzisiejszych s這ni sp璠zali wi瘯szo czasu w wodzie. Ale 瘸dne z badanych przez ameryka雟kich i brytyjskich naukowców zwierz靖 nie jest bezporednim przodkiem s這ni podkrela Sanders w rozmowie z "New Scientist". Istnieje jednak wi璚ej dowodów na "mokr" histori ewolucji s這ni. wiadczy o tym te budowa ich p逝c teoretycznie pozwalaj鉍a zwierz皻om na nurkowanie. Anatomia zarodków s這ni wykazuje za cechy charakterystyczne dla zwierz靖 wodnych (cechy te póniej zanikaj). Wczeniejsze analizy DNA dowiod造 natomiast m.in., 瞠 s這nie spokrewnione s z wodnymi diugoniami i manatami. Nie wiadomo jednak, co spowodowa這, i przodkowie s這ni porzucili wod i ca趾owicie przeszli na l鉅. Jedna z hipotez podaje BBC mówi o och這dzeniu i wysuszeniu bagien, co zmusi這 zwierz皻a do zmiany rodowiska. Jest jeszcze za wczenie, by przes鉅za, czy tak w豉nie by這 wyjania Liu. Mamy mnóstwo elementów tej uk豉danki. Ale gdybymy znaleli jeszcze jeden przyk豉d s這nia 篡j鉍ego w rodowisku wodnym, hipoteza ta sta豉by si bardzo przekonuj鉍a. Jak pisz naukowcy w "PNAS", potwierdzenie teorii o "mokrej przesz這ci" wymar造ch kuzynów s這ni by這by mo磧iwe, gdyby podobnym izotopowym badaniom poddano jeszcze starsze szcz靖ki zwierz靖 z wczesnego oceanu.
r鏚這: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL