Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z 13 września 1996 r. (dalej zwana u.c.p.g.) zalicza utrzymanie czystości i porządku w gminie do jej obowiązkowych zadań własnych. Wymaga to objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. W konsekwencji, o ile w gminie nie funkcjonuje jednostka organizacyjna eksploatująca regionalną instalację przetwarzania odpadów komunalnych, u.c.p.g. nakazuje wyłonić w drodze przetargu podmiot odbierający i zagospodarowujący odpady komunalne. Gminy są ponadto zobowiązane do zapewnienia prawidłowego gospodarowania tymi odpadami, tak aby osiągnięte zostały odpowiednie poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W trakcie przygotowywania przetargów na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych pojawiają się rozbieżne stanowiska dotyczące tego, czy zamawiający może skutecznie w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) i w umowie przenieść na wykonawcę obowiązek osiągnięcia wyżej wspomnianego poziomu odzysku odpadów.
Obowiązująca ustawa – Prawo zamówień publicznych z 29 stycznia 2004 r. nie zakazuje obciążania wykonawcy realizacją zadań własnych gminy. Nakazuje ona tylko opisywać przedmiot zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, który jednocześnie zapewniałby zachowanie uczciwej konkurencji. Tych wytycznych nie narusza zobowiązanie wykonawcy do osiągnięcia określonych poziomów odzysku odpadów. Co więcej, należy zauważyć, że istnieją przepisy dopuszczające przekazanie realizacji zadań własnych gminy innym podmiotom.
W myśl ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w celu wykonywania swoich zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami.
Poszczególne formy prowadzenia przez gminę działalności gospodarczej określa z kolei ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej. Z ustawy tej wynika, że jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzać wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej odrębnym podmiotom w drodze umowy. Wreszcie sama u.c.p.g. stanowi, że gminy tworzą warunki niezbędne do utrzymania czystości i porządku na ich terenie, a w szczególności nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.
Z zestawienia wspomnianych przepisów wynika zatem, że dopuszczalne jest przeniesienie obowiązku osiągnięcia wspomnianego poziomu odzysku odpadów na spółki komunalne, a w przypadku ich braku na podmioty zewnętrzne.
