Komisja Europejska postuluje, aby budżet Unii Europejskiej na lata 2028–34 wyniósł 1,76 bln euro. Tymczasem propozycja, zawarta w dokumencie negocjacyjnym (tzw. negotiating box), zakłada budżet w wysokości 1,62 bln euro – cięcia miałyby dotyczyć wydatków na konkurencyjność, dobrobyt i bezpieczeństwo (ok. 67 mld euro mniej) oraz na działania zewnętrzne UE (ok. 33 mld euro).

Z kolei państwa z tzw. grupy skąpców, do których należą Niemcy, Szwecja i Holandia, będą walczyć o utrzymanie budżetu w okrojonej wersji, a nawet o kolejne jego cięcia, na które nie zgadza się m.in. Litwa.

Czytaj więcej

„Mogą się zdziwić, gdy Polska zablokuje budżet”. Spór w UE o pieniądze z ETS

Budżet UE na lata 2028–34. Premier Szwecji: zdecydowanie za duży

Jednym z przeciwników propozycji budżetowej jest Szwecja, której składka na unijną kasę miałaby wzrosnąć o 60 proc.

- Po prostu powiem „nie” obecnym propozycjom. To nie jest punkt wyjścia do ostatecznego porozumienia - stwierdził Ulf Kristersson, szef szwedzkiego rządu, cytowany przez PAP. - Wzrost szwedzkiej składki o 60 proc. jest po prostu nie do przyjęcia. To czerwona linia, której nie możemy przekroczyć - powiedział.

Czytaj więcej

Walka ze zmianami klimatu: Europejski lider staje się hamulcowym. Efekt Trumpa?

Jego zdaniem negocjacje budżetowe z pewnością będą napięte i trudne, a porozumienie nie zostanie osiągnięte prędko – nie jest nawet pewne, czy uda się je wypracować do końca 2026 roku.

- Nie spieszymy się. Potrzebujemy budżetu, który połączy modernizację, środki na wsparcie Ukrainy i tradycyjne obszary wydatków. Aby osiągnąć porozumienie, trzeba jednak ograniczyć wydatki we wszystkich działach - zaznaczył.

Premier Holandii o budżecie Unii Europejskiej: zmniejszyć i zmodernizować 

O przyspieszeniu przeciągających się negocjacji mówił premier Holandii Rob Jetten. Zaznaczył jednocześnie, że Holandia żąda ograniczenia wydatków w ramach unijnego budżetu, a także zmiany jego struktury w taki sposób, by lepiej odpowiadała ona nowym wyzwaniom, jakie stają przed wspólnotą.

Czytaj więcej

Holandia. Geert Wilders już nie chce wyjść z UE. Będzie ją zmieniać od środka

– Wszyscy chcą przyspieszyć negocjacje, ale ważniejsze jest osiągnięcie dobrego porozumienia niż zawarcie złej umowy. Obecna propozycja irlandzkiej prezydencji nie jest wystarczająco dobra, by można było osiągnąć porozumienie – stwierdził szef holenderskiego rządu, cytowany przez PAP. – Chcemy nadać priorytet temu, co przed nami: konkurencyjności, bezpieczeństwu i przyszłemu dobrobytowi. Jeśli chcemy budżetu odpowiadającego tym potrzebom, musimy zmniejszyć i zmodernizować obecną propozycję – podkreślił.

Cięcia w budżecie UE to zagrożenie dla naszych priorytetów. Prezydent Litwy stanowczo

Odmiennego zdania od szefów rządów Szwecji i Holandii jest prezydent Litwy Gitanas Nauseda. Pozytywnie ocenił on propozycję unijnego budżetu, złożoną przez irlandzką prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Skrytykował ponadto niektóre z cięć, jakie wprowadzono do projektu.

– Jestem jednak niezadowolony z cięć w instrumencie „Łącząc Europę”, zwłaszcza w części dotyczącej mobilności wojskowej, a także w (Europejskim) Funduszu Konkurencyjności – stwierdził Nauseda, cytowany przez PAP. – Jeśli w trakcie dalszych negocjacji będziemy dokonywać kolejnych cięć, stracimy nasze priorytety. Nie wyobrażam sobie ich realizacji bez wystarczających środków finansowych – dodał.

