[b]Tak orzekł w postanowieniu z 2 grudnia Naczelny Sąd Administracyjny (I FSK 933/10). [/b]
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach odrzucającego skargę z tego powodu, że na konto sądu nie wpłynęła odpowiednia opłata tytułem wpisu od skargi (I SA/Ke 43/10). Sprawa się zaczęła, gdy działający bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika podatnik zaskarżył do sądu decyzję dyrektora izby skarbowej dotyczącą VAT.
Sąd wezwał go do wpłacenia odpowiedniej kwoty wpisu od skargi, na co podatnik odpowiedział napisanym odręcznie wnioskiem o zwolnienie go z kosztów. Tymczasem wniosek powinien być sporządzony na odpowiednim formularzu PPF. Ten złożony przez podatnika zawierał także braki formalne.
Sąd w Kielcach oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 220 [sup]3[/sup] [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=166935]ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2002 r. nr 153, poz. 1270)[/link], ten zaś mówi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu.
Tymczasem stosownie do art. 6 tej ustawy sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że chociaż żaden przepis ustawy nie stawia sądom bezwzględnego wymogu pouczania o możliwości i trybie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy (w formie zwolnienia z opłaty), to jednak w sytuacji, gdy strona dała jednoznacznie wyraz temu, że chciałaby z takiej możliwości skorzystać, sąd powinien ją pouczyć o odpowiedniej formie złożenia wniosku.
[b] Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak takiej instrukcji w połączeniu z przewidzianym przez prawo skutkiem w postaci odrzucenia skargi oznacza faktyczne ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu.[/b]
