[b]Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach 22 września 2009 r. (I SA/Gl 211/09).[/b]

Spółka kapitałowa, będąca akcjonariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej, zwróciła się do ministra finansów z pytaniem o moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu uzyskania przychodu w tej spółce.

Według organu przychody powinny być opodatkowane w formie comiesięcznych zaliczek, bo zgodnie z art. 5, w związku z art. 25 ustawy o [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=0788FC199FF9D8FB3843C5D634417688?id=185384]CIT[/link], przychody z udziału w spółce osobowej podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Ustawa nie różnicuje sytuacji akcjonariuszy i komplementariuszy, a ich zysk jest proporcjonalny do wkładów wniesionych do spółki. Spółka osobowa nie jest podatnikiem CIT, a podatnikami są jej wspólnicy, których status jest jednakowy. Stąd nie można w sposób odmienny traktować pozycji akcjonariusza.

Podatnik zaskarżył interpretację do WSA, zarzucając błędną wykładnię przywołanych przepisów ustawy o CIT, poprzez przyjęcie, że akcjonariusz w każdym miesiącu uzyskuje przychód z tytułu posiadanych akcji, który powinien co miesiąc opodatkować. Według skarżącego techniczną niemożliwością jest oszacowanie i wykazanie miesięcznych przychodów osiągniętych z tytułu posiadanych przez akcjonariusza akcji.

Ponadto wypłata dywidendy nie jest obligatoryjna i akcjonariusz w danym roku podatkowym wcale nie musi osiągnąć przychodu z tytułu jej wypłacenia. Podatnik przywołał [b]wyrok WSA we Wrocławiu (I SA/Wr 1064/09)[/b], w którym stwierdzono, że przychód należny akcjonariusza powstaje dopiero w chwili wypłaty dywidendy.

Sąd oddalił skargę. Uznał, że przesądzające znaczenie ma ocena treści przepisów ustawy o CIT. Przychody osiągnięte przez osoby prawne z tytułu ich udziału w spółkach osobowych są opodatkowane na tych samych zasadach co wszystkich wspólników tworzących te spółki osobowe.

W tej sprawie zastosowanie ma art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o CIT, wyrażający zasadę łączenia przychodu u każdego wspólnika oddzielnie. Przyjęcie koncepcji skarżącego mogłoby spowodować sytuację, w której dochód spółki nieprzypadający na komplementariuszy pozostawałby bez opodatkowania.

[i]Autor jest członkiem Zespołu Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte[/i]

[ramka][b]Komentuje Patryk Włodarski, starszy konsultant w Dziale Doradztwa Podatkowego firmy Deloitte (biuro we Wrocławiu)[/b]

Wyrok wpisuje się w bardzo interesujący spór, toczący się w ostatnim czasie między organami podatkowymi a podatnikami. Jego źródłem jest skromne uregulowanie w ustawach o podatkach dochodowych kwestii opodatkowania wspólników spółek osobowych. Utrudnia to precyzyjne określenie zasad opodatkowania specyficznej kategorii wspólników, jaką są akcjonariusze spółek komandytowo-akcyjnych.

Udział akcjonariusza w spółce komandytowo-akcyjnej ma z reguły charakter pasywny (podobnie jak akcjonariusza spółki akcyjnej). Jego zyskiem jest dywidenda, wypłacana również na zasadach analogicznych do tych, które dotyczą akcjonariuszy w spółkach akcyjnych (czyli na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o podziale zysku). Rodzi się więc pytanie, czy w takiej sytuacji zasadne jest opodatkowanie akcjonariusza jak każdego innego wspólnika spółki osobowej (za czym opowiedział się gliwicki WSA).

Jak wynika z analizy orzecznictwa (zapadłego jednak, co trzeba podkreślić, na gruncie ustawy o [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=F2E887FE086DC1759E63324E65DE1105?id=80474]PIT[/link]), koncepcja ta nie jest oczywista, bo sądy administracyjne wyrażają jeszcze co najmniej dwa odmienne poglądy na ten temat. Zgodnie z pierwszym z nich dywidendę akcjonariusza należałoby traktować tak jak dywidendę uzyskaną z udziałów lub akcji w spółce kapitałowej i opodatkować podatkiem zryczałtowanym pobieranym przez spółkę w momencie wypłaty na rzecz akcjonariusza (tak np. [b]WSA w Krakowie, I SA/Kr 1181/07)[/b].

Kolejny pogląd wynika z wyroku WSA we Wrocławiu, powołanego przez skarżącą spółkę; sąd uznał w nim, że dochodem jest również uzyskana dywidenda, która opodatkowana powinna być jednak na zasadach ogólnych (podobnie również [b]WSA w Krakowie, I SA/Kr 219/09)[/b]. Zwróćmy uwagę, że wspólnym punktem obydwu wyżej zaprezentowanych koncepcji jest opodatkowanie dopiero uzyskanej dywidendy, co bardzo podnosi atrakcyjność biznesową spółki komandytowo-akcyjnej.

Pamiętajmy, że z perspektywy ekonomicznej efektywna stopa opodatkowania dochodu z inwestycji w akcje takiej spółki jest bowiem bardzo niska ze względu na jej transparentność, czyli brak opodatkowania na poziomie samej spółki. Z kolei poprzez opodatkowanie akcjonariusza dopiero w momencie wypłaty dywidendy część dochodów generowanych przez spółkę mogłaby rzeczywiście przez długi czas nie podlegać opodatkowaniu lub nie zostać opodatkowana w ogóle.

Co więcej, w rzeczywistości oznaczałoby to osobny, odmienny reżim opodatkowania dla akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych. Wobec wzrostu w ostatnim czasie popularności takiej formy prowadzenia działalności te kwestie znajdą pewnie ostateczne rozstrzygnięcie w jednolitej linii orzeczniczej, a korzystne wyroki sądów administracyjnych mogą być pozytywnym sygnałem dla podatników.[/ramka]