Reklama

Kiedy można wnieść skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu można wnieść tylko w nadzwyczajnych wypadkach.
Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu można wnieść tylko w nadzwy

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu można wnieść tylko w nadzwyczajnych wypadkach.

Foto: www.sxc.hu

Chodzi o sytuacje, gdy niezgodność z prawem jest oczywista, rażąca i przybiera postać kwalifikowaną.

Grzegorz M. uzyskał decyzję wojewody wielkopolskiego, że pałac i park w Wiatrowie nie podpadały pod działanie dekretu o reformie rolnej. W wyniku odwołania Agencji Nieruchomości Rolnych minister rolnictwa i rozwoju wsi uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie. Uznał za wadliwą wykładnię § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu o reformie rolnej, że w takich sprawach właściwa jest droga administracyjna. Wyrokując w 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko, że takie sprawy mogą rozstrzygać tylko sądy powszechne.

Aż do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2006 r., wskazującej na drogę administracyjną, orzecznictwo było bowiem niejednolite. Później też nie było lepiej. W 2010 r. Trybunał Konstytucyjny uznał w uzasadnieniu postanowienia, że jedyną drogą jest postępowanie przed sądem powszechnym. Z kolei uchwały NSA ze stycznia 2011 r. i Sądu Najwyższego z maja 2011 r. skierowały ziemian ponownie do organów administracji i sądów administracyjnych. Taka wykładnia § 5 obowiązuje do dziś.

Skarga na ratunek

Ale przez ten czas wojewodowie, minister rolnictwa i sąd administracyjny, uznając się za niewłaściwe, umarzały postępowania o zwrot dworów i pałaców. A gdy wróciła poprzednia interpretacja § 5, okazało się, że zmiana przepisów nie wystarczy do wznowienia zakończonych postanowień. W tej sytuacji pojawiły się skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń.

Taką skargę można wnieść od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została wyrządzona szkoda. Jak również – jeśli strony nie skorzystały ze środków odwoławczych – nastąpiło naruszenie porządku prawnego, konstytucyjnych wolności albo praw człowieka. Rozpatruje ją NSA.

Reklama
Reklama

Droga administracyjna nie jest jedyną do dochodzenia roszczeń

Grzegorz M. skorzystał z tej drogi i wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia WSA z 2005 r. Szkodę obliczył na 2 mln 256 tys. zł, gdyż za taką właśnie cenę wystawiono pałac na przetarg.

– Opustoszały pałac niszczeje, a Grzegorz M. znalazł się w sytuacji patowej. Wskutek choroby nie wniósł skargi kasacyjnej. Uznanie przez WSA, że organ administracji nie mógł orzekać, czy zespół pałacowo-parkowy wchodził w skład majątku rolnego, uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie – mówiła adwokat Kaja Jasieńko, pełnomocnik Grzegorza M., podczas rozprawy w NSA. Wskazywała na obecną wykładnię § 5 i odmienne orzecznictwo sądowe. Powoływała się na konstytucję i umowy międzynarodowe chroniące prawa człowieka.

Otwarta furtka

NSA oddalił skargę. Sędzia Włodzimierz Ryms podkreślił, że taka skarga dotyczy nadzwyczajnego środka, który pozwala na ocenienie prawomocnych wyroków sądowych. Skarga Grzegorza M. nie ma tego charakteru. Ani decyzja administracyjna, ani wyrok WSA nie zamknęły drogi do rozpoznania żądania przez sąd powszechny. Upewnia w tym art. 199¹ kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji lub sąd administracyjny, jeżeli uznały się one w tej sprawie za niewłaściwe.

Takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 2011 r. w sprawie m.in. § 5. Właściciele nieruchomości zabranych na cele reformy rolnej, którym odmówiono rozpoznania roszczeń na drodze administracyjnej, mogą więc ich dochodzić w sądach powszechnych – a nie w drodze skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych.

sygnatura akt: I ONP 3/12

Podatki
Przelewu od żony lub męża nie musisz zgłaszać. Ale są wyjątki
Materiał Promocyjny
Nowy luksus zaczyna się od rozmowy. Byliśmy w showroomie EXLANTIX w Warszawie
Materiał Promocyjny
Rekordy sprzedaży i większy magazyn w Duchnicach
Prawo drogowe
Duże zmiany dla kierowców. Pojawi się nowa przesłanka zatrzymania prawa jazdy
Prawo w Polsce
Będzie nowy obowiązek dla właścicieli psów. Rząd przyjął projekt ustawy
Materiał Promocyjny
Arabia Saudyjska. W krainie gościnności
Praca, Emerytury i renty
13. emerytura nie dla każdego. Ci seniorzy nie otrzymają świadczenia
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama