Tryb prac i terminy uchwalania uchwał budżetowych określa ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z nią uchwałę budżetową organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje przed rozpoczęciem roku budżetowego, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach – nie później niż do 31 stycznia roku budżetowego. W sytuacji, w której rada albo sejmik budżetu w tym terminie nie uchwali, zostaje on ustalony przez regionalną izbę obrachunkową. Powinno to nastąpić najpóźniej do końca lutego.

37,8 proc. wyniesie udział gmin w podatku dochodowym od osób fizycznych w 2013 r.

Do czasu podjęcia uchwały budżetowej przez radę gminy (powiatu) albo sejmik województwa podstawą gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego jest projekt budżetu na ten rok.

Szczególne przypadki

Jak wyjaśnia prof. Cezary Kosikowski z Uniwersytetu w Białymstoku, użyte w art. 239 ustawy o finansach publicznych pojęcie „szczególnie uzasadnione przypadki" należy wiązać nie tylko z wydarzeniami losowymi lub trudno przewidywalnymi, takimi jak klęski żywiołowe czy wprowadzenie stanu wyjątkowego. Będą nimi również bardziej prozaiczne przyczyny, jak nieuchwalenie w terminie przez Sejm ustawy budżetowej na dany rok.

11,4 mld zł wyniesie w 2013 r. w sumie kwota subwencji ogólnej dla gmin, powiatów i województw

– Nie można natomiast uznać za szczególnie uzasadnione przypadki okoliczności związanych z przekroczeniem przez wójta (zarząd powiatu czy województwa) ustawowego terminu przedstawienia projektu uchwały budżetowej oraz opinii regionalnej izby obrachunkowej o tym projekcie – wyjaśnia ekspert.

Taka interpretacja przepisów ustawy o finansach publicznych jest bardzo restrykcyjna. Na szczęście dla samorządów RIO stosują bardziej liberalną wykładnię. Przykładowo wskazać można uchwałę RIO w Zielonej Górze, w której czytamy, że ustawodawca nie wskazuje w art. 239 ustawy o finansach publicznych, jakie to rodzaje szczególnie uzasadnionych przypadków mogą powodować uchwalenie uchwały budżetowej po 1 stycznia roku budżetowego. W konsekwencji w ocenie izby każda sytuacja, w której budżet nie został uchwalony do 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy, aktualizuje kompetencję rady (sejmiku) do uchwalenia budżetu w terminie do 31 stycznia roku budżetowego (sygn. 299/ 2010).

Dostosowanie uchwał

Do podobnych wniosków doszła RIO w Kielcach, która stwierdziła, że rada gminy nie ma kompetencji do skrócenia w uchwale terminu na uchwalenie budżetu poprzez wskazanie, że uchwała ta musi zostać bezwarunkowo podjęta do 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy (sygn. 66/2010). W ocenie izby taka uchwała jest sprzeczna z art. 239 ustawy o finansach publicznych.

– W roku bieżącym prace nad uchwałami budżetowymi będą kontynuowane także w tych samorządach, które swoje budżety uchwaliły do końca 2012 r. – mówi Marek Wójcik ze Związku Powiatów Polskich. – A to dlatego, że 1 stycznia weszła w życie tzw. ustawa okołobudżetowa, która nowelizuje m.in. zasady sporządzania wieloletnich prognoz finansowych – wyjaśnia.

Konsekwencją wejścia w życie tych przepisów jest właśnie konieczność dostosowania uchwalonych już budżetów do nowych reguł. Samorządy na taką aktualizację mają trzy miesiące.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora m.cyrankiewicz@rp.pl