Reklama

Dwoje ministrów Polaków w nowym rządzie Litwy. Z różnych partii. Pokłócą się?

Rita Tamašunienė z Akcji Wyborczej Polaków na Litwie (AWPL) stanie na czele resortu sprawiedliwości. Stanowisko szefa MSW zachowa Polak, który kiedyś był w AWPL, a teraz reprezentuje Partię Socjaldemokratyczną.

Publikacja: 02.09.2025 17:02

Rita Tamašunienė będzie ministrem sprawiedliwości Litwy – potwierdza „Rzeczpospolitej” szef jej part

Rita Tamašunienė będzie ministrem sprawiedliwości Litwy – potwierdza „Rzeczpospolitej” szef jej partii AWPL Waldemar Tomaszewski

Foto: PAP/Valdemar Doveiko

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Jakie nowe zmiany polityczne zaszły w rządzie Litwy?
  • Jaki wpływ na obecny skład litewskiego rządu mają Polacy?
  • Jakie są potencjalne źródła konfliktów między polskimi ministrami na Litwie?
  • Jak zmienia się polityczne zaangażowanie polskiej mniejszości na Litwie?
  • Jakie zagadnienia dotyczące mniejszości polskiej znalazły się w umowie koalicyjnej?
  • Jakie plany w odniesieniu do Polaków ma nowa premier Litwy?

Od wyborów do litewskiego Sejmu upłynął niecały rok, a w Wilnie powstaje już drugi rząd, z nowym szefem, a ściślej szefową, Ingą Ruginienė. Reprezentuje ona Partię Socjaldemokratyczną, najsilniejszą w parlamencie, podobnie jak poprzednik Gintautas Paluckas, który na początku sierpnia podał się do dymisji. Został do tego zmuszony, gdy dziennikarze nagłośnili podejrzane sprawy związane z jego działalnością biznesową i dawną pracą w wileńskim ratuszu. 

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Polak nie będzie premierem Litwy. Socjaldemokraci wybrali Ingę Ruginienė

W nowym rozdaniu nieco zmienia się także skład koalicji. Nie będzie w niej centrowego Związku Demokratów „W imię Litwy”. Pojawi się natomiast AWPL oraz tworzący z nią frakcję w Sejmie populistyczny Związek Chłopów i Zielonych. 

Rita Tamašunienė będzie ministrem sprawiedliwości Litwy – potwierdza „Rzeczpospolitej” szef jej partii AWPL Waldemar Tomaszewski

Dzięki temu Akcja Wyborcza Polaków na Litwie obsadzi stanowisko szefa jednego z 14 resortów. Będzie to ministerstwo sprawiedliwości, na którego czele stanie posłanka Rita Tamašunienė. 

Reklama
Reklama

Potwierdził to „Rzeczpospolitej” szef AWPL Waldemar Tomaszewski. Jak powiedział, sprawa jest już uzgodniona z partnerami nowej koalicji, a z akceptacją ze strony prezydenta Gitanasa Nausėdy nie będzie problemu. 

Tamašunienė była w latach 2019-2020 roku szefową MSW. – I miała wtedy bardzo dobre oceny – podkreśla Tomaszewski.

Polityczne podziały wśród Polaków na Litwie. Władysław Kondratowicz z Partii Socjaldemokratycznej zapewne utrzyma stanowisko szefa MSW

W nowym rządzie stanowisko ministra spraw wewnętrznych zachowa zapewne Władysław Kondratowicz, który jest teraz w Partii Socjaldemokratycznej. Ale zaczynał karierę w AWPL, która przez lata była nazywana „polską” partią. Na nią głosowała spora część mniejszości polskiej (6,5 proc. mieszkańców Litwy) i z nią związana była większość Polaków, którzy uczestniczyli w polityce na poziomie samorządów i całego państwa. 

Czytaj więcej

Rosyjski podbija Wilno. Wszędzie słychać „język okupanta”

W ostatnich latach część środowiska polskiego, niezadowolona z dominacji zachowawczej i niestroniącej od flirtów z Rosjanami AWPL, stawia na partie ogólnolitewskie: liberalną Partię Wolności (do niej należy Ewelina Dobrowolska, która była ministrem sprawiedliwości w poprzedniej kadencji) i – przede wszystkim – Partię Socjaldemokratyczną. 

