Pod koniec października doszło do zaostrzenia trwającego od 2015 r. sporu o Trybunał Konstytucyjny, a kontrolę nad tą instytucją przejęli sędziowie wybrani przez obecną większość sejmową. Na terenie TK pojawiła się policja, zaś sędzia Anna Korwin-Piotrowska, legitymująca się najdłuższym stażem sędziowskim spośród sędziów w Trybunale, zarządziła 30-dniową przerwę w wykonywaniu obowiązków służbowych przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i jego zastępcę Bartłomieja Sochańskiego, a także oświadczyła, że zaczęła pełnić funkcję osoby kierującej pracami Trybunału. Prezes TK nie uznał tej decyzji i bezskutecznie próbował dostać się do Trybunału.
Eskalacja sporu o Trybunał Konstytucyjny. Zarządzenie ws. Święczkowskiego i sprawa kworum
Korwin-Piotrowska powołała się na art. 130 ustawy o ustroju sądów powszechnych, który głosi, że w sytuacji, w której sędziego zatrzymano z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego albo jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych, prezes sądu albo Minister Sprawiedliwości mogą zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego aż do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc. Krytycy wskazywali, że Korwin-Piotrowska, na podstawie art. 130 przyznała sobie uprawnienie, którego faktycznie nie miała, ostrzegali też przed precedensem, czyli sytuacją, w której kolejny sędzia z najdłuższym stażem sędziowskim spośród sędziów TK zarządzi przerwę w wykonywaniu obowiązków przez Korwin-Piotrowską.
Czytaj więcej
Zaczęło się w 2015 r.. Od tamtej pory sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego się tak skomplikowała, że nawet wnikliwym obserwatorom trudno rozwik...
3 listopada ośmioro sędziów TK wybranych przez obecną koalicję zebrało się na zwołanym przez Korwin-Piotrowską Zgromadzeniu Ogólnym, na którym wylosowano składy, które mają przeprowadzić postępowania dyscyplinarne wobec Święczkowskiego i Sochańskiego. Zebrani uznali, że mogą podejmować decyzje, choć niezbędne kworum to 2/3 z 15 sędziów, czyli 10, ponieważ do obecnej liczby sędziów TK nie wliczyli Święczkowskiego, Sochańskiego oraz sędziego Jarosława Wyrembaka, który jest tzw. sędzią dublerem.
Anna Korwin-Piotrowska: Wybraliśmy termin, który będzie najmniej dotkliwy
W rozmowie z „Gazetą Wyborczą” Anna Korwin-Piotrowska, pytana o krytykę pod swoim adresem i zarzut, iż działała bez podstawy prawnej, powiedziała, że w zasadniczej kwestii nic by w swojej decyzji z 30 października nie zmieniła. – Z każdym dniem i po każdym komentarzu prawników umacniałam się w przekonaniu, że była to chyba jedyna możliwa i najlepsza decyzja – stwierdziła, dodając przy tym, że mogła jaśniej napisać, co rozumie przez pojęcie stanu „wyższej konieczności konstytucyjnej”.
Korwin-Piotrowska zadeklarowała, że nie chodziło o szukanie „pozaprawnych rozwiązań”. – Tylko właśnie dokładnie o tę sytuację, że każdy z nas, nie tylko ja, miał obowiązek podjąć działania zmierzające do naprawy Trybunału – mówiła. W wywiadzie broniła też decyzji o uznaniu ośmiu osób za kworum na Zgromadzeniu Ogólnym. – Nie mogliśmy wliczyć sędziów zawieszonych w czynnościach, bo nie mieli statusu urzędujących sędziów – przekonywała.
Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego
Anna Korwin-Piotrowska była też w „GW” pytana, dlaczego swe decyzje w sprawie Trybunału Konstytucyjnego wydała 30 października późnym popołudniem – w piątek, przed uroczystością Wszystkich Świętych, gdy prezes TK Bogdan Święczkowski był poza Warszawą, a prezydent Karol Nawrocki udawał się w podróż do Senegalu (ostatecznie prezydencki samolot zawrócił nad Hiszpanią).
– Uznaliśmy, że to jest termin, kiedy koszty społeczne będą najniższe – powiedziała sędzia, wspominając przy tym o proteście przed TK. – Wybraliśmy termin, który będzie najmniej dotkliwy i dla demonstrantów, i dla urzędników Trybunału. Gdybyśmy zdecydowali się wydać to zarządzenie w tygodniu, w poniedziałek, czy np. w środę, gdy w Trybunale byli urzędnicy, którzy absolutnie nie są w żaden sposób winni tej sytuacji, to zostaliby poddani ogromnemu stresowi – dodała.
Czytaj więcej
Niemal 4 na 10 Polaków deklaruje, że spór o Trybunał Konstytucyjny wpłynie na to, na kogo oddadzą głos w najbliższych wyborach parlamentarnych - wy...
Korwin-Piotrowska: Trybunał Konstytucyjny będzie działał
W rozmowie opublikowanej przez „Gazetę Wyborczą” padło też pytanie, czy sędziowie TK wybrani w poprzedniej kadencji Sejmu, wylosowani do składów orzekających, mających oceniać zarządzenia o odsunięciu od pełnienia obowiązków prezesa i wiceprezesa TK, wezmą udział w posiedzeniach. Korwin-Piotrowska odparła, że sędziowie mają obowiązek wziąć udział w posiedzeniu sądu dyscyplinarnego. Dodała, że „starzy” sędziowie nie mogą skutecznie blokować prac sądów dyscyplinarnych i w ten sposób doprowadzić do odwieszenia sędziów, ponieważ „zarządzenie o natychmiastowej przerwie obowiązuje przez 30 dni”, a „potem może zapaść kolejne”.
Anna Korwin-Piotrowska oświadczyła też, że Bogdan Święczkowski i Bartłomiej Sochański „dopuścili się rażących naruszeń”. – Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro oceniłam ich zachowania jako co najmniej występki dyscyplinarne, to powinien zostać złożony do prezesa TK wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec tych sędziów. Jeżeli w najbliższych dniach taki wniosek nie wpłynie ze strony żadnego sędziego, to złożę go ja – zapowiedziała w rozmowie z „GW”.
Kalendarium sporu o Trybunał Konstytucyjny
– Trybunał Konstytucyjny jest uruchamiany i będzie działał. I nie dla premiera Tuska, ani dla pana prezydenta, ani przeciwko premierowi, ani przeciwko prezydentowi. On działa dla obywateli – przekonywała.
