Nie dostanie odszkodowania, choć promował napój z koką, której nie było w składzie - wyrok SN

Tylko takie bezpośrednie szkody mogą być rekompensowane. To sedno najnowszego wyroku Sądu Najwyższego.

Utracone korzyści

Zasadą prawa cywilnego jest, że naprawienie szkody obejmuje nie tylko straty, które poszkodowany poniósł np. na remont auta, ale i korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 kodeksu cywilnego), będące normalnym następstwem działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W tym przypadku błędów władzy sanitarnej.

Czytaj także: Ustawa budzi wątpliwości nie tylko konstytucyjne

Tomasz S., drobny przedsiębiorca, pozwał Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Poznaniu, domagając się 738 tys. zł odszkodowania za to, że z powodu jego interwencji (pewnie na skutek doniesienia) zakazał mu sprzedaży importowanego napoju orzeźwiającego, na którego etykietach było napisane, że zawiera ekstrakt z liści koki – jak wiadomo, narkotyku zakazanego prawnie. I nie czekając na uprawomocnienie, nadał swej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na zagrożenie życia i zdrowia konsumentów.

Po zbadaniu okazało się, że był to zwykły napój chłodzący, nikomu niezagrażający, i po miesiącu sanepid uchylił ów rygor, ale spór administracyjny trwał jeszcze ponad dwa lata. Tomasz S. od razu zawiesił działalność, a zakwestionowaną partię towaru przekazał do utylizacji, choć decyzja tego nie nakazywała.

W pozwie domagał się wyrównania korzyści, jakie by uzyskał, prowadząc sprzedaż tych napojów przez trzy lata, bo na taki czas miał zakontraktowane dostawy z Hiszpanii. A zawinienie sanepidu polegać miało na błędnym zakazie, a następnie opieszałości postępowania administracyjnego.

Wydumane roszczenie

Sąd Okręgowy oddalił jego żądanie, wskazując, że spór administracyjny sprowadzał się do wprowadzającego w błąd oznaczenia napoju na puszkach, a organy sanitarne musiały zareagować.

Poznański Sąd Apelacyjny z kolei tylko w niewielkiej części uwzględnił jego żądania, zasądzając mu 36 tys. zł. SA wskazał, że źródłem szkody jest tylko pierwsza decyzja sanepidu, a dokładniej, nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Niewątpliwie została zbyt pośpiesznie wydana, ale opóźnienie w jej naprawie wynosiło zaledwie 11 dni. Zasądził zatem odszkodowanie tylko za miesięczną stratę powoda.

Tomasz S. dalej walczył, a jego pełnomocnik mec. Paweł Gazda wskazywał przed Sądem Najwyższym, że model biznesowy powoda polegał na tym, że za pieniądze ze sprzedaży danej partii napoju kupował następną. W tej sytuacji interwencja sanepidu przerwała mu ten biznes.

Pobożne życzenie

Nie przekonał Sądu Najwyższego, który przychylił się raczej do argumentacji Marty Kęckiej -Iwan, radcy Prokuratorii Generalnej RP, która mówiła, że przedłużanie się postępowania administracyjnego wynikało z tego, że Tomasz T. czekał na decyzję korzystną dla siebie. Chciał, by NSA stwierdził, że oznaczenie napoju było nieprawidłowe.

– Roszczenie powoda w zasadzie można nazwać pobożnym życzeniem. Przecież przez następne trzy lata od cofnięcia zakazu sanepidu wiele mogło się zdarzyć – powiedziała w uzasadnieniu sędzia SN Anna Kozłowska. – SA trafnie wskazał, że źródłem szkody mogła być tylko pierwsza decyzja, którą szybko uchylono. Powód nie musiał zawieszać działalności, więc nie można jej skutkami obciążać Skarbu Państwa. Utracone korzyści muszą być w adekwatnym związku przyczynowym z wadliwymi działaniem w tym wypadku sanepidu.