Minusy głosowania listem

W sejmowej komisji nadzwyczajnej trwają prace nad nowelą kodeksu wyborczego (druk nr 1786). Projekt zakłada upowszechnienie głosowania korespondencyjnego, z którego obecnie mogą korzystać tylko niepełnosprawni.

– Przestrzegam przed wprowadzeniem możliwości takiego głosowania w wyborach rad oraz wójtów gmin. Istnieje bowiem wielkie niebezpieczeństwo licznych naruszeń prawa, przede wszystkim tzw. kupowania głosów – ocenia Krzysztof Skotnicki, ekspert ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmowych.

Obecny art. 61b kodeksu wyborczego stanowi, że wójt wyznacza co najmniej jedną obwodową komisję wyborczą na terenie gminy, do której spływać mają głosy korespondencyjnie oddane przez niepełnosprawnych.

W ocenie Ireneusza Krześnickiego, eksperta w sprawach samorządowych, już obecna regulacja może prowadzić do zafałszowania wyników wyborów, zwłaszcza w tych gminach, które zostaną podzielone na dwa lub więcej okręgów wyborczych.

– Rozwiązanie to powoduje bowiem, że niepełnosprawny będzie głosował na kandydata nie w swoim okręgu wyborczym – przekonuje Ireneusz Krześnicki.

– Rzeczywiście uregulowania kodeksu wyborczego dotyczące głosowania korespondencyjnego niepełnosprawnych w niektórych przypadkach mogą zafałszować wynik wyborów – potwierdza Stanisław Bułajewski z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. – Wybory samorządowe w gminie lub w powiecie, jeżeli gmina jest podzielona na dwa lub więcej okręgów wyborczych, może wygrać nie ta osoba, która cieszy się największym zaufaniem, tylko ta, która startuje z „właściwego" okręgu – wyjaśnia.

Jego zdaniem może tak być w nielicznych przypadkach.

– Wójt w art. 61b kodeksu wyborczego otrzymał potężne uprawnienie. Z doświadczenia wiem, że w wyborach samorządowych jeden głos (co prawda rzadko) decyduje o tym, czy ten czy inny kandydat zostanie wybrany – dodaje Bułajewski.

– To jest ten sam problem, który występuje przy wyznaczaniu lokali wyborczych przystosowanych dla niepełnosprawnych – przyznaje Kazimierz Czaplicki, szef Krajowego Biura Wyborczego. – Co innego w wyborach do Sejmu, gdzie rzadko się zdarza, aby taki lokal był w innym okręgu wyborczym niż ten, w którym mieszka wyborca. W wyborach samorządowych, zwłaszcza teraz przy jednomandatowych okręgach, może to powodować, że wyborca niepełnosprawny głosuje poza swoim okręgiem. To są jednak ułomności systemu, których nie da się uniknąć, jeżeli chcemy zagwarantować wszystkim prawo do udziału w wyborach – konkluduje szef KBW.

W ocenie Stanisława Bułajewskiego wyborcom niepełnosprawnym w wyborach samorządowych należy pozostawić możliwość głosowania przez pełnomocnika.

– Będzie to lepsze rozwiązanie, gdyż w tej chwili niektórzy niepełnosprawni wyborcy nie będą mogli zagłosować na swojego kandydata, który mieszka tuż obok. Będą wybierać osobę, którą znają słabo albo wcale – mówi Bułajewski. – To może zniechęcać do głosowania – podkreśla.