Dzięki zmianie prawa Morawieckiemu było łatwiej dotować organizacje kościelne

Dzięki zmianom w prawie premier Mateusz Morawiecki mógł dotować bez konkursu budowlane inwestycje, głównie organizacji kościelnych.

Aktualizacja: 29.01.2024 06:08 Publikacja: 29.01.2024 03:00

Karcelaria Premiera za rządów Mateusza Morawieckiego chętnie przyznawała dotacje celowe organizacjom

Karcelaria Premiera za rządów Mateusza Morawieckiego chętnie przyznawała dotacje celowe organizacjom kościelnym

Foto: PAP/Andrzej Lange

Zaplecze sportowe dla salezjanów, budynek konferencyjny dla oazy w Krościenku, rozbudowa domu pomocy społecznej w ełckim Caritasie to tylko niewielka część dotacji premiera Mateusza Morawieckiego przekazywanych w ostatnich czterech latach organizacjom pozarządowym. Część beneficjentów dotacji celowych Kancelarii Premiera w czasach rządów Morawieckiego poznaliśmy dzięki kontrolom, jakie urzędnicy KPRM przeprowadzili w ostatnich latach, badając prawidłowość wydatków.

Kościelny klucz wsparcia

Dzięki kluczowej nowelizacji ustawy o wolontariacie w 2018 r. dotacje premiera przyznawano poza publicznym konkursem. Najbardziej skorzystały na tym podmioty związane z Kościołem. Odwrócono sens takich inwestycji, wskazując, że to premier zleca zadania publiczne do wykonania podmiotom.

Czytaj więcej

Chcą odtajnić majątek żony Mateusza Morawieckiego. Projekt wyjęty z sejmowej zamrażarki

W przyznawaniu dotacji celowych Kancelaria Premiera rządu Mateusza Morawieckiego powołuje się na art. 11b ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Został dopisany do ustawy z 2003 r. w sierpniu 2018 r. przez PiS. Brzmi on tak: „Prezes Rady Ministrów może zlecać organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, w szczególności ze względu na ważny interes społeczny lub ważny interes publiczny”. Jeśli ma ono charakter inwestycyjny, „łączna kwota środków (...) nie może być wyższa niż 80 proc. planowanej wartości kosztorysowej inwestycji”. Ale „w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w tym w odniesieniu do inwestycji o istotnym znaczeniu dla rozwoju regionu lub społeczności lokalnej lub dla ochrony obiektów o wyjątkowej wartości historycznej, kulturalnej lub artystycznej” ograniczeń tych się nie stosuje.

Od świetlicy, po hotel szkoleniowy

Z analizy części dotacji, które poddano kontroli, wynika, że na dofinansowanie na inwestycje budowlane mogły liczyć podmioty głównie związane z Kościołem – zaczęto podpisywać z nimi umowy od 2019 r.

I tak, 422 tys. zł dotacji od premiera Morawieckiego dostała fundacja Semper Fidelis, która na rzecz Archidiecezji Lwowskiej zbudowała świetlicę środowiskową dla polskich dzieci w Ukrainie, ponad 3 mln zł otrzymał Caritas Diecezji Ełckiej na rozbudowę domu pomocy społecznej Misericordia, 700 tys. zł przyznano fundacji zakonu pijarów na prace wykończeniowe i wyposażenie zaplecza sportowego ich szkół. 3,8 mln zł premier Morawiecki przekazał na budowę budynku dla niepełnosprawnych Dom Mocarzy prowadzonego przez siostry zmartwychwstanki, 930 tys. zł na rozbudowę zaplecza sportowego w szkołach salezjanów w Kniewie. Najwięcej – trzy razy po blisko 10 mln zł w ciągu trzech lat – otrzymało stowarzyszenie „Diakonia Ruchu Światło Życie” na budowę Centrum Krucjaty Wyzwolenia Człowieka w Krościenku nad Dunajcem (budynek o charakterze konferencyjno-szkoleniowym). Według OKO.press na rządową dotację na inwestycję namawiał premiera Henryk Kowalczyk, były wicepremier i szef resortu rolnictwa rządu PiS oraz działacz tego ruchu oazowego.

Czytaj więcej

Jacek Nizinkiewicz: Czy Jarosław Kaczyński naprawdę odejdzie i kto chce zostać nowym prezesem PiS?

Na palcach jednej ręki można policzyć wsparcie premiera Morawieckiego dla innych inwestycji budowlanych z rezerwy celowej – to m.in. 2,5 mln zł dla hospicjum Ziemi Częstochowskiej i 2,2 mln zł na centrum rehabilitacji domu artystów weteranów w Skolimowie.

Watchdog: dotacje uznaniowe

Kancelaria Premiera nie publikuje, ile w sumie od 2018 r. wydano na dotacje celowe z art. 11 b ustawy o wolontariacie. – Niestety, choć jest to bezsprzecznie informacja publiczna, nie musi być ona ujawniana w BIP z automatu, lecz jedynie „na wniosek” zainteresowanego. To moim zadaniem powinno zostać zmienione – mówi Szymon Osowski, prezes Watchdog Polska. I krytykuje system dotacyjny premiera. – Dotacje z rezerwy wydawane poza konkursem przez premiera są nietransparentne, uznaniowe. Dostała je garstka na dziesiątki tysięcy organizacji w Polsce. Nowy parlament powinien zlikwidować ten przepis, bo jest szkodliwy, a dla każdej władzy niebezpieczny. Kusi, by „dawać swoim” – dodaje Osowski.

Polityka
Donald Tusk odwołał Jacka Protasiewicza ze stanowiska
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Polityka
Paweł Gulewski: Mieszkańcy Torunia chcą zmian. Jestem gotowy zostać prezydentem
Polityka
Raś o wpisach Protasiewicza w serwisie X: Jego osobisty czas nie jest najłatwiejszy
Polityka
Prezydent zwoła RBN po ataku Iranu na Izrael? Mastalerek: Trudno nie zgodzić się z Tuskiem
Polityka
Szokujące wpisy Jacka Protasiewicza. Jest reakcja PSL