Nad kodeksem karnym trwają właśnie prace w Rządowym Centrum Legislacji. Projekt jest po ostatnich uzgodnieniach. Zmiany mają wejść w życie 30 czerwca 2015 r. Dzięki nim ma być więcej darmowych prac społecznych dla skazanych i grzywien. Pojawią się też nowe środki karne, a wśród nich elektroniczna kontrola miejsca pobytu.

– Nic tak nie demoralizuje przestępców jak bezkarność – uznał rząd i ogranicza kary w zawieszeniu.

Jeszcze dziś warunkowo zawiesza się 55–60 proc. wyroków. Po zmianach będzie to można stosować tylko do kary do roku więzienia.

Zanim sądy zawieszą karę (na czas od roku do trzech lat), sprawdzą prognozę kryminologiczną oskarżonego. To oznacza, że po kolejnym wyroku nie będzie już żadnych szans na zawieszenie. Kierowca złapany po raz kolejny na jeździe po pijanemu będzie mógł liczyć na tzw. zawiasy tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Zawieszając karę, sąd nałoży na skazanego nowe obowiązki np. poddanie się leczeniu odwykowemu, psychoterapii lub psychoedukacji.

Bardzo wzrosnąć mają kary finansowe: do 60 tys. zł świadczenie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i do 500 tys. zł nawiązki. Sąd zarządzi wykonanie kary zawsze wówczas, gdy skazany w okresie próby popełni podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania.

W nowych przepisach pojawi się też nowa kara ograniczenia wolności. Potrwa najkrócej miesiąc, najdłużej dwa lata. Polegać będzie na orzeczeniu łącznie lub osobno kilku rodzajów kar: pracy społecznej, obowiązku noszenia elektronicznej bransolety (dozór elektroniczny), wyprowadzki z mieszkania, powstrzymania się od kontaktu z konkretną osobą oraz potrącenia miesięcznie od 10 do 20 proc. wynagrodzenia na cel społeczny wskazany przez sąd.

Jeśli skazany zostanie zwolniony z pracy i nie wykaże chęci podjęcia następnej, dostanie karę zastępczą. Co mu grozi? Więzienie, grzywna albo prace społeczne.

Proponuje się też, by orzekając karę pozbawienia wolności do dwóch lat, sąd przewidział czas jej odbywania w systemie dozoru elektronicznego (od trzech miesięcy do roku), a pozostałą część zawieszał.

W nowych przepisach możliwe ma być również skrócenie okresu kary warunkowo zawieszonej – nie więcej jednak niż o połowę. By móc skorzystać z tego dobrodziejstwa, trzeba będzie wykonać wszystkie obowiązki zawarte w wyroku.

Wśród zmian w kodeksie karnym proponuje się także złagodzenie odpowiedzialności za podżeganie lub pomocnictwo do wysokości nieprzekraczającej 2/3 górnej granicy ustawowego zagrożenia za sprawstwo.

Wśród środków karnych pojawić ma się: obowiązek łożenia na utrzymanie innej osoby, uczestnictwo w działaniach korekcyjno-edukacyjnych, powstrzymywanie się od przebywania w określonych miejscach lub środowiskach i nieutrzymywanie kontaktów ze wskazanymi przez sąd osobami, a także zakaz zbliżania się do pokrzywdzonego.

Wśród środków zabezpieczających będą: dozór kuratora, policji, elektroniczna kontrola miejsca pobytu, terapia i pobyt w zakładzie psychiatrycznym.

etap legislacyjny: przed Komitetem Stałym RM