Niesprawiedliwe przepisy o opłacie planistycznej

Wnieśli więc skargę najpierw do samorządowego kolegium odwoławczego, a gdy przegrali – do sądu administracyjnego.

WSA doszedł do wniosku, że przepisy dotyczące opłaty mogą budzić wątpliwości konstytucyjne. Zawiesił więc sprawę i wystąpił z pytaniem prawnym.

WSA nie podobał się konkretnie art. 37 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mówi on, że wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między jej wartością po uchwaleniu aktualnie obowiązującego planu (lub jego zmianą) a wartością przed jego uchwaleniem (czyli przeznaczenie nieruchomości lub faktyczny sposób jej wykorzystania).

Wątpliwości sądu dotyczą sposobu ustalania poprzedniej wartości. Ani ustawa o planowaniu, ani o gospodarce nieruchomościami nie zawiera definicji stanu faktycznego. Pod uwagę bierze się więc w tym wypadku to, że przed uchwalaniem planu w 1995 r. działka była zarośnięta trawą i nic na niej nie pobudowano. Nie porównuje się natomiast jej wartości poprzez konfrontację starego i nowego miejscowego planu. Zdaniem sądu przepisy niesprawiedliwie uzależniają obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej od samego faktu uchwalenia planu. Nie jest więc dla ustawodawcy najważniejsze to, czy uchwalenie planu przynosi właścicielowi rzeczywistą korzyść, czy też nie.

Ustawa różnicuje też sytuację osób, których nieruchomości były objęte starym planem (a po jego uchyleniu nie uchwalono nowego), oraz tych, które mieszkają na terenach nieposiadających nowych planów.

Takie podejście ustawodawcy do przepisów może naruszać konstytucyjną zasadę sprawiedliwości społecznej oraz równości wobec prawa.