Czytaj więcej

Litwa proponuje pominięcie Węgier w negocjacjach akcesyjnych Ukrainy z UE

Prezydent Litwy podkreślił, że budżet UE musi być ambitny i że liczy na porozumienie w jego sprawie do końca roku, mimo spodziewanych trudności. Dodał, że sposobem na przekonanie państw z tzw. grupy skąpców muszą być dalsze rozmowy na forum europejskim.

– Mamy nowe priorytety, a jednocześnie chcemy zachować dotychczasowe, takie jak polityka spójności, konkurencyjność i wspólna polityka rolna. Nie da się utrzymać budżetu na poziomie poprzedniej perspektywy finansowej i jednocześnie twierdzić, że uwzględnimy wszystkie nowe priorytety. To po prostu niemożliwe matematycznie, ekonomicznie i finansowo – stwierdził cytowany przez PAP Nauseda.

Estonia liczy na szybkie porozumienie ws. budżetu UE

Premier Estonii Kristen Michal stwierdził, że dla jego państwa największe znaczenie mają bezpieczeństwo i połączenia transportowe, m.in. projekt Rail Baltica. 

Czytaj więcej

Łotwa i Estonia proponują powołanie specjalnego wysłannika UE do rozmów z Rosją

– Nie spodziewam się zbyt dużych kompromisów podczas obecnych rozmów, ponieważ każdy będzie bronił swojego stanowiska. Mam jednak nadzieję, że porozumienie uda się osiągnąć w grudniu, zgodnie z planem (przewodniczącego Rady Europejskiej) Antonio Costy – przyznał Michal, cytowany przez PAP. 

Budżet Unii Europejskiej. Włochy i Czechy chcą obniżenia cen energii

Tymczasem premier Czech Andrej Babisz zapowiedział, że razem z premierką Włoch Giorgią Meloni zaprezentuje inicjatywę, mającą na celu obniżenie cen energii. Czechy i Włochy złożyły już w tej sprawie odpowiedni dokument, prezentujący ich wizję. Ceny energii będą jednym z głównych tematów szczytu UE, a za ich wysokość – zdaniem Babisza – odpowiada unijny system ETS, tj. system handlu emisjami. 

Czytaj więcej

Płacimy jedne z najwyższych rachunków za prąd w Europie. Eurostat pokazał dane

– Prognoza KE na 2020 rok całkowicie różni się od tego, co naprawdę się wydarzyło – powiedział cytowany przez PAP Babisz. – Myślę, że nasz dokument został dobrze przyjęty, uzyskaliśmy poparcie z różnych krajów i jest to tam jednoznacznie pokazane, (...) jak prognoza się nie spełniła. Ktoś tutaj coś przewidywał, a ma to absolutnie katastrofalne skutki i nikt nie jest za to odpowiedzialny – stwierdził szef czeskiego rządu.

W 2021 roku cena za tonę emisji CO2 wynosiła 52 euro (wówczas Babisz, jak podkreślił, postulował jej obniżenie do 30 euro), zaś dziś wynosi ona już 88,88 euro. Zdaniem szefowej włoskiego rządu, system ETS zawyża ceny, a także tworzy nierównowagę między państwami UE i szkodzi przedsiębiorcom.

Ochrona granic Węgier. Magyar chce umocnienia muru, postawionego przez Orbana

W środę, przed rozpoczynającym się właśnie szczytem UE, premier Węgier Peter Magyar przekazał, że będzie z kolei zabiegać o dodatkowe środki na wzmocnienie ogrodzenia granicznego, postawionego za rządów premiera Viktora Orbana, i ochronę granic kraju. 

Czytaj więcej

Ważne oświadczenie Pétera Magyara w sprawie kredytu dla Ukrainy i wejścia do UE

Tego samego dnia minister spraw zagranicznych Węgier Anita Orban przekazała, że Węgry otrzymają wsparcie finansowe z Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, wynoszące ponad 92 mld forintów (ok. 1,1 mld zł).