Samorządowy podatek dochodowy od osób fizycznych – tak ma się nazywać nowa zasada rozliczania wpływów z PIT między budżetem państwa i samorządami. Pomysł powstał w Kancelarii Prezydenta.

– Trwają nad nim prace – potwierdza Olgierd Dziekoński, sekretarz stanu w Kancelarii.

Jak ma wyglądać nowy system? Podatki płacone w pierwszym przedziale skali staną się w całości dochodem samorządów. Rząd zatrzyma dla siebie PIT płacony powyżej drugiego progu, który wynosi 32 proc. Tak samo mają być dzielone wpływy z PIT liniowego (stawka 19 proc.). Podatek od dochodów do 85,5 tys. zł trafi do samorządów, a od przekraczających tę kwotę – do budżetu państwa.

– To rozwiązanie ma spowodować, że wprowadzane przez rząd czy parlament ulgi i zwolnienia w PIT będą neutralne dla lokalnych budżetów – mówi minister Dziekoński.

W tej chwili gminy dotkliwie odczuwają wprowadzane przez rząd i Sejm ulgi w  PIT. Każda oznacza dla nich utratę części wpływów.

– Budżet państwa może sobie zrekompensować straty, np. podnosząc stawki VAT. Gminy nie mają takiej możliwości – zauważa Adam Aduszkiewicz, prezes zarządu Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej.

Projekt prezydencki nie rozwiązuje jednak w całości problemu. Nie precyzuje bowiem, co z objętymi ulgami dochodami, które mieszczą się w pierwszej skali podatkowej. Dlatego  samorządy do prezydenckich propozycji podchodzą z dużą rezerwą.

– Brakuje przepisów technicznych – uważa Andrzej Porawski, dyrektor biura Związku Miast Polskich. Jego zdaniem oznacza to, że nie wiadomo, jak PIT rządowy i samorządowy będzie rozliczany przez podatnika.

Obecnie budżety gmin otrzymują 37,53 proc. wszystkich wpływów z PIT. Nie jest jasne, ile samorządy otrzymają po wprowadzeniu zmian. Z opracowanego na zlecenie Banku Gospodarstwa Krajowego raportu wynika, że na zmianie skorzystają małe gminy o niskich dochodach z PIT. Stracą natomiast aglomeracje liczące powyżej 300 tys. mieszkańców. Dla nich  zasadnicze znaczenie mają bowiem dochody od podatników płacących 32 proc. PIT. I to duże miasta nie będą chciały się zgodzić na nowe rozwiązania.