Już wkrótce wpisy do ksiąg wieczystych będą wpływać do sądów online. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad przepisami w tej sprawie, na razie przygotowało  założenia.

Wyłączność rejenta

Chodzi o zmiany do ustawy o  księgach wieczystych i hipotece.

– Proponujemy, żeby notariusze składali wnioski  o założenie księgi wieczystej lub o wpis wyłącznie elektronicznie, i to na specjalnym formularzu zaopatrzonym w podpis elektroniczny – tłumaczy prof. Jacek Gołaczyński, wiceminister sprawiedliwości. – Dokumenty stanowiące podstawę do załatwienia tych formalności zachowają tradycyjną, papierową formę.

Jak ocenia prof. Gołaczyński, obecnie 45 proc. formalności wieczystoksięgowych załatwiają notariusze. W ubiegłym roku spraw wieczystoksięgowych było 3,2 mln, a  notariusze złożyli ok. 1,4 mln wniosków.

Taki elektroniczny wniosek będzie zawierał projekt wpisu do księgi wieczystej, który referendarz sądowy lub sędzia  zaakceptuje lub nie.

– Dzięki tej zmianie sądy będą miały mniej pracy – uważa prof. Gołaczyński.

Nie zmienią się koszty sądowe, tyle samo trzeba będzie zapłacić za założenie księgi i wpis.

Propozycje ministerstwa mają poprawić bezpieczeństwo obrotu prawnego. Gdy wniosek wpłynie do sądu, w księdze automatycznie pojawi się o nim wzmianka. Obecnie musi minąć od kilku do kilkunastu dni. Istnieje więc ryzyko, że np. oszust sprzeda nieruchomość jeszcze raz.

Zmiany podobają się notariuszom.

– Projekt elektronicznego wpisu to dobry pomysł – ocenia Robert Dor, notariusz. – Dzięki temu będzie mniej pomyłek  niż obecnie. Zdarza się bowiem, że  w sądach przekręcane są dane. Przede wszystkim nazwiska i imiona i później niestety trzeba prostować błędy.

Także komornicy

Analogicznymi zmianami  mają być objęci komornicy. Chodzi o wpis do księgi o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, zajęciu wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, a także wykreślenie wpisów w tej sprawie. Wystarczy  jednak samo ich oświadczenie. Nie będą przesyłać do sądu dokumentów stanowiących podstawę wpisu.

– Ułatwi to egzekucję. Dłużnik będzie miał mniej czasu, by się pozbyć zabezpieczanej nieruchomości – ocenia Robert Damski, komornik.

Druga transza

To niejedyna proponowana zmiana do ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje jeszcze nad inną nowelą do tej ustawy. Zamierza poszerzyć możliwość przeglądania ksiąg przez Internet.

– Osoba zainteresowana uzyskaniem odpisu z księgi wieczystej nie będzie musiała fatygować się do sądu – wyjaśnia prof. Gołaczyński. – Wystarczy, że wniosek w tej sprawie złoży drogą e-mailową. Sąd przyśle odpis w formie elektronicznej, po uiszczeniu opłaty sądowej. Taki odpis będzie można wydrukować na domowej drukarce. Wydruk ma mieć status dokumentu urzędowego.

etap legislacyjny: konsultacje społeczne