Sędziemu czas pracy określają zadania

Sędziowie są pracownikami państwowej służby publicznej – przywoływał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu. W związku z tym ustawa może nakładać na nich dodatkowe obowiązki. Są rekompensowane uprawnieniem do wydłużonego urlopu, szczególnych uprawnień emerytalnych czy stabilizacji zatrudnienia.

Wyrok podzielił środowisko.

[srodtytul]Darmowe nadgodziny[/srodtytul]

– Trzeba w końcu ustalić jakiś rozsądny czas pracy sędziego. Dziś jest jak worek bez dna – mówił tuż po uchwale sędzia Bartłomiej Przymusiński ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia (to ono propagowało akcję składania pozwów o nadgodziny). Nie ukrywał żalu. – Liczyłem na inne rozstrzygnięcie – mówił “Rz”.

Problem nadgodzin zawisł przed SN za sprawą jednego z warszawskich sędziów, który pod koniec 2008 r. wystąpił o prawie 20 tys. zł dodatkowego wynagrodzenia za pracę przekraczającą ośmiogodzinną dniówkę. Takich pozwów jest w sumie w całym kraju ponad tysiąc. Sąd, który zajął się tamtą sprawą, wydał wówczas wyrok wstępny. Uznał, że sędzia ma prawo żądać wynagrodzenia za nadgodziny. Sprawa trafiła jednak do sądu okręgowego, który miał wątpliwości, czy tak jest rzeczywiście. Zapytał więc SN, czy sędziowie mają prawo do takich dodatków?

Za tym, że tak być powinno, przemawiać ma obłożenie pracą sędziego. Pracuje dłużej niż osiem godzin dziennie. I to nie tylko z powodu dużej liczby spraw, ale i nakładania na niego dodatkowych obowiązków – np. przygotowywanie dla celów statystycznych wykazów spraw, w których zastosowano zabezpieczenie dowodów o wysokiej wartości. Po ostatniej reformie wymiaru sprawiedliwości doszły także dodatkowe obowiązki związane z dyżurami w ekspresowych sądach. Sędzia z Warszawy uznał, że jest to praca w nadgodzinach i wystąpił o zapłatę za nie.

[srodtytul]Przepracowani sędziowie[/srodtytul]

SN uznał jednak, że sędziemu sądu powszechnego za przepracowane nadgodziny nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie na zasadach wynikających z art. 151[sup]1[/sup] [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=DED6AF7D33F92564C9711A484E3A2677?id=76037]kodeksu pracy[/link], za świadczenie pracy ponad osiem godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo (zgodnie z art. 129 k.p.).

Sędziowska pragmatyka służbowa ma pierwszeństwo przed przepisami kodeksu pracy. Zgodnie zaś z art. 83 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=F8D75BE7B73062A98BE5985F89163346?id=162548]ustawy o ustroju sądów powszechnych[/link] czas pracy sędziego jest określony wymiarem jego zadań. To one wyznaczają czas niezbędny na ich wykonanie, bez względu na to, ile obowiązków sędzia otrzyma do wykonania.

– Uwzględnienie żądania wypłaty dodatkowego wynagrodzenia za nadgodziny stanowiłoby wyłom w interpretowaniu przepisów dotyczących służb publicznych – twierdziła sędzia Małgorzata Gersdorf.

SN stwierdził też, że sędziowie gdzie indziej powinni szukać podstaw do zaskarżenia niekorzystnych dla nich przepisów. Wskazał na system ich wynagrodzeń. Inne pragmatyki służbowe, np. policjantów, zawierają przepisy przewidujące dodatkowe wynagrodzenie lub możliwość odebrania wolnego za czas wydłużonej służby – wykraczającej poza normę ośmiu godzin dziennie i 40 godzin w tygodniu.