Aż 64 komorników pożegnało się z zawodem. Ustalenia „Rz”: nie uzupełnili studiów

Poprzednia ustawa – o komornikach sądowych i egzekucji – z 1997 r. dopuszczała, obok wyższego wykształcenia prawniczego, także możliwość posiadania dyplomu z administracji. W dodatku w stosunku do komorników, którzy w dniu wejścia w życie tej ustawy mieli ukończone 35 lat, nie obowiązywał wymóg uzupełnienia wykształcenia. W rezultacie w niektórych przypadkach, nawet w momencie wejścia w życie obecnej ustawy, a więc w 2019 r., zdarzali się komornicy tylko z wykształceniem średnim.

Czy komornik musi być prawnikiem?

Choć przy stopniu skomplikowania przepisów dotyczących postępowania wykonawczego wymóg posiadania wyższego wykształcenia – w dodatku tylko prawniczego, a już nie administracyjnego – nie dziwi, to pewne wątpliwości budziło rozciągnięcie tego obowiązku także na ludzi, którzy od lat wykonywali zawód. Podnosił je np. Rzecznik Praw Obywatelskich, w czasie gdy urząd ten sprawował Adam Bodnar. Wskazywał on na retroaktywny charakter przepisów, które naruszają zasadę ochrony prawa nabytych wywodzoną z art. 2 Konstytucji.

Czytaj więcej

Zawody prawnicze

Komornik przemówi ludzkim głosem. „Trzeciodłużnik” przestanie straszyć

Komornicy testują nowe szablony pism kierowanych do wierzycieli, dłużników czy ich pracodawców, s...

– W konsekwencji przepis ten pozbawia nabytego już nieograniczonego w czasie uprawnienia do powołania na stanowisko komornika sądowego oraz asesora komorniczego osób, które uprawnienie to uzyskały przed jego wejściem w życie oraz powoduje, iż osoby powołane na te stanowiska są zobligowane do uzupełnienia swojego wykształcenia, mimo iż w momencie ich powoływania nie istniał wymóg posiadania wykształcenia prawniczego i legitymowania się tytułem magistra prawa – argumentował RPO.

Z kolei w październiku ubiegłego roku posłanki Iwona Maria Kozłowska i Anna Wojciechowska skierowały z kolei interpelację do ministra sprawiedliwości z pytaniem, czy planowane jest wprowadzenie przepisów przejściowych dla komorników, którzy rozpoczęli swoją służbę przed wejściem w życie obecnych wymogów i nie posiadają pełnego wykształcenia prawniczego lub czy rozważana jest możliwość uznania wieloletniego doświadczenia zawodowego w miejsce formalnych wymogów edukacyjnych.

W odpowiedzi Maria Ejchart, wiceminister sprawiedliwości, wskazała, że choć ustawodawca nie nawiązał do tradycji starego prawa i nie zwolnił określonych komorników czy asesorów komorniczych z obowiązku uzupełnienia kwalifikacji, to jednocześnie termin z art. 303 u.k.s. jest racjonalny i dostateczny do wypełnienia obowiązku ustawowego.

Czytaj więcej

Opinie Ekonomiczne

Krzysztof Adam Kowalczyk: Komornik przemówi ludzkim głosem. Ale dlaczego tylko on?

Używanie języka skomplikowanego, najeżonego mało zrozumiałymi dla postronnych terminami, jest w P...

– Siedem lat to wystarczający czas na uzyskanie przez komorników wymaganego dyplomu, nawet przy uwzględnieniu konieczności zdawania egzaminów poprawkowych czy też pewnych zdarzeń losowych, które mogłyby wpłynąć na czas trwania nauki. Ustawodawca kształtując prawa nabyte tej grupy zawodowej, podjął działania niezbędne do zapewnienia jednostce warunków przystosowania się do nowej regulacji, w szczególności przez wprowadzenie przepisów przejściowych – wyjaśniała Ejchart.

Zdaniem MS wymóg uzupełnienia wykształcenia wynika nie tylko z dalszej profesjonalizacji tego zawodu, ale również z możliwości przechodzenia komorników do zawodu adwokata czy radcy prawnego.

W efekcie, status 64 komorników został wygaszony z mocy prawa. Ministerstwo Sprawiedliwości rozpisuje konkursy na przejęcie ich kancelarii, które są obecnie prowadzone przez wyznaczonych zastępców.

Profesjonalizacja – jedno z głównych założeń reformy

– Kiedy w 2014 roku. opublikowany został artykuł mojego autorstwa „O potrzebie uchwalenia nowej ustawy o komornikach sądowych”,  jako głos w dyskusji o reformie zawodu, który widziałem jako czysto prawniczy, jako służbę publiczną, a nie biznes egzekucyjny, prawnikami było zaledwie 65 proc. komorników. Kolejnych 13,5 proc. miało wyższe wykształcenie administracyjne, 6,5 proc. uzyskało licencjat z administracji, a 3 proc. posiadało inne wyższe wykształcenie niezwiązane z obowiązkami egzekucyjnymi. Natomiast aż 12 proc. miało średnie wykształcenie – przypomina dr Rafał Reiwer, sędzia, jeden z głównych autorów reformy komorniczej.