Podatki muszą płacić wszyscy. Ci zaś, dla których ustawodawca przewidział ulgi i zwolnienia, muszą pamiętać, że są najczęściej obwarowane konkretnymi warunkami. Ich niespełnienie oznacza utratę preferencji. O tej zasadzie świadczy jedno z ostatnich orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, który potwierdził stanowisko fiskusa odmawiające zwolnienia z podatku od darowizny.

Podarek dla wnuczki

Sprawa dotyczyła dziecka, które zostało obdarowane przez babcię. Kwota 40 tys. zł została przelana na konto, ale brata dziecka. Dowód wpłaty zatytułowany: darowizna na rzecz (tu wskazano imię i nazwisko dziecka), został dołączony do zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z1).

Fiskus zaczął drążyć sprawę. Dowiedział się, że środki z darowizny trafiły na konto brata obdarowanej. Tłumaczono, że ona sama jako niepełnoletnia nie może być właścicielem ani pełnomocnikiem konta bankowego. Potem wyjaśniono, dlaczego pieniądze nie trafiły na rachunek żadnego z rodziców. Okazało się, że ojciec dziewczynki ma zablokowane konto w związku z toczącą się sprawą w urzędzie skarbowym. A matka obawia się zajęcia jej konta w związku ze sprawą męża.

Fiskus uznał, że darowizna przekazana wnuczce przez babcię nie może korzystać ze zwolnienia dla tzw. zerowej grupy podatkowej, czyli kręgu najbliższej rodziny. Urzędnicy przypomnieli, że jednym z warunków skorzystania ze zwolnienia z podatku darowizny środków pieniężnych jest dowód przekazania ich na rachunek bankowy nabywcy (rachunek SKOK lub przekaz pocztowy). Pieniądze trafiły na rachunek bankowy osoby trzeciej, tj. brata obdarowanej. O zwolnieniu nie może być mowy.

Sprawa trafiła na wokandę i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę. Sąd zwrócił uwagę na szczególny cel wprowadzenia nielimitowanego zwolnienia w podatku od spadków i darowizny, a jest nim konieczność szczególnej ochrony sytuacji majątkowej rodziny. Jego zdaniem prawo do zwolnienia przysługuje także, gdy darowizna zostanie udokumentowana dowodem przekazania pieniędzy na rachunek bankowy innego podmiotu, ale na rzecz obdarowanego.

Ryzyko nadużyć

Stanowiska tego nie zaakceptował jednak Naczelny Sąd Administracyjny (sygnatura akt: II FSK 706/12). Uznał, że w sprawie nie został spełniony warunek skorzystania ze zwolnienia. Jak tłumaczył sędzia NSA Stefan Babiarz, zastrzeżenie ustawowe dotyczące dokumentowania darowizn pieniężnych odnosi się do konta obdarowanego. Dotyczy to także darowizn na rzecz małoletniego. Nie ma prawnych przeszkód, żeby małoletni był posiadaczem konta. W ocenie NSA liberalne podejście sądu pierwszej instancji pociąga za sobą zbyt duże ryzyko nadużyć.

Wyrok jest prawomocny.

Autopromocja
Nowość!

Trzy dostępy do treści rp.pl w ramach jednej prenumeraty

ZAMÓW TERAZ

Adam ?Bartosiewicz, radca prawny, ?doradca podatkowy, ?wspólnik w kancelarii EOL

Sprawa rozstrzygnięta przez sąd wywołuje wiele wątpliwości ?w kontekście brzmienia przepisów ustawy o podatku od spadków ?i darowizn. Wątpliwości te istnieją także w orzecznictwie sądowym, ?w rezultacie czego wydawane są diametralnie różne wyroki dotyczące rozumienia warunku „wpłaty darowizny na rachunek bankowy". Owszem, stany faktyczne w tych sprawach są różne, ?co może prowadzić do ich różnej oceny, lecz warunek „wpłaty darowizny na rachunek bankowy" pozostaje jednak jeden. ?W związku z tym dobrze by się stało, gdyby wątpliwości te wyjaśnił poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. ?Sprawa dojrzała już do tego, by istniejące rozbieżności zostały wyjaśnione w drodze uchwały składu siedmiu sędziów NSA.