Powstańcy znów walczą z Freikorpsem

To odpowiedź na (opisane przez „Rz” w lipcu) zablokowanie przez Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa rekonstrukcji niemieckiego obelisku z 1929 r. w Łące Prudnickiej. To żelazny krzyż z napisem „Chwała naszym bohaterom” poświęcony walczącym w I wojnie światowej. Działaczy mniejszości zabolało też wszczęcie przez policję śledztwa dotyczącego propagowania faszyzmu. Chodziło o samowolnie postawiony pomnik w Urbanowicach sławiący poległych żołnierzy Wehrmachtu.

Mniejszość niemiecka postanowiła w rewanżu przypomnieć o polskich obiektach, które mogą obrażać jej uczucia.

Pomnik Czynu Powstańczego dłuta Xawerego Dunikowskiego z 1955 r. stoi na Górze św. Anny – najważniejszym dla Niemców i Polaków historycznym miejscu na Opolszczyźnie.

– Jednostronna gloryfikacja polskich powstańców nie oddaje skomplikowanej historii tych ziem – oburza się Bruno Kosak, radny Mniejszości Niemieckiej w sejmiku Opolszczyzny. – To dla nas równie kontrowersyjne jak dla Polaków pomniki ku czci żołnierzy Wehrmachtu – wtóruje mu Norbert Rasch, przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców.

Mniejszości nie podoba się zwłaszcza fragment ukazujący niemieckiego żołnierza atakującego kolbą kobietę.

– Nie domagamy się jednak zmian żadnych elementów mauzoleum – uspokaja Rasch. – Chcielibyśmy tylko przytwierdzić do pomnika tablicę z informacją, że stanął w miejscu zburzonej tuż po II wojnie światowej rotundy ku czci żołnierzy niemieckich.

Rotundę zbudowano w 1938 r. Sławiła Freikorps, oddziały niemieckich ochotników, które walczyły tu z powstańcami. Dlatego, zdaniem dr Danuty Berlińskiej z Uniwersytetu Opolskiego, autorki książki „Mniejszość niemiecka na Śląsku Opolskim. W poszukiwaniu tożsamości”, tablica to niedobry pomysł.

– Wystarczy sięgnąć do gazety „Der Oberschlesier” z 1938 r. i poczytać, że naziści chcieli w ten sposób wzmocnić identyfikację niemiecką i miejsce pielgrzymek religijnych zamienić w miejsce pangermańskich spotkań – kultu III Rzeszy. Lepsze miejsce na tę tablicę to Muzeum Powstań Śląskich – uważa Berlińska.

Nie można zapominać o kulturkampfie i represjach nazistów dr Danuta Berlińska z Uniwersytetu Opolskiego

Rasch chce, aby tablicą zajęło się gremium złożone z przedstawicieli mniejszości, urzędu wojewódzkiego i kurii. Jego powołanie zapowiedział w lipcu wojewoda opolski po kolejnej bitwie w wojnie pomnikowej. Zespół ma na nowo wypracować kompromis w sprawie pomników.

Nie wiadomo jednak, czy w ogóle powstanie. Andrzej Przewoźnik, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, sceptycznie ocenia pomysł: – Takie gremia nie powinny zastępować powołanych do tego instytucji. Przypomina, że w sprawie pomników obowiązuje uchwała rady z 1995 r. Mówi ona jasno: wszelkie upamiętnienia żołnierzy Wehrmachtu i SS oraz walczących z Polakami w powstaniach śląskich i wielkopolskim są niedopuszczalne poza miejscem faktycznego pochówku.