Żądanie zwrotu opłaty za kartę pojazdu wydaną w 2002 r

W 2002 r. za wydanie karty pojazdu zapłaciłem 1000 zł. Czy teraz mogę wystąpić o zwrot opłaty? – pyta czytelnik „Rz".

Tak, a potwierdza to orzecznictwo. Przykładowo wskazać można wyrok WSA w Poznaniu z 17 grudnia 2009 r., w którym sąd stwierdził, że opłata za wydanie karty pojazdu w części wynikającej z jej podwyższenia ponad koszt taktyczny stanowi daninę publiczną,  a to narusza postanowienia konstytucji, która wymaga, aby tego rodzaju daniny były nakładane tylko przez ustawę (IV SA/Po 659/2009).

Rozpatrywana przez sąd sprawa dotyczyła właśnie zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która została ustalona na podstawie przepisów rozporządzenia ministra infrastruktury z 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Stanowiło ono, że za wydanie karty dla pojazdu niedopuszczonego do ruchu lub dopuszczonego do ruchu czasowo albo warunkowo w państwie pochodzenia organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 1000 zł.

Przypomnijmy, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że § 1 ust. 1 rozporządzenia ministra infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu jest niezgodny z ustawą – Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten zawyża bowiem wysokość opłaty i tym samym rozporządzenie wykracza poza upoważnienie zawarte w ustawie.

Ustanowiona w kwestionowanym przepisie opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność z rzeczywistymi kosztami druku i dystrybucji kart pojazdów – rodzaj daniny publicznej. Zdaniem Trybunału tego rodzaju danina może być nałożona wyłącznie w drodze ustawy, nie zaś poprzez rozporządzenie (sygn. U 6/04).

925 zł mogą odzyskać osoby, które nadpłaciły za kartę pojazdu wydaną w 2002 r.

Wyrok Trybunału stał się podstawą dochodzenia zwrotu zbyt wysokich opłat za wydanie karty pojazdu, wniesionych między 21 sierpnia 2003 r. (data wejścia w życie zakwestionowanego rozporządzenia) a 17 stycznia 2006 r. (data wyroku Trybunału).

Poznański WSA w swoim wyroku stwierdził, że w przedmiotowej sprawie opłata została pobrana nie tylko przed wejściem w życie wyroku Trybunału, ale również na podstawie rozporządzenia z 2002 r., które nie było przedmiotem rozważań Trybunału.

Jednocześnie sąd zwrócił uwagę, że wymienione w rozporządzeniu z 2002 r. opłaty związane z wydaniem karty pojazdu uznać należy za zbyt wysokie i nieodpowiadające faktycznym kosztom. Jest więc niekonstytucyjne z tych samych przyczyn co rozporządzenie z 2003 r. zakwestionowane przez Trybunał.

Poznański WSA podkreślił, że sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić jego stosowania.

W konsekwencji osoby, które pod rządami rozporządzenia z 2002 r. wniosły zawyżoną opłatę za wydanie karty pojazdu, mogą żądać jej zwrotu. Gdy starosta odmówi, może to nakazać sąd administracyjny.