Reklama
Reklama

Wiceszefem socjaldemokratów jest nieformalny przywódca Polaków z obozu anty-AWPL Robert Duchniewicz, mer podstołecznego rejonu wileńskiego. Duchniewicz był jednym z kandydatów na premiera po dymisji Paluckasa. Ale w ostatniej chwili zrezygnował i poparł Ingę Ruginienė. 

Jak mówił „Rzeczpospolitej”, „w niedalekiej przyszłości” może jeszcze powalczyć o stanowisko szefa litewskiego rządu. – Nie wykluczam tego i widzę, że jestem przygotowany – podkreślił Duchniewicz, który zasłużył się partii prowadząc jej zwycięską kampanię wyborczą w 2024 roku.

Wszystko wskazuje na to, że wśród czternastu ministrów nowego rządu Litwy będzie dwoje Polaków

– Można się spodziewać polskiego konfliktu w rządzie Litwy między szefową resortu sprawiedliwości z AWPL i socjaldemokratycznym szefem MSW, którego AWPL uważa za zdrajcę. AWPL i Partia Socjaldemokratyczna ostro walczą o polski elektorat – mówi mi anonimowo znany Polak z Wilna. Konflikt może dotyczyć tego, kto ma brać udział w spotkaniach unijnych ministrów. Tak się składa, że w UE jest jedna Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, czyli łączy kompetencje resortów Rity Tamašunienė i Władysława Kondratowicza.

Sprawy mniejszości polskiej w umowie koalicyjnej. Premier Inga Ruginienė pierwszą wizytę zagraniczną chce złożyć w Polsce i na Ukrainie

W rządach Litwy było już kilku Polaków na stanowiskach ministrów, ale niektóre sprawy ważne dla mniejszości nadal są nierozwiązane, w tym dotyczące szkolnictwa mniejszości czy pisowni w dokumentach nazwisk z uwzględnieniem wszystkich polskich znaków diakrytycznych. Pewnie i tym razem niełatwo będzie je załatwić. 

Czytaj więcej

Jerzy Haszczyński: Prezydent Litwy chce być jak Jarosław Kaczyński
Reklama
Reklama

Jak podkreśla szef AWPL Waldemar Tomaszewski, kilka takich spraw znalazło się w umowie koalicyjnej. Chodzi o ulgowe traktowanie w szkołach dla mniejszości narodowych liczby uczniów, koniecznej do utworzenia klas. A także o rekompensaty za utraconą ziemię, zwłaszcza w Wilnie. 

AWPL będzie miała także  wiceministra, jeszcze nie wiadomo, w jakim resorcie. Oraz szefa komitetu parlamentarnego (odpowiednik komisji w polskim Sejmie) ds. samorządności.

Umowa koalicyjna została podpisana 25 sierpnia, dzień później Sejm zatwierdził kandydaturę Ingi Ruginienė, dotychczasowej minister pracy, na premiera. Ruginienė podkreśliła w wystąpieniu przed parlamentem znaczenie stosunków z Polską. Pierwszą wizytę zagraniczną w roli szefowej rządu ma zamiar złożyć na Ukrainie i w Polsce.  Nie zapominajmy, że na Litwie mamy polską społeczność i musimy na nią również zwrócić uwagę – mówiła. 

Kiedy zacznie działalność nowy rząd? Najprawdopodobniej za mniej więcej dwa tygodnie. Wcześniej, 10 września, na pierwszym powakacyjnym posiedzeniu Sejmowi ma być przedstawiony jego program. 

Polityka
Donald Trump dla „New York Timesa”: Ogranicza mnie tylko moja własna moralność
Polityka
Prezydent Kolumbii obawia się interwencji wojskowej USA. Przypomina o Panamie
Polityka
USA zaoferują 100 tys. dolarów dla każdego Grenlandczyka za porzucenie Danii?
Polityka
Trump wycofał USA z agencji ONZ. Guterres: Ale musi płacić składki
Polityka
Kirył Dmitriew spotkał się z doradcami Trumpa w Paryżu. Dzień po szczycie koalicji chętnych
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama