Czystka generałów w Chinach. Czy to przygotowanie do inwazji na Tajwan?

– Ta decyzja jest bezprecedensowa w historii chińskiej armii i stanowi pełną likwidację wyższego dowództwa – sądzi amerykański ekspert Christopher Johnson. Wraz bowiem z zastępcą samego Xi w Centralnej Komisji Wojskowej generałem Zhangiem Youxia zdymisjonowany został też szef sztabu armii Liu Zhenli.

Spośród siedmiu członków najważniejszego organu zarządzającego chińską armią i wojskowym kompleksem przemysłowym obecnie pozostało tylko dwóch: sam Xi i generał Zhang Shengmin. Pięciu pozostałych najwyższych rangą chińskich dowódców, którzy wchodzili w jej skład, było stopniowo wyrzucanych i aresztowanych od października 2023 r.

Afera korupcyjna dezorganizuje dowodzenie chińską armią

Większość ekspertów zgadza się, że dymisje zdezorganizują dowodzenie armią. „Czystka wprowadza zamieszanie w łańcuchu decyzyjnym armii w konfliktach na Morzu Południowochińskim, wokół Tajwanu, w sporze z Indiami o granicę w Himalajach, a przede wszystkim w obliczu Ameryki Trumpa” – jeden z nich wylicza wszystkie konflikty, w jakie w mniejszym lub większym stopniu zaangażowana jest chińska armia, a które potrzebują codziennego nadzoru i dowodzenia.

Czytaj więcej

Ropa

Chiny gromadzą ropę na potęgę. Pekin szykuje się na kryzys energetyczny

Chiny w ekspresowym tempie budują nowe magazyny ropy naftowej. Pekin chce zwiększyć krajowe rezer...

Nie wiadomo, kto i kiedy zastąpi wyrzuconych generałów. Do tej pory Xi Jinping usunął już około 1/3 dowódców, których sam mianował po 2011 r. W przypadku Zhanga Youxia znalezienie następcy będzie dość trudne, jest on bowiem jednym z nielicznych chińskich dowódców, którzy dowodzili w prawdziwej wojnie: uczestniczył w walkach z Wietnamem w latach 1979-1984. – (Jego dymisja) to najbardziej szokujące wydarzenie w chińskiej polityce od pierwszych lat rządów Xi – ocenia były analityk CIA Denis Wilder.

Oficjalnie przyczyną dymisji było „poważne naruszenie dyscypliny (partyjnej) i złamanie prawa”, co jest standardowym opisem procederu łapówkarstwa. W przypadku generała Zhanga Youxia rzecz może dotyczyć nawet spraw sprzed ponad dziesięciu lat, gdy podlegał mu Główny Zarząd Uzbrojenia i Techniki armii. Kontrakty na dostawy sprzętu i broni (nawet w programach rakietowych i atomowych) rozdawano tam członkom rodzin szefostwa Zarządu i znajomym oficerom.

Czytaj więcej

Polityka

Raport Pentagonu: Korupcja mogła zniweczyć plany armii Chin

Korupcja w chińskim wojsku mogła zahamować postępy na drodze do realizacji postawionych przed nim...

Ale w Pekinie sugerują, że generał mógł też za łapówkę wspierać swego kandydata nawet na stanowisko ministra obrony. Nie wydaje się, by Xi Jinping był nieświadomy jego zachowań: znają się od dzieciństwa, znali się również ich ojcowie jeszcze z czasów chińskiej wojny domowej w połowie ubiegłego wieku.

Na czym polegają starcia frakcyjne w chińskiej armii? Walka „Gangu” z „Kliką”

Teraz doszedł jednak jeszcze zarzut „przekazywania USA szczegółów chińskiego programu nuklearnego”. – W Chinach, jak uważają miejscowi, formują się całe klany, które udostępniają USA dane o jądrowej modernizacji kraju. Jest tam znaczna warstwa elity, która uważa, że z USA nie należy się spierać, trzeba szukać możliwości pozytywnego dialogu, dlatego nie podoba im się dość brutalny styl Xi Jinpinga – wyjaśnia rosyjski ekspert Aleksiej Masłow.

Według niego pod podobnymi zarzutami usunięto wcześniej dwóch poprzednich ministrów obrony, „a nawet ministra spraw zagranicznych”.

Czytaj więcej

Polityka

Chiny. Czystka wśród generałów inna niż zwykle

Xi Jinping jechał na spotkanie z Donaldem Trumpem po dokonaniu spektakularnych dymisji wśród najw...

Amerykańscy specjaliści mówią o „Gangu Shaanxi” i „Klice Fujian”, ale to miałyby być rywalizujące grupy wyłącznie wojskowych, niepretendujące do kierowania polityką państwa. Z pierwszą był podobno związany generał Zhang Youxia, który wspierał Xi przy poprzednich czystkach wśród generałów (również tych z Centralnej Komisji Wojskowej), bo dotknęły one członków konkurencyjnej „Kliki”. Ale teraz przyszła jego kolej.

Chińska armia nie jest ludowa, tylko partyjna

Xi Jinping uznał pewnie, że generał stał się zbyt wpływowy. Jednak masowe usuwanie dowódców armii najwyższego szczebla prowokuje pytanie, czy wśród pozostałych nie wywoła to odruchów niechęci, w skrajnym przypadku prób puczu. Wojskowy zamach stanu w państwie dysponującym bronią atomową stanowiłby groźbę dla całego świata.

Czytaj więcej

Polityka

Raport Pentagonu: Chiny rozmieszczają rakiety balistyczne na polach silosowych

Według wstępnego raportu Pentagonu Chiny prawdopodobnie rozmieściły ponad sto rakiet balistyczny...

Ale chińska armia ma system skopiowany w latach 50. ubiegłego wieku z sowieckiego. Od najniższego szczebla są tam oficerowie polityczni, którzy na polu walki mają prawo kwestionowania rozkazów dowódców. 

– Ściśle rzecz biorąc, Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza nie jest „armią ludową”, choć zachowuje się jak taka. To jest armia partyjna, a właściwie prywatne siły zbrojne Chińskiej Partii Komunistycznej. (…) Żołnierze w ostateczności nie są lojalni wobec konstytucji czy państwa, lecz wobec Komitetu Centralnego partii komunistycznej, a przede wszystkim jej przywódcy – pisze chiński dziennikarz emigracyjny Deng Yuwen.

„Okno możliwości” Chin do inwazji na Tajwan

– Będziemy się uważnie przyglądać nienormalnym zmianom na szczytach chińskich władz partyjnych, rządowych i wojskowych. Nasza pozycja opiera się na tym fakcie, że Chiny nigdy nie porzuciły idei użycia siły przeciw nam – wyjaśnił minister obrony Tajwanu Wellington Koo.

Właśnie ta wyspa może okazać się najbardziej zagrożona ostatnimi zmianami. – Chiny prowadziły długofalową grę, opierającą się na przekonaniu, że jeśli przewyższą Stany Zjednoczone pod względem siły gospodarczej i militarnej, będą mogły w naturalny sposób uniemożliwić USA obronę Tajwanu – wyjaśnia amerykański ekspert Yun Sun.

Czytaj więcej

Dyplomacja

Chiny nie wykluczają użycia siły przeciw Tajwanowi. Jest reakcja Tajpej

Tajwan odrzuca proponowaną przez Chiny formułę „jedno państwo, dwa systemy”. Musi zachować swoją...

Jego zdaniem właśnie teraz Pekin (czyli Xi Jinping) mógł uznać, że otwiera się dla niego „okno możliwości”. Od 2021 r. USA są przekonane, że Chiny chcą do 2027 r. pochłonąć Tajwan. Jesienią przyszłego roku odbędzie się zjazd chińskiej partii komunistycznej i możliwe, że kończący obecnie swą trzecią kadencję władcy Chin, 72-letni Xi, rozpocznie na nim proces przekazywania władzy.