Przed Centrum Żołnierza – Weterana Misji Zagranicznych, który powstanie na warszawskim Mokotowie, znajdzie się trzyipółmetrowa rzeźba z brązu upamiętniająca poległych na misjach żołnierzy.
Autorem obelisku jest prof. Maciej Aleksandrowicz z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, który wraz z architektami z firmy „Kaps architekci Korneluk, Parysek, Słowik" wygrał konkurs ogłoszony przez MON.
Jak informuje „Rz" Jacek Matuszak z resortu obrony, „forma rzeźby odwołuje się do ceremoniałów pogrzebowych ważnych osób z czasów I Rzeczpospolitej. Umieszczony na froncie bryły pomnika orzeł wojskowy symbolizuje każdego z poległych". Tło dla obelisku będzie stanowiła ściana pamięci, czyli mur z wyrzeźbionymi symbolami rodzajów sił zbrojnych, na którym zostaną umieszczone tabliczki z nazwiskami poległych na misjach żołnierzy.
Tylko na misji w Iraku zginęło 28 żołnierzy, a w Afganistanie 42. We wszystkich misjach od 1945 roku zginęło 117 Polaków.
Budowa pomnika ma się zakończyć do grudnia tego roku. W całości sfinansuje go resort obrony. Pomnik wraz z aranżacją przestrzenną, czyli oświetleniem i okalającym go murem, ma kosztować 1,3 mln zł.
Do końca roku mają też zakończyć się prace w zabytkowym budynku przy ul. Puławskiej 4 w Warszawie, gdzie ma powstać Centrum Żołnierza – Weterana Misji Zagranicznych.
To będzie jedyne w Polsce miejsce spotkań weteranów. W budynku znajdzie się sala historyczna, w której zebrane będą pamiątki z misji, np. fotografie i wydawnictwa. Centrum ma gromadzić informacje o każdym weteranie.
Ekspozycja ma upamiętniać wszystkich uczestników misji. – Centrum będzie pełniło funkcje edukacyjne. M.in. będą się tam odbywały spotkania młodzieży z weteranami – mówi Tomasz Kloc, ze Stowarzyszenia Rannych i Poszkodowanych w Misjach Poza Granicami Kraju. W miejscu tym znajdzie się też punkt informacyjny dla weteranów, w którym będą mogli otrzymać np. poradę prawną, a także informację o pomocy medycznej. Dostaną tam także namiary na organizacje pozarządowe, które wspierają byłych uczestników misji zagranicznych. Całkowity koszt budowy Centrum to 11,3 mln zł.
W misjach zagranicznych wzięło udział ponad 100 tys. polskich żołnierzy i kilka tysięcy funkcjonariuszy. Kilkuset z nich zostało rannych.
Żołnierze byli nie tylko w Iraku czy teraz w Afganistanie. Służą też w Kosowie, Mali i Republice Środkowoafrykańskiej. W latach 50. pełnili służbę na misjach w Korei, a w latach 70. i 80. m.in. w Syrii i Egipcie.