Reklama
Rozwiń
Reklama

Ważny wyrok Sądu Najwyższego. Zasada prawna ustanowiona przez tzw. neosędziów nie istnieje

Zasada prawna ustanowiona przez tzw. neosędziów Sądu Najwyższego nie istnieje - stwierdził w środę Sąd Najwyższy i nie uznał obowiązywania uchwały o mocy zasady prawnej podjętej przed miesiącem przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej SN.

Publikacja: 19.11.2025 18:40

Ważny wyrok Sądu Najwyższego. Zasada prawna ustanowiona przez tzw. neosędziów nie istnieje

Foto: Fotorzepa / Danuta Matłoch

To kolejny element konfliktu trawiącego polski wymiar sprawiedliwości związanego ze statusem tzw. neosędziów, czyli tych powołanych po 2017 r. Ważność powołań jest kwestionowana z uwagi na nominację z udziałem kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa.

Coraz większy bałagan w Sądzie Najwyższym. Podważona zasada prawna wydana przez tzw. neosędziów

W środę Izba Karna SN rozstrzygała zagadnienie prawne dotyczące zakresu czasowego ochrony obowiązywania immunitetu formalnego sędziego i prokuratora. Co istotne, przed miesiącem na niemalże identyczne pytanie prawne odpowiedział siedmioosobowy skład Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN, w którym zasiadali tzw. neosędziowie, stwierdzając, że byłych sędziów i prokuratorów nie chroni immunitet za czyny popełnione podczas pełnienia służby. Tamtej uchwale nadano moc zasady prawnej, co oznacza, że wiąże ona wszystkie inne składy Sądu Najwyższego.

Czytaj więcej

Byli sędziowie i prokuratorzy bez immunitetów. Ważna uchwała Sądu Najwyższego

Podczas środowej rozprawy prokurator IPN, który przedstawiał swoje stanowisko, wniósł o umorzenie postępowania w związku z dokonanym przed miesiącem rozstrzygnięciem problemu prawnego. Izba Karna nie umorzyła jednak sprawy, wydała orzeczenie i uznała, że zasada prawna ustanowiona przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej nie obowiązuje, bo nie została wydana przez sąd.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, sędzia Waldemar Płóciennik podkreślił, że związanie zasadą prawną wynika z uchwały będącej decyzją Sądu Najwyższego. – Tymczasem skład sądu, który podjął uchwałę w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej powoduje, że w świetle uchwały trzech połączonych izb, nie mamy do czynienia z Sądem Najwyższym jako organem bezstronnym i niezależnym. Oznacza to, że uchwała jest dotknięta bezwzględną przyczyną odwoławczą i sprzeczna jest z orzeczeniami europejskich trybunałów – mówił Płóciennik.

Reklama
Reklama

Immunitet nie chroni byłych sędziów i prokuratorów. Sąd Najwyższy zdecydował

W rezultacie Izba Karna SN odpowiedziała na zagadnienie prawne. – Immunitet formalny przysługuje osobie posiadającej odpowiednio status sędziego albo prokuratora – stwierdził w środę SN. Argumentując decyzję, sąd wskazał, że z ustaw wyraźnie wynika związanie immunitetu ze statusem sędziego i prokuratora. – Gdy ustawodawca chce, żeby immunitet był szerszy, to wyraźnie to stanowi. (…) Obecnie tego nie ma. Gdyby chciał wprowadzić taki zapis, to pewnie by go wprowadził – wskazał SN.

Orzeczenie to jest zbieżne z zakwestionowaną uchwałą Izby Odpowiedzialności Zawodowej sprzed miesiąca. W tamtym wyroku uznano, że immunitet formalny przysługuje sędziemu i sędziemu w stanie spoczynku oraz prokuratorowi i prokuratorowi w stanie spoczynku wyłącznie w okresie pozostawania przez nich w określonym w ustawie stosunku służbowym.

Czytaj więcej

Kiedy immunitet przestaje chronić sędziego i prokuratora? Sąd Najwyższy zdecyduje

Październikowe rozstrzygnięcie Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN w kwestii immunitetów sędziów i prokuratorów zapadło wskutek pytania prawnego, które zadała Małgorzata Manowska, I prezes tego sądu. Z kolei zagadnienie prawne, na które odpowiedziała w środę Izba Karna, skierował w maju katowicki sąd apelacyjny. Sąd ten rozpatrywał zażalenie prokuratury na decyzję sądu I instancji o umorzeniu sprawy karnej byłych prokuratorów i sędziów PRL, których prokuratura IPN oskarżyła o nadużycie uprawnień podczas sprawowania swoich urzędów i doprowadzenie do bezprawnego pozbawienia wolności.

Sąd w Katowicach nie wydał jednak orzeczenia. Uznał bowiem, że najpierw należy rozstrzygnąć wątpliwości dotyczące zakresu czasowego ochrony immunitetu. Uściślając, sąd miał wątpliwości, czy sędziowie i prokuratorzy są objęci immunitetem za czyny popełnione w czasie sprawowania urzędu, w sytuacji, kiedy kwestia pociągnięcia ich do odpowiedzialności pojawiła się już po zakończeniu tego okresu, ale nie pozostają w stanie spoczynku.

Sygnatura akt: I KZP 1/25

Podatki
Od 7 stycznia nowe zasady rozliczania podatku od spadków i darowizn
Nieruchomości
Trudniej będzie zablokować sąsiadowi budowę. Wchodzą w życie nowe przepisy
Prawo dla Ciebie
Abonament RTV w górę. Tyle zapłacimy w 2026 r.
Praca, Emerytury i renty
Kiedy wypłaty 800 plus w styczniu 2026? Zmiany w terminach przelewów
Nieruchomości
SN: Współwłaściciel nie ma prawa żądać całego odszkodowania za czynsz
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama