KRS zabrała głos ws. odszkodowań dla polskich ofiar zbrodni wojennych

Immunitet chroniący państwo przed pozwaniem o odszkodowanie za zbrodnie wojenne, ludobójstwa i zbrodnie przeciw ludzkości należy poddać w wątpliwość - twierdzi Krajowa Rada Sądownictwa w stanowisku dla Trybunału Konstytucyjnego, który 10 maja ma rozpatrywać przepisy w sprawie zasady takiego immunitetu.

Publikacja: 24.04.2023 18:30

KRS zabrała głos ws. odszkodowań dla polskich ofiar zbrodni wojennych

Foto: KRS

Krajowa Rada Sądownictwa wskazuje w swym, stanowisku z 21 kwietnia br. na doniosłość zagadnienia immunitetu sądowego państwa obcego w sprawach dotyczących zobowiązań z tytułu zbrodni międzynarodowych, chroniącego przed pozwaniem przed sąd polski.

Chodzi o zaskarżone przez grupę posłów Zjednoczonej Prawicy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, z których wynika brak możliwości dochodzenia przed polskimi sądami odszkodowania należnego od obcego państwa z tytułu zbrodni wojennych, ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości na skutek uznawania istnienia immunitetu jurysdykcyjnego obcego państwa.

Czytaj więcej

Mularczyk: Temat reparacji powinien zostać poruszony w rozmowie Morawieckiego z kanclerz Merkel

"Powołując się na zwyczaj międzynarodowy dotyczący immunitetu sądowego państwa, sądy powszechne w Polsce odmawiają przyjęcia do rozpoznania spraw dotyczących dochodzenia od obcego państwa roszczeń z tytułu zbrodni wojennych, ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości, w szczególności dochodzenia odszkodowań w tym zakresie" - napisali w uzasadnieniu m.in. posłowie Arkadiusz Mularczyk i Marek Ast.

10 maja TK ma rozpatrywać sprawę w składzie pięciu sędziów, pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej (sygn. akt K 25/20).

Krajowa Rada Sądownictwa, w której zasiadają Mularczyk i Ast, wskazuje w stanowisku na "doniosłość zagadnienia immunitetu sądowego państwa obcego w sprawach dotyczących zobowiązań deliktowych z tytułu zbrodni międzynarodowych, chroniącego przed pozwaniem przed sąd polski". KRS uważa, że normy zwyczaju międzynarodowego są ukierunkowane na zagwarantowanie suwerenności państw i dążenie do utrzymania przyjaznych stosunków między nimi.

"Prawo do sądu jest  jedną z najważniejszych gwarancji zasady poszanowania godności człowieka" - piszą wnioskodawcy. - "W RP istnieje szereg grup społecznych pozbawionych możliwości dochodzenia przed polskimi sądami odszkodowania należnego od obcego państwa z tytułu zbrodni wojennych, ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości na skutek uznawania istnienia immunitetu jurysdykcyjnego obcego państwa, co  przesądza o wadze i doniosłości społecznych skutków oceny zgodności z konstytucją wymienionych przepisów" - wskazała KRS.

Rada zaznaczyła, że co do zasady o roszczeniach majątkowych wynikłych ze zdarzeń wojennych rozstrzyga się w traktatach pokojowych. "W sytuacji braku regulacji odpowiedzialności odszkodowawczej państwa agresora i niechęci do zawarcia traktatu normującego sposób wypłaty odszkodowań w sprawach indywidualnych, brak jest podstaw do przyjęcia nakazu respektowania immunitetu pozwanego państwa na podstawie norm zwyczajowych prawa międzynarodowego" - podkreśliła.

KRS przypomniała, że zasady powszechnej represji za zbrodnie międzynarodowe zapoczątkowane zostały pracami polskiego prawnika Rafała Lemkina jeszcze podczas II wojny światowej i stanowiły "wyłom w zasadzie immunitetu państwa i przedstawicieli jego władz". "Należy zatem podać w wątpliwość obowiązywanie immunitetu państwa w sprawie cywilnej odszkodowawczej stanowiącej przecież jedynie element szerszej odpowiedzialności za zbrodnie wojenne, ludobójstwa i zbrodnie przeciwko ludzkości" - oceniła Rada.

KRS  liczy, że rozstrzygnięcie TK podjęte zostanie z poszanowaniem zasady godności ludzkiej i "pozwoli na zapewnienie realnej ochrony praw ofiar zbrodni międzynarodowych w polskim systemie prawa".

Krajowa Rada Sądownictwa wskazuje w swym, stanowisku z 21 kwietnia br. na doniosłość zagadnienia immunitetu sądowego państwa obcego w sprawach dotyczących zobowiązań z tytułu zbrodni międzynarodowych, chroniącego przed pozwaniem przed sąd polski.

Chodzi o zaskarżone przez grupę posłów Zjednoczonej Prawicy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, z których wynika brak możliwości dochodzenia przed polskimi sądami odszkodowania należnego od obcego państwa z tytułu zbrodni wojennych, ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości na skutek uznawania istnienia immunitetu jurysdykcyjnego obcego państwa.

Pozostało 83% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Spadki i darowizny
Ten testament wywołuje najwięcej sporów. Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok
Prawo karne
Akta znalezione w domu Zbigniewa Ziobry. Prokuratura przekazała nowe informacje
ABC Firmy
Firma zapłaci prawie 240 tys. zł kary. Wszystko przez zgubionego pendrive'a
Zawody prawnicze
Adwokaci apelują do Tuska. Chcą uchylenia rozporządzenia MS
Praca, Emerytury i renty
Czternasta emerytura z wieloma znakami zapytania. Będzie podwyżka?
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie. Jak zbudować efektywny HR i skutecznie zarządzać kapitałem ludzkim?